Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XVI ғасырдағы ағылшын солдаты сэр Джон Норрис немесе Норри (шамамен 1547 – 3 қыркүйек 1597), Оксфордширдегі Райкоте, Беркширдегі Яттендон және Нотлиден шыққан ағылшын әскери қызметкері. Генри Норристің ұлы, 1-ші Норрис бароны, ол Елизавета патшайымның өмір бойы досы болды. Заманының ең белгілі ағылшын әскери қызметкері Норрис, Елизавета дәуіріндегі барлық соғыс ошақтарында қатысты: Франциядағы дін соғыстарында, Испаниядан Голландияны азат ету үшін жүрген Сегіз жылдық соғыс кезінде Фландрияда, Англо-испан соғысында және ең бастысы – Тюдорлардың Ирландияны жаулап алу жорығында.
16th century English soldier
Sir John Norris, or Norreys (ca. 1547 – 3 September 1597), of Rycote, Oxfordshire, and of Yattendon and Notley in Berkshire, was an English soldier. The son of Henry Norris, 1st Baron Norreys, he was a lifelong friend of Queen Elizabeth. The most acclaimed English soldier of his day, Norreys participated in every Elizabethan theatre of war: in the Wars of Religion in France, in Flanders during the Eighty Years' War of Dutch liberation from Spain, in the Anglo Spanish War, and above all in the Tudor conquest of Ireland.
Ерте өмір
Генри Норрейстің Марджори Уильямсқа үйленген тұңғыш ұлы Норрейс Яттендон қамалында дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі, Елизаветаның анасы Анна Болейнмен жасаған қастық үшін жазаланған болатын. Оның анасының әкесі Джон Уильямс, Тэм лорды Уильямс еді. Норрейстің үлкен ағасы жас Елизаветаның қамқоршысы болған және ол отбасымен жақсы таныс еді. Ол Вудстокқа түрмеге жіберу жолында Яттендон қамалында болды. Болашақ патшайым Норрейстің анасымен жақын дос болды, оның қара шашы үшін оған "Қара қарға" деген лақап ат қойды. Норрейс анасының шаш түсін мұра етті, сондықтан оның әскері оны "Қара Джек" деп атады. Норрейс бес бауырмен бірге өсті, олардың бірнешеуі Елизаветаның соғыстарында оның қасында қызмет етті. Ол қысқа мерзімге Оксфордтағы Магдалена колледжіне қабылданған болуы мүмкін. 1566 жылы Норрейстің әкесі Франциядағы ағылшын елшісі болып тағайындалды, ал 1567 жылы, шамамен он тоғыз жасында, Норрейс пен оның үлкен ағасы Уильям Сент-Дени шайқасына қатысты. Олар шайқастың картасын жасады, ол олардың әкесінің патшайымға жолдаған есебінің бір бөлігі болды.
The eldest son of Henry Norreys by his marriage to Marjorie Williams, Norreys was born at Yattendon Castle. His paternal grandfather had been executed after being found guilty of adultery with Queen Anne Boleyn, the mother of Queen Elizabeth. His maternal grandfather was John Williams, Lord Williams of Thame. Norreys' great uncle had been a guardian of the young Elizabeth, who was well acquainted with the family. She had stayed at Yattendon Castle on her way to imprisonment at Woodstock. The future Queen was a great friend of Norreys' mother, whom she nicknamed "Black Crow" on account of her jet black hair. Norreys inherited his mother's hair colour so that he was known as "Black Jack" by his troops. Norreys grew up with five brothers, several of whom were to serve alongside him during Elizabeth's wars. He may briefly have attended Magdalen College, Oxford. In 1566, Norreys' father was posted as English ambassador to France, and in 1567, when he was about nineteen, Norreys and his elder brother William were present at the Battle of Saint Denis. They drew a map of the battle which formed part of their father's report to the Queen.
