Бір жалқау сыртын: Корей ертегісі

Кіріспе

2001 жылы Линда Сью Парк жазған роман.

"Бір сынық" – Линда Сью Парк жазған, 12 ғасырдағы Кореяда өтетін роман. Ол 2002 жылғы Ньюбери жүлдесін жеңіп алды, бұл жүлде балалар әдебиетінің жоғары жетістіктері үшін беріледі. Сонымен қатар, ол Азия/Тынық мұхиты аймағының американдық әдебиет сыйлығынан құрмет грамотасын алды.

Қабылдау

"Бір сынық" Линда Сью Парктің Ньюбери жүлдесіне ие болған романы. "Нью-Йорк Таймс" газеті "Бір сынық" романының "шеберлікпен жазылған" және "көңілге тиетін" екенін атап өтті, сондай-ақ Ньюбери медалі оқырманға жетпеген шығарманы таныстыруға көмектеседі деді.

Сюжет

Tree ear – 2 жастағы бала кезінде Crane man деген мүмкіндігі шектеулі адамның қолына тиген, көпір астында тұратын жетім бала. Жергілікті Ч'улпо ауылының қыш құмыра жасаушылары кенеттен celadon глазурасымен танымал болды, бірақ Tree ear олардың қоқыс тастауында байрақ өнімдерді байқады. Ол құмырашыларды, әсіресе, бұйымдарының сұлулығымен әйгілі болған Мин есімді ескі құмырашыны жұмыс істеп жатқанда бақылап отырады. Tree ear-ға Миннің жұмысына басқа құмырашылардан гөрі қызығушылық танытады, өйткені тек Мин ғана ашық жұмыс істеуге сенімді. Tree ear Миннің күнделікті әдеттерін біледі және әрқашан сол paulownia ағашына жақындап, Миннің жұмысын бақылайды. Бір күні Tree ear Миннің ауласына кіреді, бірақ ескі құмырашы да, оның лақтыратын дөңгелегі де көрінбейтіндіктен, ол күннің астында кептірілген жұмысты тексеруді шешеді. Ол қаз пішіндес су құятын құмыраны, құмыраны және Tree ear жинап алатын қорапты көреді. Мин сыртқа шығып, Tree ear-ды қорқытып, қорапты құлатып, сындырады. Tree ear қашып бара жатқанда, ол Миннің құлаған қораптың үш күнде жасалғанын айтып жатқанын естиді. Қатесін өтеу үшін Tree ear Мин үшін жұмыс істеуге ұсыныс жасайды. Мин келіседі. Tree ear-дың алғашқы жұмыс күні келеді. Бірақ Мин Tree ear-ды жалпы пешке отындық ағаш кесу үшін қажет етеді. Тоғыз күн бойы Tree ear Мин үшін ағаш кесумен айналысады. Тоғыз күн өткен соң, Tree ear Минге қайта оралады және жалғастыру жұмысын сұрайды. Мин Tree ear-ға күн сайын тамақ жеу ғана жалақы болатынын айтады, бірақ Tree ear-ға тек кәсіпті үйренгісі келеді және ақы күтпейді. Мин келісіп, Tree ear-ды балшық алу үшін өзенге жібереді. Уақыт өте келе, бір күні түстен кейін Чулпоға патшаның Ким деген елшісі келіп, өз ауылының және жағалаудағы басқа ауылдың ең жақсы қыш құмырашыларына комиссиялық тапсырыс ұсынады деген хабар тарады. Әрбір қыш құмырашы өзінің ең жақсы туындысын көрсету үшін тез жұмыс істей бастайды. Осы уақыт ішінде Tree ear басқа құмырашының, Кангтың, Мин сияқты тәжірибелі, бірақ одан да шыдамсыз мінез-құлқын байқайды. Ол Кангтың өте құпия адам екенін, түстелгендей көрінетін жартылай сұйық балшыққа толы кішкентай табаларды, ыдыстарды, шарап тостағандарын, құмыраларды және ыдыстарды ертемен пештен алып шығып, алып жүретінін айтады. Бір күні таңертең Tree ear екі кішкентай табақ көтеріп жүрген Кангтың артынан аңдып шығады. Екі тостағандағы сулар жерге төгіліп, суға айналды. Tree ear төгілген суға қарап, екі түрлі түсті, қызыл және ақ түсті слайдтарды көреді. Бір күні түнде Tree ear Кангтың жұмыс орнына барып, оның вазаның жағында