Евсевий Никомедийский – арианский священник, крестивший Константина Великого. Был епископом Берита и Никомедии, жил в Константинополе. История христианства.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арий епископы (341 жылы қайтыс болды)
Arian bishop (died 341)
Никомедиялық Евсевий (/j//uː/'s//iː//b//i//ə//s/; ; 341 жылы қайтыс болды) – 337 жылы өлім төсегінде жатқан Константинге крещение рәсімін өткізген арий дін қызметкері. Бесінші ғасырдағы аңыз бойынша, Константинге крещение берген И. Сильвестр I болған, бірақ ғалымдар бұл аңызды императордың өмірінің соңында алған арийлік крещениесінің тарихи естелігін өзгерту және оның орнына оған нақты православиелік крещение бергендей етіп көрсету үшін жасалған жалғандық деп санайды. Ол Финикиядағы Беритус (қазіргі Бейрут) қаласының епископы болды. Кейіннен император сарайы орналасқан Никомедияның епископы болды. 338 жылдан бастап өліміне дейін Константинопольде тұрды.
Eusebius of Nicomedia (/j//uː/'/s//iː//b//i//ə//s/; ; died 341) was an Arian priest who baptized Constantine the Great on his deathbed in 337. A fifth century legend evolved that Pope Sylvester I was the one to baptize Constantine, but this is dismissed by scholars as a forgery 'to amend the historical memory of the Arian baptism that the emperor received at the end of his life, and instead to attribute an unequivocally orthodox baptism to him.' He was a bishop of Berytus (modern day Beirut) in Phoenicia. He was later made the bishop of Nicomedia, where the Imperial court resided. He lived finally in Constantinople from 338 up to his death.
Император отбасындағы және император сотындағы ықпал
Константиннің императорлық отбасымен алыс туысқан, ол Леванттағы маңызды емес епископтықтан ең маңызды епископтық орынға көтерілуіне оның сарайдағы ықпалы себеп болды, ал шіркеудегі зор билігі де осыдан туындады. Шындығында, императорлық сарайда болған кезінде шығыс сарайы мен Шығыс шіркеуіндегі маңызды лауазымдар ариандықтардың немесе ариандыққа жақын адамдардың қолында болды. Ұзақ емес уақытқа тоқырау болғаннан басқа, ол Константин мен Констанций II-нің сенімін ұстады. Сонымен қатар, ол кейінірек император Юлиан Апостаттың ұстазы болды; императормен туыстық байланысы болғандықтан, 22 мамыр 337 жылы Константинге дұға батыру рәсімін жасаған болуы мүмкін. Императорлық сарайда болған кезінде ариандық патшалық отбасында кеңінен тарады. Евсевийдің Константин үйінде ариандықты қабылдауға үлкен үлес қосқаны логикалық тұрғыдан болжамдалады. Евсевийдің императорлық сарайдағы қызметі кезінде ариандық әсері соншалықты күшті болды, Константин әулетінің соңы мен Теодосий I-нің тағайындалуына дейін ғана ариандық империядағы ықпалын жоғалтты. Евсевий Лициний императорымен жақын қарым-қатынаста болғандықтан, Лицинийдің билігі кезінде Никомидия епископы қызметін атқару кезінде қуғынға ұшырауға жақын болғаны ерекше қызығушылық тудырды.
Distantly related to the imperial family of Constantine, he owed his progression from a less significant Levantine bishopric to the most important episcopal see to his influence at court, and the great power he wielded in the church was derived from that source. In fact, during his time in the imperial court, the Eastern court and the major positions in the Eastern Church were held by Arians or Arian sympathizers. With the exception of a short period of eclipse, he enjoyed the confidence both of Constantine and Constantius II. He also served as the tutor of the later Emperor Julian the Apostate; and it was he who might have baptized Constantine the Great on May 22, 337 owing to his familial relationship with the emperor. Also during his time in the imperial court, Arianism became more popular with the royal family. It can be logically surmised that Eusebius had a huge hand in the acceptance of Arianism in the Constantinian household. The Arian influence grew so strong during his tenure in the imperial court that it was not until the end of the Constantinian dynasty and the appointment of Theodosius I that Arianism lost its influence in the empire. It was of particular interest that Eusebius was nearly persecuted because of his close relationship to the Emperor Licinius while serving as bishop of Nicomedia during Licinius' reign.
Ариймен қарым-қатынасы
Арий сияқты, ол Антиохиялық Лукианның шәкірті болды және бастапқыда Ариймен бірдей көзқарастарды ұстанған болуы мүмкін; ол Арийді ынталандырған, оның ең сергек қолдаушыларының бірі болды. Сондықтан, 321 жылы Александриялық Александр I Арийді Александриядан шеттетуінен кейін, Арий алғаш рет оған жүгінді. Арий мен Евсевийдің жақындығы және Евсевийдің күші соншалық болғандықтан, Арий өз теологиясын жазбаға түсіре алды. Кейін ол өз ойларын біршама өзгертті, немесе жағдайдың қысымына көнді, бірақ ол мұғалім болмаса да, Ариан кеңесінің көшбасшысы және ұйымдастырушысы болды. 325 жылы Никея соборында ол Иманға қол қойды, бірақ бұл ұзақ және бедеу қарсылықтан кейін болды, көне деректерде айтылғандай, ол "тек қолымен, бірақ жүрегімен емес" қол қойды. Никея соборына қатысушылардың саны ариандық еместер мен ариандар арасында тең болғандықтан, бұл ариандық партияға ауыр соққы болды. Оның Арийді қорғауы императорды ашуландырды, және содан кейін бірнеше айдан соң Ариймен және оның ізбасарларымен байланысын жалғастырғаны үшін ол елден қуылды. Үш жыл өткен соң, ол Константинге Арийдің және оның көзқарастарының жарияланған Никеялық Иманға қайшы келмейтінін жеткізіп, императордың құрметін қайта жеңіп алды. 329 жылы елге оралғаннан кейін ол шіркеуге өз көзқарастарын таңу үшін мемлекеттік басқарудың барлық құралдарын қолданды.