Ерте әскери мансап
1571 жылы қаңтарда әкесі Франциядан шақырылғанда, Норрейс қалды және жаңа елші Фрэнсис Уолсингхеммен достық қарым-қатынас орнатты. 1571 жылы Норрейс француз дін соғыстары кезінде гугеноттар жағында ерікті болып, адмирал Колиньидің әскерінде шайқасты. Екі жылдан кейін Норрейс, жақында Эссекс графы атанған сэр Уолтер Деверёкстің капитаны болды. Ол Белфасттан база ретінде пайдаланып, Ирландияның Ольстер провинциясында плантация құруға тырысты, бұл Ольстер кәсіпорнының бір бөлігі болды. Ол ағасы Уильямды қолдады, ол Эссекс графының бас лейтенанты болып, әкесі жалдаған жүз атты әскерге басшылық етті, ол сол кезде Беркширдің лорд-лейтенанты қызметін атқарды. Уильям Эссекстің командирлерінің алғашқысы болды, оны ирланд әскерлері шабуылдады. Оның аты Массеринге жақын жерде, Лох-Негхтың шығысында астынан шығып кеткенде, Джон ағасын өлтіруден құтқарды. Граф олардың іс-қимылын патшайымға жолдаған хатында мақтады. Ольстерде болған кезде Норрейс О'Нилл кланының басшысы, Төменгі Кландебойдың лорды сэр Брайан Макфелим О'Ниллді тұтқындауға қатысты, бұл оқиға Кландебой қырғыны деп танылды. Лорд Эссекс 1574 жылдың қазан айында Белфастта өткен банкетте О'Нилл мен оның кланының мүшелерін қабылдады. О'Нилл Эссекс пен оның ізбасарларын үш күндік тойға шақырып, жауап берді. Бірақ үшінші күні Норрейс пен оның адамдары О'Ниллдің қарусыз 200-ден астам клан мүшесін өлтірді. Эссекс сэр Брайанды, оның әйелін және басқаларын Дублинге алып барды, олар кейін жазаланды. Лорд Эссекс Антрим графтығына кіргенде, шотландтың Дуннивег Макдональд кланының Сомхайл Буид Макдональд бастаған таулы жерлері әйелдері мен балаларын, қарттары мен ауруларын қауіпсіздік үшін Ратлин аралына жіберді. Лорд Эссекс шотланд босқындары әлі де аралда екенін білген соң, Норрейске Карикфергуста қолбасшылық ететін, әскер ротасын алып, Ратлин аралына өтіп, табатын барлық адамды өлтіруді бұйырды. Норрейс өзімен бірге зеңбіректер алып келді, сондықтан нашар қорғаныс бірнеше гарнизонның қаза тапқан қатал шабуылдан кейін тез жойылды. Шотландтар қарсылық көрсетпей берілді және барлығы Ратлин аралындағы қырғынның құрбаны болды, бірақ бас және оның отбасы кепілге қалдырылды. Қаза болғандардың саны екі жүзге жетті. Кейін жүздеген адам, негізінен әйелдер мен балалар, жағалаудағы үңгірлерде жасырыныпты, олардың барлығы да қырғынға ұшырады. Аралда бекініс салынды, бірақ Норрейс оны эвакуациялады және отарлаудың сәтсіз болатыны анық болғаннан кейін 3 ай ішінде әскерлерімен бірге Дублинге қайтарылды. 1579 жылы Рождество күні Англиядан Ирландияға оралғанда, оның ағасы Уильям Ньюриде қызбадан қайтыс болды. 1577 жылы Норрейс ағылшын еріктілерінің күшін Төмен елдерге бастап, онда ол Штаттар Генералы үшін соғысты, содан кейін Испан королі Филипп II билігіне қарсы көтеріліс жасады, Сегіз жылдық соғыс басталғанда. Рижменам шайқасында (1578 жылдың 2 тамызында) оның күштері корольдің ағасы Иоанн Австрияның (Дон Хуан де Австрия) басшылығындағы испандықтарды жеңуге көмектесті; Норрейс астынан үш жылқысы атып түсірілді. 1579 жыл бойы ол Франсуа де ла Нуэ бастаған француз әскерімен бірлесіп жұмыс істеді және барлық ағылшын әскерлеріне, шамамен 150 жаяу және 450 атты әскерге басшылық етті. Ол Боргерхут шайқасына қатысты, онда Александр Фарнезе бастаған испан әскері жеңіске жетті. Кейіннен ол Меппел маңындағы операцияларда испандықтарға қарсы тұрды және 1580 жылдың 9 сәуірінде оның әскерлері Мехеленді жаулап алды және қаланы ағылшын ашуы ретінде белгілі болған Мехеленде қатыгездікпен тонады. 16 ғасырдағы соғыс заңдары мен әдет-ғұрыптары қала түскеннен кейін үш күнге дейін тонауға рұқсат берген, ал Норрейс қолбасшылығындағы ағылшын жалдамалылары қаланы тонауды шамамен бір ай бойы жалғастырды. Сонымен қатар, Норрейс әскерлерінің Мехеленді тонауы 1572 жылы сол қалаға келген "испан ашуынан" әлдеқайда қатыгез және жүйелі болды. Осы жетістіктерінің арқасында ол протестант әскерлерінің рухын көтеріп, Англияда әйгілі болды. Оның әскерлерінің рухы олардың науқаны үшін Штаттар Генералының уақтылы және тұрақты төлемдеріне байланысты болды, ал Норрейс күшті басшылыққа ие болды. 1581 жылдың ақпанында ол Ренненбург графына қарсы Штенвик қаласын қоршаудан босатып жеңіске жетті, ал шілдеде Гронингеннің жанындағы Коллумда тағы бір жеңіліс тапты. Алайда 1581 жылдың қыркүйегінде Гронингеннің жанындағы Ноорхорн шайқасында испан әскерінің полковнигі Франсиско Вердугодан ауыр жеңіліске ұшырады. Келесі айда Норрис Вердугоны Ньезилддегі шабуылын тойтарды. Жыл соңында ол Хоэнлоэ графымен бірге Вердугоның қоршауында болған Лохем қаласын босатуға көмектесті. Фландриядағы Франсуа, Анжу герцогін қолдағаннан кейін Норрейс Англия королевасы I Елизаветаның ресми емес елшісі ретінде Голландия Республикасына қайтарылды. 1584 жылы ол Англияға оралып, Штаттар Генералының Испанияға қарсы соғысын қолдау үшін Англияның Испанияға соғыс жариялауын ынталандырды.