хризантемаларды оюлап, содан кейін тесіктерді түрлі-түсті балшықтан толтыруын көреді. Tree ear Минге көргенін айтқысы келеді, бірақ ол Кангтан ұрлап алуды ойлайды, сондықтан күтеді. Патшаның елшісі келген күні барлық қыш құмырашылар өздерінің бұйымдарымен жағаға толы орындықтар орнатады. Миннің экспозициясы ең кішкентай, бірақ ол экспозицияға қойылған қайың пішінді құмыраға таңданып, Ким елшісінің ерекше назарын аударатын бірнеше экспозицияның бірі. Елші кетеді, бірақ бір айдан кейін комиссияны ұсыну үшін қайта келетінін хабарлайды. Бұрын ерекше көңіл бөлінген қыш құмырашылар елшіге жаңа үлгілерді дайындау үшін тез жұмыс істей бастайды. Tree ear Минге Кангтың инкрустация жұмысынан хабар береді. Мин дереу өзінің қыш құмырасына инкрустация жасай бастайды. Алайда, ыдыста отқа күйгеннен кейін, оның бәрі кейде көрінетін қоңыр дақтармен шығады. Мин олардың бәрін бұзып, жаңадан бастауға дайындалады. Өкінішке қарай, елші жаңа нәрсе жасамай тұрып келеді. Бірнеше күннен кейін жаңалық келеді: Канг комиссияға таңдалды. Ол Миннің үйіне барып, оқиғаны естігенде, елші, егер ол астанаға үлгі әкелсе, Минге комиссия беруді ұсынады, бірақ Мин мұндай сапарға тым қарт екеніне сенетінін мойындайды. Tree ear Мин мен елші арасындағы әңгімені естіп, Миннің жұмысының үлгісін Сонгдоға алып келуге ұсыныс жасайды. Бірде Мин екі қайың тәрізді гүлдесте жасап шығады. Crane man сауыттарды сындырмай алып жүретін себет жасау үшін жалдаған. Крейннің адамы оның жоқ кезінде қамқорлық көрді деп күткеннен кейін, Tree ear жалғыз өзі астанаға жолға шығады. Tree ear бірнеше күн бойы жалғыз жүреді. Пуйо қаласына жеткенде, ол құлап жатқан гүлдер жартасына көтеріледі. Асқақ үстіне жеткенде, Tree ear-ға екі қарақшы шабуыл жасайды, олар оның барлық монеталарын тонап, вазаларды жартастан өзенге лақтырады. Олар кеткеннен кейін, Tree ear асығыс түрде өзенге төмен түседі, вазалардың тағдырын тексеру үшін. Екі ваза да сынық, бірақ біреуі үлкен бөліктерге сынып, Tree ear-ға сынық вазадан бір бөлігін алып, сапарына жалғастыруға мүмкіндік береді. Tree ear Пуйоға келгенде, ол дүкенде таныс хризантемалар мен түстерді көреді. Дүкен иесі Tree ear-дың қызығушылығын байқағанда, ол оған жұмыстың бұрыннан корольдің сүйіктісі болғанын айтады. Tree ear сарайға келгенде елшімен кездесуге сөйлесіп алады. Tree ear қарақшылардың шабуылын айтады, содан кейін жалғыз сынық бөлігін көрсетеді. Елшінің көмекшісінің күмәніне қарамастан, Минге комиссия беріледі және Tree ear үйге қайтуға кемемен жол азаттығы беріледі. Үйге келген соң, Tree ear тікелей Миннің үйіне барып, оған комиссия туралы айтады. Минде Tree ear-ға айтатыны бар. Crane man шаруаның арабшасы бұзылған көпірдің қоршауын бұзып, суға құлағанда бірнеше күн бұрын қайтыс болды. Tree ear бұл жаңалыққа қатты қайғырып, өзінің болашағынан қорқады. Алайда, Миннің әйелі оның күйеуі мен бірге тұруын айтады. Олар Tree ear-ға қайтыс болған ұлдарының атынан Hyung gu деген есім береді. Оларды Hyung pil деп атайды. Кейін Мин Tree ear/Hyung pil-ге қыш құмыра жасау өнерін үйрететінін айтады. Оқиғаның соңы Tree ear, немесе Hyung pil, он екінші ғасырдағы inlaid celadon қыш құмыраларының ең жақсы мысалы болып табылатын "Мың тұрулы вазасын" жасағанын көрсетеді.