Like Arius, he was a pupil of Lucian of Antioch, and it is probable that he held the same views as Arius from the very beginning; he was also one of Arius' most fervent supporters who encouraged Arius. It was also because of this relationship that he was the first person whom Arius contacted after the latter was excommunicated from Alexandria by Alexander I of Alexandria in 321. Apparently, Arius and Eusebius were close enough and Eusebius powerful enough that Arius was able to put his theology down in writing. He afterward modified his ideas somewhat, or perhaps he only yielded to the pressure of circumstances; but he was, if not the teacher, at all events the leader and organizer of the Arian council. At the First Council of Nicaea in 325, he signed the Confession, but only after a long and desperate opposition in which he was said to "subscribe with hand only, not heart" according to ancient sources. It was a huge blow to the Arian party since it was surmised that the participants in the First Council of Nicaea were evenly split between non Arians and Arians. His defense of Arius angered the emperor, and a few months after the council he was sent into exile due to his continual contacts with Arius and his followers. After the lapse of three years, he succeeded in regaining the imperial favor by convincing Constantine that Arius and his views do not conflict with the proclaimed Nicene Creed. After his return in 329, he brought the whole machinery of the state government into action in order to impose his views upon the Church.
Саяси және діни мансап
Теологиялық қызығушылықтарымен қатар, Евсевий шебер саясаткер де болған. Қайтып келгеннен кейін ол Никеяның бірінші кеңесінің нәтижесінде жоғалтқан беделін қайта алды, мелитяндықтар сияқты басқа топтармен одақ құрды және көптеген қарсыластарын қуғынға түсірді. Қазіргі тарихшылар оны "амбициялы қастандықшы" және "шебер саясаткер" деп сипаттайды. Ол қарсыластарын бақылау үшін одақтастарын да пайдаланды. Евсевий Никеяның бірінші кеңесін қолдаған үш маңызды қарсыласын – 330 жылы Антиохиялық Евстафийді, 335 жылы Александриялық Афанасийді және 336 жылы Анкиралық Марцеллді қуғынға түсірді. Бұл оңай жетістік болған жоқ, өйткені Константин Афанасийді "Құдайдың адамы" деп есептеген, ал Евстафий мен Афанасий шіркеуде жоғары лауазымдарды иеленген. Тағы бір маңызды жетістігі – Константинополдық Пауыл I-ді қуғынға түсіріп, Константинопол патриархы болып тағайындалуы. Пауыл Евсевийдің қайтысынан кейін патриарх лауазымына қайта келді. Евсевий империя шегінен тыс жерлерде де зор ықпалға ие болды. Ол Ульфиласты ариандық дін қызметкерлерінің қатарына қосып, оны язычник готтарды дінге көшіру үшін жіберді. Евсевий 337 жылдың 22 мамырында императордың қайтысынан аз бұрын Никомедиядағы вилласында Константин Ұлыны крещение рәсімінен өткізді.
In complement to his theological interests, Eusebius was a skilled politician. Upon his return, he regained the lost ground resulting from the First Council of Nicaea, established alliances with other groups such as the Melitians and expelled many opponents. He was described by modern historians as an "ambitious intriguer" and a "consummate political player". he also used his allies to spy on his opponents. He was able to dislodge and exile three key opponents who espoused the First Council of Nicaea: Eustathius of Antioch in 330, Athanasius of Alexandria in 335 and Marcellus of Ancyra in 336. This was no small feat since Athanasius was regarded as a "man of God" by Constantine, and both Eustathius and Athanasius held top positions in the church. Another major feat was his appointment as the Patriarch of Constantinople by expelling Paul I of Constantinople; Paul would eventually return as Patriarch after Eusebius's death. Even outside the empire, Eusebius had great influence. He brought Ulfilas into the Arian priesthood and sent the latter to convert the heathen Goths. Eusebius baptised Constantine the Great in his villa in Nicomedia, on May 22, 337 just before the death of the Emperor.
Өлім және соңынан
Ол билігінің шыңына жеткен 341 жылы қайтыс болды. Ол соншалықты ықпалды болды, тіпті қайтыс болғаннан кейін де Констанций II оның және Константинопольдік Евдокстың кеңесін тыңдап, Ариандық кеңестер мен ресми Ариандық ілімдер құру арқылы Рим империясын Ариандыққа көшіруге тырысты. Евсевийдің арқасында "Константин мен оның ізбасарлары Никея шешіміне және оның Үшқұдайлық формуласына адал шіркеу басшыларының өмірін қиын етіп берді". Никомедиялық Евсевийді оның замандасы, шіркеу тарихының белгілі алғашқы кітаптарының авторы Кесариялық Евсевиймен шатастырмау керек.
He died at the height of his power in the year 341. He was so influential that even after his death, Constantius II heeded his and Eudoxus of Constantinople's advice to attempt to convert the Roman Empire to Arianism by creating Arian Councils and official Arian Doctrines. It was because of Eusebius that "On the whole, Constantine and his successors made life pretty miserable for Church leaders committed to the Nicene decision and its Trinitarian formula." Eusebius of Nicomedia is not to be confused with his contemporary Eusebius of Caesarea, the author of well known early books of Church History.