When his father was recalled from France in January 1571, Norreys stayed behind and developed a friendship with the new ambassador, Francis Walsingham. In 1571, Norreys served as a volunteer under Admiral Coligny, fighting on the Huguenot side during the French Wars of Religion. Two years later, Norreys served as a captain under Sir Walter Devereux, recently created first Earl of Essex, who was attempting to establish a plantation in the Irish province of Ulster as part of the Enterprise of Ulster, from a base at Belfast. He supported his elder brother William, Essex's chief lieutenant, who was in command of a troop of a hundred horse which had been recruited by their father, then serving as Lord Lieutenant of Berkshire. William was the first of Essex's commanders to be ambushed by Irish forces and when his horse was killed under him, near Massereene, east of Lough Neagh, John saved his brother from being slain. The Earl praised their actions in a letter to the queen. While in Ulster Norreys took part in the arrest of Sir Brian McPhelim O'Neill, Chief of the Name of Clan O'Neill and Lord of Lower Clandeboye, and what has become known as the Clandeboye massacre. Lord Essex hosted The O'Neill and his clansmen at a banquet held at Belfast in October 1574. The O'Neill reciprocated by hosting Essex and his followers at a feast of his own, which lasted for three days; but on the third day, Norreys and his men slaughtered over 200 of O'Neill's unarmed clansmen. Essex took Sir Brian, his wife and others to Dublin where they were later executed. When Lord Essex entered County Antrim, it was to Rathlin Island that the Scots Highlanders of Clan MacDonald of Dunnyveg led by Somhairle Buidhe MacDonnell sent their wives and children, their aged and sick, for safety. Lord Essex, knowing that the Scots refugees were still on the island, sent orders to Norreys, who was in command at Carrickfergus, to take a company of soldiers with him, cross over to Rathlin Island, and kill everyone he could find. Norreys had brought cannon with him, so that the weak defences were speedily destroyed after a fierce assault in which several of the garrison were killed. The Scots were obliged to surrender with no quarter and all fell victim to the Rathlin Island Massacre, except the chief and his family, who were reserved for ransom. The death toll was two hundred. Then it was discovered that several hundred more, chiefly women and children, had been hidden in the caves about the shore, all of them were massacred, too. A fort was erected on the island, but was evacuated by Norreys, and he was recalled with his troops to Dublin within 3 months, when it was clear that the colonisation would fail. William, his brother, died of fever in Newry, Christmas Day 1579 on returning to Ireland from England. In 1577, Norreys led a force of English volunteers to the Low Countries, where he fought for the States General, then in revolt against the rule of the Spanish King Philip II at the beginning of the Eighty Years' War. At the battle of Rijmenam (2 August 1578), his force helped defeat the Spanish under the command of John of Austria (Don Juan de Austria), the king's brother; Norreys had three horses shot from under him. Throughout 1579, he co operated with the French army under François de la Noue, and was put in charge of all English troops, about 150 foot and 450 mounted. He took part in the battle of Borgerhout, where the Spanish army under Alexander Farnese was victorious. Later, he went on to match the Spanish in operations around Meppel and on 9 April 1580, his troops conquered Mechelen and brutally sacked the city in what has become known as the English Fury at Mechelen. During the 16th century, the usual laws and customs of war permitted up to three days of sacking after the fall of a city, while the English mercenaries under Norreys' command continued looting and pillaging the city for nearly an entire month. Furthermore, the sacking of Mechelen by Norreys' troops was far more brutal and systematic that the infamous "Spanish fury" that had hit the same city in 1572. On account of these successes, essentially as a mercenary, he boosted the morale in the Protestant armies and became famous in England. The morale of his own troops depended on prompt and regular payment by the States General for their campaign, and Norreys gained a reputation for forceful leadership. In February 1581, he defeated the Count of Rennenburg by relieving Steenwijk under siege and in July inflicted a further defeat at Kollum near Groningen. In September 1581, however, he was dealt a serious defeat by a Spanish army under Colonel Francisco Verdugo at the Battle of Noordhorn, near Groningen. The following month Norris later checked Verdugo by repelling him at Niezijl. Later in the year, he along with the Count of Hohenlohe helped to relieve the city of Lochem which had been under siege by Verdugo. After more campaigns in Flanders in support of François, Duke of Anjou, Norreys was sent back to the Dutch Republic as an unofficial ambassador of Elizabeth I. In 1584, he returned to England to encourage an English declaration of war on Spain in order to support the States General's war against the House of Habsburg.