Tree ear is an orphan who lives under a bridge with Crane man, a physically disabled man who took him in when Tree ear was only a small child, about 2 years old. The potters of Ch'ulp'o, the local village, suddenly become famous for their celadon glaze, but Tree ear has observed richer pickings in their rubbish dumps. He becomes very interested in watching the potters at work, especially an old potter called Min, famous for the beauty of his wares. Tree ear enjoys watching Min at work more than any other potter because only Min possesses enough confidence to work openly. Tree ear learns Min's daily habits and always sneaks up to the same paulownia tree to watch Min at work. One day, Tree ear goes into Min's yard, but since neither the old potter nor his throwing wheel are in sight, he decides to investigate the work left drying in the sun. He sees a duck shaped water dropper, a jug and a box that Tree ear picks up. When Min comes out and startles Tree ear, he drops and breaks the box by accident. As Tree ear leaves, he hears Min muttering that the box he had dropped was made in three days. To pay for his mistake, Tree ear offers to work for Min thrice the number of days to pay for the box. Min agrees. Tree ear arrives for his first day of work, excited to learn the potter's craft. However, Min wants Tree ear to cut wood for the communal kiln. For nine days, Tree ear cuts wood for Min. When the nine days are over, Tree ear returns to Min and requests a continuing job. Min informs Tree ear that the only pay would be a daily meal, but Tree ear only wants to learn the trade and does not expect payment. Min agrees, sending Tree ear to the river for clay. Time passes, and one afternoon, word spreads throughout Ch'ulp'o that a royal emissary called Kim is coming to offer commissions to the best potters both in their village and another village down the coast. Every potter begins working at a fast pace to have their best work ready to display. During this time, Tree ear notices some odd behavior in another potter, Kang, who is as experienced as Min but more impatient. He notes that Kang has been very secretive, carrying small bowls filled with semiliquid clay (slip) that seem to be colored, and carrying jars, wine cups, jugs, and vessels back and forth from the kiln early in the morning. One morning, Tree ear spies on Kang, who trips while carrying two small bowls. The contents of both bowls slosh over on the ground. Tree ear looks at the spill and sees two differently colored slips, red and white. One night, Tree ear sneaks up to Kang's work shed and sees him carving out chrysanthemums on the side of a vase and then filling the holes with colored clay. Tree ear wants to tell Min what he has seen, but he is concerned that by doing so he would be stealing from Kang, so he waits. On the day that the royal emissary arrives, all the potters set up stalls filled with their work on the beach. Min's is the smallest display but it is one of a few that earns extra attention from the Emissary Kim as he admires the melon shaped jug that is put on the display. The emissary leaves, but announces that he will return in a month to offer commissions. The potters who received extra attention before again begin working quickly to prepare new samples for the emissary. Tree ear tells Min about Kang's inlay work. Min immediately begins creating inlays in his own pottery. However, after the pottery is fired in the kiln, it all comes out with brown stains that sometimes appear in the finish. Min breaks them all and prepares to start over. Unfortunately, the emissary arrives before he can create anything new. After a few days, news comes out: Kang has been chosen for a commission. When he visits Min's house and hears the story, the emissary offers to give Min a commission if he can bring a sample to the capital city, but Min confesses that he believes he is too old for such a trip. Tree ear overhears the conversation between Min and the emissary and offers to take a sample of Min's work to Songdo for him, as a gift to Min's wife who has befriended and cared for Tree ear over the past year. Once again, Min works quickly to create two melon shaped vases with intricate, inlaid flowers along the side. Crane man is hired to create a basket that will carry the vases without breaking them. After taking care to be sure Crane man will be cared for during his absence, Tree ear sets off alone for the capital city. Tree ear walks alone for days. When he reaches the city of Puyo, he goes up to a mountain cliff called the Rock of Falling Flowers. At the top of the cliff, Tree ear is attacked by two robbers who steal all his coins and throw the vases over the edge of the cliff to the river below. After they have gone, Tree ear rushes down to the river to check on the fate of the vases. Both vases are broken but one has broken in large pieces, allowing Tree ear to take a single shard of the broken vase and continue his journey. When Tree ear arrives in Puyo, he sees the familiar chrysanthemums and colors on a stall selling pottery. When the stall owner sees Tree ear's interest, he tells him that the work was already one of the King's favorites. Tree ear talks his way into a meeting with the emissary when he arrives at the palace. Tree ear reveals his attack by the robbers and then shows the single shard. Despite the incredulity of the emissary's assistant, Min is offered a commission and Tree ear is given safe passage home on a ship. Once home, Tree ear goes directly to the home of Min to tell him about the commission. Min has news for Tree ear as well. Crane man died a few days before when a farmer's cart broke the rotten bridge railing, causing him to fall into the cold water. Tree ear is devastated by this news and afraid for his own future. However, Min's wife tells him that he is to move in with her and her husband. They give Tree ear a name that is part of their deceased son's name Hyung gu. They name him Hyung pil. Later, Min reveals that he intends to teach Tree ear/Hyung pil the art of pottery. The ending of the story reveals that Tree ear, or Hyung pil, created the "Thousand Cranes Vase", which is the finest example of inlaid celadon pottery from in the twelfth century.