Кіріспе

Хинду мифологиясындағы қылыш Аси инду эпостарына сәйкес жасалған ең алғашқы қарудың бейнесі ретінде көрінеді. "Аси" сөзі "қылыш" дегенді білдіреді. Аси туралы аңыз Махабхаратаның "Шанти Парва" кітабында келтірілген. Ригведа санскритінде Аси әлі де құрбандық шалуға арналған қысқа пышақ немесе пышақ атауы ретінде қолданылады.

Аңыз

Пандюдың төртінші ұлы, семсерге шебер Накула, Бхишма атасының өлім төсегінде жатқанда, барлық жағдайдағы шайқаста ең жақсы қару қайсы екенін сұрады. Накула жеке пікірі бойынша, семсерді ең жоғары санайтын, себебі садақ, ат және күймесінен айырылғанда да, шебер семсерші соққы мен найза қолданушылардан өзін қорғай алады. Накула атасынан хадганың шығу тегі мен мақсаты, сондай-ақ оның алғашқы ачарьясы ("ұстаз, тәлімгері") туралы да сұрады. Накуланың осы ақылды сұрақтарына қуанған Бхишма, оған хадганың, яки "құдайлық семсердің" жаратылуынан бастап бүгінгі күнге дейінгі толық Itihasa (санскритше "Тарих") туралы баяндады.

АСИ құру

Девалар ежелгі заманда ғаламның жаратушысы Брахмаға жақындап, данавалардың (демондардың) әділетсіз билігі мен зұлымдықтарына наразылық білдірді. Құдайлардың наразылығын естіген Брахма құрбандық шалуға қажетті заттарды жинап, Гималай тауының жанында ең білгір ришилер мен девалардың қатысуымен ұлы құрбандық өткізуге кірісті. Құрбандық кезінде, құрбандық отының ортасынан қорқынышты бір жаратылыс пайда болып, айналаға от шашыды. Ол жұлдыздардың арасында пайда болған ай секілді еді. Оның түсі терең көк лотос сияқты, тістері өткір әрі қорқынышты, қарны жіңішке, бойы биік әрі сымбатты болды. Ол шексіз күш пен энергияға ие еді. Сол сәтте жер дірілдеді, мұхиттар қозғалды, айнала күшті жел соғып, ағаштар құлап, жыртылды, ал аспанда метеорлар жарқылдады. Брахма былай деп жариялады:

«Мен жаратқан бұл жаратылыс – Аси. Ол құдайлардың жауларын жойып, Дхарманы қайта орнатуға тиіс».

Осымен, жаратылыс оттай жарқырап, өткір қылыш түріне айналды. Бұл қылыш – құдайлардың зұлымдыққа қарсы жасаған алғашқы қаруы еді. Қылыштың аты Аси, ол – барлық қару-жарақтардың бастапқы энергиясы және олардың мәні. Бишма айтуынша, қылыш Критика жұлдызы астында туған, Агни – оның құдайы, Рохини – оның Готрасы, Рудра – оның жоғары ұстазы. Кімде-кім осы қаруды ұстаса, ол сөзсіз жеңіске жетеді және барлық қарудың үстінен толық билікке ие болады, себебі Аси – барлық қарудың бастапқы энергиясының көзі.

Аси иелерінің кезектілігі

Брахма сол семсерді Шиваға беріп, күнәкарларды және зұлымдық жасаушыларды жоюды, ал Дхарманы (туралықты) қайта орнатуды сұрады. Шива қорқынышты түріне еніп, семсерді алып, данавтарға, Девалардың жауына қарсы соғыс бастады. Жер дайтьялардың еті мен қанымен толып, ол дайтьялардың бүкіл тайпасын жойды. Шива семсерді Вишнуға берді. Біраз уақыттан соң Вишну оны Маричиге, Маричи оны барлық ұлы ришилерге тапсырды. Ришилер оны Васаваға берді. Васава оны әлемнің билеушілеріне, ал билеушілер оны Сурьяның ұлы Мануға тапсырды. Уақыт өте келе Ману өзінің ұлы Кшупаны барлық тіршілік иелеріне билік етуге орнатып, оларды қорғау үшін семсерді берді. Кшупадан оны Икшваку, Икшвакудан Пуруравас алды. Пуруравастан оны Аюс, Аюстан Нахуша тартып алды. Нахушадан оны Яяти, ал Яятиден Пуру тартып алды. Амуртарья Пурудан оны алды. Амуртярьядан ол Бумисайяға дейін түсті. Бумисайядан оны Дүйшянтаның ұлы Бхарата алды. Бхаратадан оны тура жолмен жүретін Айлавила алды. Айлавиладан оны Дхундамара патша, Дхундамарадан Камвоя, Камвоядан Мучукунда, Мучукундадан Марутта, Маруттадан Раивата тартып алды. Раиватадан оны Юванашва, Юванашвадан Рагху алды. Рагудан оны Харинашва, Харинашвадан Сунака, ал Сунакадан тура ниетті Усинара тартып алды. Соңғылардан оны Бхожалар мен Ядулар алды. Сиви оны Ядулардан алды. Сивиден ол Кашидің Пратарданасына дейін түсті. Пратарданадан оны Аштака, Аштакадан Пришадасва қабылдады. Бхарадваджа оны Пришадасвадан алды, ал оның ұлы Дрона осы қаруды иеленді. Дрона осы қаруды "Махабхарата" эпосында суреттелген Курукшетра соғысында қолданды. Дрона Курукшетра соғысында жеңілмейтін болды, өйткені ол осы бастапқы қаруды ұстаған еді. Дронаның қазасынан кейін оны Крипачарья алды. Крипачарья осы семсерді Накулага сыйлады. Накуладан ол Парикшит, Парикшиттен Жанамежаяға өтті. Жанамежаядан оны оның ұлы Сатаника алды. Сатаника Яджнявалкьядан Ведаларды, Крипачарьядан әскери өнерді оқығаннан кейін, сезімдік ләззаттарға қанағаттанбай, Саунаканың нұсқауымен рухани білімге қол жеткізіп, ақырында құтқарылуға ие болды. Семсер қайтадан Крипачарьяға Дроначарьяның ұлы Ашваттама оралғанша сақтау үшін қайтарылды.