Ирландияға оралу
1584 жылдың наурызында Норрейс Төменгі елдерді тастап, келесі шілдеде Ирландияға жіберілді, онда ол Мюнстердің лорд-президенті болып тағайындалды (осы кезде оның ағасы Эдвард сол жерде орналасқан болатын). Норрис ағылшын пуритандарымен Мюнстер плантациясын құруға шақырды (келесі жылдары қабылданған мақсат), бірақ жағдай өте қиын болып шықты, сондықтан оның көптеген сарбаздары Төменгі елдерге қайтып кетті. 1584 жылдың қыркүйегінде Норрейс Ирландияның Лорд-депутаты сэр Джон Перротты және Ормонд графымен бірге Ольстерге сапар шекті. Мақсаты, тағы да, Дунивегтің Макдональд кланынан шыққан таулық шотландтарды, Сомхерле Буйде Макдоннелл бастаған, Антримнің бағыты мен Глендеріне көшіп келгендерін қуу болды. Норрей Гленконкин орманында 50 мың бас ірі қара малды тартып алып, таулықтарды азықтан айырды. Бірақ бұл науқан сәтсіз аяқталды, өйткені қазіргі Антримнің Макдональд кланы деп аталатын клан Кинтайрда қайта жиналды, содан кейін лорд-депутат оңтүстікке кеткеннен кейін Ирландияға қайта оралды. Норрейс Мюнстерге оралды, онда ол Ирландиядағы католик шіркеуінің тарихы мен мартирологиясына үлкен үлес қосты. 1585 жылдың сәуір айында Типперри графтығының Клонмель қаласындағы түрме бастығы қаланың белгілі тұрғыны Виктор Уайттан пара алып, түрмеде отырған Рим-католик дін қызметкері Фр. Мьюрис МакИонрактайды бір түнге Уайттың үйіне, Құтқарылу мейрамының жексенбісінде (1585 жылдың 11 сәуірінде) Рұқсат беріліп, дін қызметкер МакКенрагти түн бойы мойындауларды тыңдады. Бірақ түрме бастығы жасырын түрде Клонмельге жаңа келген Мюнстердің лорд-президенті сэр Джон Норрейске хабарлаған. Тарихшы Джеймс Кумбс айтқандай, "Норрис Уайттың үйін сарбаздармен қоршап алып, шабуыл жасады. Шабуыл жасаушылар әкесі басталар алдында үйге кірді, бұл үлкен үрей тудырды. Кейбіреулер жертөлеге жасырынды, ал енді біреулері терезеден секіріп кетті, бір әйел қашып құтылуға тырысқанда қолы сынды. Діни қызметкер сабан үйіндісіне жасырынды, ал сарбаздың сынаған қылышынан жамбасына жарақат алды. Ауырсынуға қарамастан, ол үндемеді, кейін қашып кетті. Сарбаздар құрбандық тақын бұзып, киелі ыдыстарды тартып алды". Осы уақытта Виктор Уайт тұтқындалды және егер ол Фр. Мьюрис МакИонрактайды тұтқындауға көмектеспесе, өлім жазасы беріледі деп қорқытты. Бұл жағдайды естіген Фр. МакИонрактай Уайтпен сөйлесу үшін елші жіберді. Уайт өзінің өмірін жоғалтуға дайын екенін айтса да, дін қызметкері өзін ұстап беруді талап етті және оны тағы да Клонмель түрмесіне тастады. Фр. МакИонрахтайға жасалған әскери сотта тек сэр Джон Норрис пен оның көмекшілерінің алдында жауап беру болды. Ирландия шіркеуіне қосылып, шіркеудің мемлекетке бағынуын қабылдау үшін "Жоғарғылық ант" беруге кешірім және жоғары лауазым ұсырылды. Бірақ Фр. МакИонрахтай Рим-католик дінін және Петрдің басшылығын табандылықпен сақтады, сондықтан сэр Джон Норрис оны "көптеген айыптаулардан кейін" мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін өлімге кесті. Өлім жазасын орындағаннан кейін Норрис Фр. МакИонрахтайға Жоғарғылық ант беруге және оның мессасына қатысқан немесе жасырын түрде одан қасиетті рәсімдер алған жергілікті католиктерді атауға уәде беріп, толық кешірім ұсынды. Протестант дін қызметкері де дін қызметкерді оған қарсы пікір білдіріп, сенімін өзгертуге тырысты. Бірақ бәрі бекер болды, Фр. МакИонрахтай келіспеді. Тарихшы Джеймс Кумбс айтқандай, "Әсіресе әскери сотта, нақты рәсімдер мен оқиғалардың тізбегі болған жоқ. Бір анық нәрсе – Маурис МакКенрагти Жоғарғылық ант беруден бас тартқаны үшін өлім жазасына кесілді". 1585 жылдың 30 сәуірінде Фр. Мьюрис МакИонрахтайды аттың артынан сүйреп әкеліп, сатқын ретінде өлімге кесті. Епископ Дэвид Ротидің айтуынша, "Ол жазалау орнына келгенде, халыққа бұрылып, уақытқа дейін бірнеше ізгі сөздер айтты, соңында барлық католиктерден өзі үшін дұға етуді сұрады және оларға батасын берді". Ол тірі кезінде асылып, содан кейін басы кесілді. Басы тікенекке шаншылып, төрт бөлігімен бірге базарда көрсетілді. Норрейс 1585 жылы Парламент ашылуына қатысу үшін Дублин қамалына шақырылды. Ол Корк округінен Парламент депутаты болып сайланды және бүкіл елдегі патшайымның билігін растау шаралары туралы сөз сөйледі. Сондай-ақ, Ольстердегі ирландтық кландардың көтерілісіне қарсы жаңа науқанды бастауға кедергі келтірілгеніне шағымданып айтты.
In March 1584, Norreys departed the Low Countries and was sent to Ireland in the following July, where he was appointed Lord President of Munster (at this time, his brother Edward was stationed there). Norris urged the Plantation of Munster with English Puritans (an aim adopted in the following years), but the situation proved so unbearably miserable that many of his soldiers deserted him for the Low Countries. In September 1584 Norreys accompanied the Lord Deputy of Ireland, Sir John Perrot, and the earl of Ormonde into Ulster. The purpose, once again, was to dislodge the Highlander Scots of Clan MacDonald of Dunnyveg, who, led by Somhairle Buidhe MacDonnell, had migrated into both the Route and the Glens of Antrim. Norreys helped rustle fifty thousand head of cattle from the woods of Glenconkyne in order to starve the Highlanders of their means of sustenance. The campaign was unsuccessful, as what is now called the Clan MacDonald of Antrim simply regrouped in Kintyre before crossing back to Ireland after the lord deputy had withdrawn south. Norreys returned to Munster, where he become unintentionally important to the history and martyrology of the Catholic Church in Ireland. In April 1585, the jailer at Clonmel, County Tipperary was bribed by Victor White, a leading townsman, to release imprisoned Roman Catholic priest Fr. Muiris Mac Ionrachtaigh for one night to say Mass and administer Holy Communion inside White's house on Easter Sunday (11 April 1585). Permission was granted and Fr. MacKenraghty spent the whole night hearing Confessions. The jailer, however, had secretly tipped off Lord President of Munster Sir John Norreys, who had just arrived at Clonmel. According to historian James Coombes, "Norris (sic) arranged to have White's house surrounded by soldiers and raided. The raiding party entered it shortly before Mass was due to begin and naturally caused great panic. Some people tried to hide in the basement; others jumped through the windows; one woman broke her arm in an attempt to escape. The priest hid in a heap of straw and was wounded in the thigh by the probing sword of a soldier. Despite the pain, he remained silent and later escaped. The soldiers dismantled the altar and seized the sacred vessels." Meanwhile, Victor White was arrested and threatened with execution unless he revealed where Fr. Muiris Mac Ionrachtaigh could be arrested. Upon hearing of the situation, Fr. Mac Ionrachtaigh sent an emissary to speak to White. Despite White's pleas that he preferred to lose his own life rather than have Fr. Mac Ionrachtaigh come to harm, the priest insisted upon giving himself up and was again thrown into Clonmel Gaol. The trial of Fr. Mac Ionrachtaigh by martial law involved merely an interrogation before Sir John Norreys and his assistants. Pardon and high preferment were offered for conforming to the Church of Ireland and taking the Oath of Supremacy to accept the subservience of the Church to the State. Fr. Mac Ionrachtaigh, however, resolutely maintained the Roman Catholic faith and the Petrine Primacy and was accordingly condemned by Sir John Norreys, "after much invective", to death for high treason. After passing sentence, however, Norreys offered Fr. Mac Ionrachtaigh a full pardon in return for taking the Oath of Supremacy and naming those local Catholics who had attended his Mass or secretly received the Sacraments from him. A Protestant minister also attempted to convert the priest by engaging him in debate. All was in vain, and Fr. Mac Ionrachtaigh refused to conform. According to historian James Coombes, "Especially in trials by martial law, there was no fixed procedure or sequence of events. What is made perfectly clear is that Maurice MacKenraghty was condemned to death because he would not take the Oath of Supremacy." On 30 April 1585, Fr. Muiris Mac Ionrachtaigh was dragged at the tail of a horse to be executed as a traitor. According to Bishop David Rothe, "When he came to the place of execution, he turned to the people and addressed them some pious words as far as time allowed; in the end he asked all Catholics to pray for him and he gave them his blessing." He was hanged, cut down while still alive, and then executed by beheading. His head was spiked and displayed in the marketplace along with the four quarters of his torso. Norreys was then summoned to Dublin Castle in 1585 for the opening of Parliament. He sat as a Member of Parliament (MP) for County Cork and was forcefully eloquent on measures to confirm the Queen's authority over the whole country. He also complained that he was prevented from launching a fresh campaign against the rising of the Irish clans in Ulster.
Ағылшын-испан соғысы
Антверпен қоршауға алынғаны туралы хабар алғаннан кейін, Норрейс голландиялық протестанттарға қолдау көрсетуге шақырды. Ол өзінің ағасы Томасқа Мюнстер президенттігін тапсырып, 1585 жылдың мамыр айында Лондонға асығып, Төмен елдердегі науқанға дайындалды. Тамыз айында ол Елизавета жіберген 4400 сарбаздық ағылшын армиясына басшылық етті. Елизавета бұл әскерді Нонсуч шартына сәйкес испандықтарға қарсы Штаттар Генералдарына қолдау көрсету үшін жіберген еді. Норрейс Арнемге жақын орналасқан бекініске шабуыл жасады, бірақ патшайым бұл агрессияға наразы болды. Дегенмен, оның тәжірибесі жоқ ағылшын әскері Ааршоттағы бір күндік шайқаста Парма герцогін жеңіп, киім-кешек, азық-түлік және ақшасы біткенше қауіп төндірді. Оның сарбаздары үйден қолдаусыз қатты қаза болды, бірақ испандық әскерлерге байланысты жеңілмейтін аура жойылды, және Елизавета ақыры Штаттар Генералдарына өз күштерін толықтай жұмсады. 1585 жылдың желтоқсанында Лестер графы жаңа әскермен келді және Англия ашық одаққа кірген кезде Төмен елдердің генерал-губернаторы лауазымын қабылдады. Пармаға шабуыл кезінде Норрейстің кеудесіне найза ұшты, содан кейін ол испандықтардың солтүстікке жылжуының соңғы кедергісі болған Грейвті босатуға қол жеткізді; Лестер осы жеңісі үшін Ұлы Георгий күні Утрехта өткен үлкен тойда оны және оның ағалары Эдвард пен Генриді рыцарь атады. Бірақ испандықтар көп ұзамай опасыздықпен Грейвке кірді, ал Норрейс Лестердің сатқынның басын кесу туралы бұйрығына қарсы кеңес берді, себебі ол сатқынның әпкесіне ғашық еді. Екі қолбасшы наурыз бойы дауласып, нәтижесінде жорық сәтсіз аяқталды. Лестер Норрейс Сассекс графына ұқсайтынын айтып, наразылық білдірді. Бірақ оның басты наразылығы - Норрейстің ағасы, науқанның қазынашысының сыбайлас жемқорлығы еді. Лестердің Норрейс пен оның ағасын қайта шақыру туралы өтінішіне патшайым қарсылық көрсетті. Норрейс жақсы қызметін жалғастырды және 1586 жылдың тамызында Лестерден Утрехтті қорғауға бұйрық алды. Операция жақсы жүрмеді, өйткені Лестер Сэр Уильям Стэнлиді Норрейстің қол астында қалдырмады. Норрейс Стенлимен бірге қыркүйекте Зуфен шайқасында бірікті, онда Флашинг губернаторының лейтенанты болған Норрейстің ағасы Эдвардтың командирі сэр Филип Сидни қаза тапты. Бір офицерлік кешкі ас кезінде Эдвард әскердің маршалы сэр Уильям Пелхэмнің кейбір сөздеріне ренжіді, ол бұл оның үлкен ағасының мінез-құлқына әсер етеді деп ойлады, және голландтық үй иесімен дау туды, Лестер кіші Норрейс пен оның үй иесі арасында дуэльге жол бермеу үшін араға түседі. 1586 жылдың күзінде Лестер жеңіліп, Норрейсті мақтады, ал Штаттар Генералдары оны жоғары бағалады. Бірақ ол қазан айында қайта шақырылды, ал патшайым оны жек көрумен қабылдады, себебі ол Лестерге деген дұшмандығынан болды; бір жыл ішінде ол Төмен елдерге оралды, онда жаңа қолбасшы Уиллоуби Норрейс жұмысты жақсы атқаратынын мойындады, "Егер мен жеткілікті болсам, Норрейс артық болар еді". Уиллоуби Норристің жанында болуына ренжіді және ол "кесардан да бақытты" екенін айтты. 1588 жылдың басында Норрейс Англияға оралды, онда Оксфорд университетінде өнер магистрі дәрежесін алды. Сол жылы, испан армадасы күтілген кезде, ол Лестердің қол астында Батыс Тилберидегі лагерьдің маршалы болды, Елизавета Тилберидегі әскерлерге сөйлеген сөзін айтты. Ол Довердің бекінісін тексерді және қазан айында Штаттар Генералдарына елші ретінде Төмен елдерге оралды. Ол Португалияға экспедицияға дайындалу үшін әскерлерді кері қайтаруды бақылады. Ол испан армадасының жеңілісінен кейін жау флотының ең әлсіз кезінде ағылшынның артықшылығын нығайту үшін жасалды. 1589 жылдың 17 сәуірінде (басқа бір деректе 18 сәуір деп берілген) Норрейс Дрейкпен бірге 23 000 сарбаздық экспедициялық күштің (оның ішінде 19 000 сарбаз және қазір ағылшын армадасы деп аталады) бастады, Испания жағалауындағы кемелерді жою және Португалия тағына үміткер Кретоның преорына тақ кигізу үшін. Коруна таңқалды, Норрейстің әскерлері 8000-ге жуық адамды жеңіп шыққанда, қаланың төменгі бөлігі өртенді. Эдуард О-Бургоға шабуыл кезінде ауыр жарақат алды, ал оның өмірін ағасының ерлігі ғана құтқарды. Норрейс Лиссабонға шабуыл жасады, бірақ жау онымен күресуден бас тартты, сондықтан оған теңізге қайтудан басқа амалы жоқ. Жабдықтар жетіспегендіктен және ауру мен өлімнен кейін күш қысқарғандықтан, Норрейс Азор аралдарына шабуыл жасаудың екінші мақсатын тастап, экспедициялық күш Англияға қайтуға бет алды. 1589 жылдың шілде айының басында күш толығымен үйге келді, кейбіреулері Плимутқа, кейбіреулері Портсмутқа және басқалары Лондонға жетті, көп нәтижеге қол жеткізбеді. Осы "ағылшын армадасы" испан армадасының жеңілісін нығайту және соғысты Испанияның солтүстік жағалауының порттарына және Лиссабонға жеткізудің сәтсіз әрекеті болды. 1591 жылдан 1594 жылға дейін Норрейс католик лигасымен күресінде IV Генриге көмектесті, Бретаньдегі гугеноттар үшін 3000 сарбазбен шайқасты. Ол Гингкампты алды және бретондық католик лигасы мен олардың испандық одақтастарын Шато Лаудрада жеңді. Оның әскерлерінің бір бөлігі Нормандиядағы Эссекс графының күштеріне қосылды, ал Норрейстің науқаны шешуші болмағандықтан ол 1592 жылдың ақпанында Англияға кетіп, 1594 жылдың қыркүйегіне дейін Бретань герцогтығына оралмады. Ол Меркур герцогі мен Хуан дель Агиладан озып өткеннен кейін Морле қаласын басып алды. Содан кейін ол Бресттен тыс жерде орналасқан Крозон бекінісін қоршауға қатысты және оны қатыгездікпен басып алып, 400 испандық сарбазды жеңді, сонымен қатар Агила басқаратын көмекші әскерді тоқтатып тастады. Бұл оның ең маңызды әскери жеңісі болды, қарамастан көп шығынға және жарақат алғандықтан. Оның кіші ағасы Максимилиан осы жылы оның басшылығымен қызмет етіп қаза тапты. Француздық протестант әріптестерінен наразы болған Норрейс 1594 жылдың соңында Бресттен оралды.
Upon news of the siege of Antwerp, Norreys urged support for the Dutch Protestants and, transferring the presidency of Munster to his brother, Thomas, he rushed to London in May 1585 to prepare for a campaign in the Low Countries. In August, he commanded an English army of 4400 men which Elizabeth had sent to support the States General against the Spaniards, in accordance with the Treaty of Nonsuch. He gallantly stormed a fort near Arnhem; the queen, however, was unhappy at this aggression. Still, his army of untried English foot did repulse the Duke of Parma in a day long fight at Aarschot and remained a threat, until supplies of clothing, food and money ran out. His men suffered an alarming mortality rate without support from home, but the aura of invincibility attaching to the Spanish troops had been dispelled, and Elizabeth finally made a full commitment of her forces to the States General. In December 1585, the Earl of Leicester arrived with a new army and accepted the position of Governor General of the Low Countries, as England went into open alliance. During an attack on Parma, Norreys received a pike wound in the breast, then managed to break through to relieve Grave, the last barrier to the Spanish advance into the north; Leicester knighted him for this victory during a great feast at Utrecht on St George's Day, along with his brothers Edward and Henry. But the Spanish were soon admitted to Grave by treachery, and Norreys advised against Leicester's order to have the traitor beheaded, apparently because he was in love with the traitor's aunt. The two commanders quarrelled for the rest of the campaign, which turned out a failure. Leicester complained that Norreys was like the Earl of Sussex in his animosity. His main grievance, though, was the corruption of Norreys' uncle, the campaign's treasurer. Leicester's urgings to recall both Norreys and his uncle, were resisted by the Queen. Norreys continued his good service and was ordered by Leicester to protect Utrecht in August 1586. The operation did not go smoothly because Leicester had omitted to put Sir William Stanley under Norreys' command. Norreys joined with Stanley in September in the Battle of Zutphen, in which Sir Philip Sidney commanding officer over Norreys' brother, Edward, who was lieutenant in the governorship of Flushing was fatally wounded. At an officers' supper, Edward took offence at some remarks by Sir William Pelham, marshal of the army, which he thought reflected on the character of his older brother, and an argument with the Dutch host flared up, with Leicester having to mediate between the younger Norreys and his host to prevent a duel. By the autumn of 1586 Leicester seems to have relented and was full of praise for Norreys, while at the same time the States General held golden opinions of him. But he was recalled in October, and the queen received him with disdain, apparently owing to his enmity for Leicester; within a year he had returned to the Low Countries, where the new commander, Willoughby, recognised that Norreys would be better for the job, with the comment, "If I were sufficient, Norreys were superfluous". Willoughby resented having Norris around and observed that he was, "more happy than a caesar". At the beginning of 1588, Norreys returned to England, where he was presented with the degree of Master of Arts at the University of Oxford. Later in the year, when the Spanish Armada was expected, he was, under Leicester, marshal of the camp at West Tilbury when Elizabeth delivered the Speech to the Troops at Tilbury. He inspected the fortification of Dover, and, in October, returned to the Low Countries as ambassador to the States General. He oversaw a troop withdrawal in preparation for an expedition to Portugal designed to drive home the English advantage following the defeat of the Spanish Armada, when the enemy's fleet was at its weakest. On Wednesday 17 April 1589 (although another source gives the date of departure as 18 April), Norreys set out with Drake at the head of a 23,000 strong expeditionary force (which included 19,000 troops and is now termed the English Armada) on a mission to destroy the shipping on the coasts of Spain and to place the pretender to the crown of Portugal, the Prior of Crato, on the throne. Corunna was surprised, and the lower part of the town burned as Norreys' troops beat off a force of 8,000. Edward was badly wounded in an assault on O Burgo, and his life was only saved by the gallantry of his elder brother. Norreys then attacked Lisbon, but the enemy refused to engage with him, leaving him no option but to put back to sea. Running low on supplies and with his task force reduced by disease and death, Norreys abandoned the secondary objective of attacking the Azores, and the expeditionary force set out to return to England. By the start of July 1589 (Wingfield gives a date of 5 July) the taskforce had all arrived home, some landing back at Plymouth, some at Portsmouth and others London, having achieved little. This "English Armada", was thus an unsuccessful attempt to press home the defeat of the Spanish Armada and bring the war to the ports of Spain's northern coast and to Lisbon. From 1591 to 1594, Norreys aided King Henri IV in his struggle with the Catholic League, fighting for the Huguenot cause in Brittany at the head of 3000 troops. He took Guingamp and defeated the Breton Catholic League and their Spanish allies at Château Laudran. Some of his troops transferred to the Earl of Essex's force in Normandy, and Norreys' campaign proved so indecisive that he left for England in February 1592 and did not return to the Duchy of Brittany until September 1594. He seized the town of Morlaix after he had outmanoeuvred the Duke of Mercour and Juan del Águila. Afterwards, he was part of the force that besieged and brutally assaulted and captured Fort Crozon outside Brest, defended by 400 Spanish troops, as well as foiling the relief army under Águila. This was his most notable military success, despite heavy casualties and suffering wounds himself. His youngest brother, Maximilian, was slain while serving under him in this year. Having fallen afoul of his French Protestant colleagues, Norreys returned from Brest at the end of 1594.
Ольстерге қайта оралу
1595 жылдың сәуір айында Норрейс Ирландияның жаңа лорд-депутаты сэр Уильям Расселлдің басшылығымен әскери қолбасшы болып тағайындалды. Расселл бұрын Флашингтің губернаторы болған, бірақ екеуінің арақатынасы жаман болған. Сэр Роберт Деверэкс, 2-ші Эссекс графы, өзінің адамын Расселдің бағыныштылары ретінде тағайындауды қалаған, бірақ Норрейс оған келіспеді және Ольстерде лорд-депутаттың билігінен тәуелсіздігін бекітетін арнайы жарлық алды. Ол испандықтарға қарсы күресте алған беделінің қорқынышы көтерілістің күйреуіне жеткілікті болады деп күтілді. Норрейс 1595 жылдың мамыр айында Уотерфордқа келді, бірақ жағаға шыққаннан кейін безгекке шалдықты. Маусым айында ол 2900 сарбаз бен артиллериямен Дублиннен аттанды, ал Расселл оны Дундалк арқылы қуалай берді. О'Нилл кланының басшысы және Тир Эогейннің иесі Аод Мор О'Ниллдің жасаған қылмыстары үшін жарияланғаннан кейін, Норрейс штабын Ньюриде орналастырып, Армаг соборын нығайтты. О'Нилл артиллерияның Ньюриде сақталғанын білген соң, Дунганнон қаласындағы бекінісін бұзып, майданға шықты. Норрейс әскерін Блэкуотер өзенінің бойында орналастырды, ал О'Нилл кланы қарсы жағалауда қозғалды; өткел бақылауға алынды, бірақ өтуге тырыспады, себебі жоюға ешқандай өнім болмады және жау территориясына шабуыл жасау бекер болар еді. Рассел әскермен бірге болғандықтан Норрейс толық жауапкершілікті қабылдаудан бас тартты, бұл лорд-депутатты 1595 жылдың шілдесінде Дублинге қайтуға мәжбүр етті, соның салдарынан ол қолбасшысына Ольстерді жаулап алуда толық еркіндік берді. Бірақ Норрейс өзінде күдіктер болды: ол осы міндетті күшейтусіз орындау мүмкін емес деп ойлады және Расселді оны тоқтатуға тырысқандығы үшін және Лондон үкіметінен әскердің кемшіліктерін жасырғандығы үшін айыптады. Ол королеваның хатшысы сэр Уильям Сесилге Ольстер кландарының бұрын кездескендерінен күш, қару-жарақ және оқ-дәрі жағынан әлдеқайда басым екенін және ағылшындарға тиісті күшейту қажет екенін хабарлады. Жағдай осылай тез нашарлағандықтан, Норрейс Ньюриден Дундалкқа дейін 10 мильді Мойри асуы арқылы әскерін жүргізуге тәуекел етпеді, оның орнына оларды теңіз арқылы жылжытуды жөн көрді. Бірақ оның беделіне нұқсан келтіретіндей, Рассел сол жазда оны Blackwater-ге дейін қиындықсыз жеткізіп, масқаралады. Ирландияға көбірек әскер жіберілді, ал роталарға әрқайсысы 20 ирландты қабылдауға бұйрық берілді, бұл қауіпті екені мойындалды. Бірақ Норрейс әлі де оның бөлімшелері кедей ескі шаруалар мен алаяқтардан құралған деп шағымдана берді. О'Нилл Норрейске жазбаша ұсыныс ұсынды, бірақ ол Дублин кеңесінің кеңесі бойынша, О'Ниллдің Ольстердің ирландтық тайпаларына қатысты билігін тану талабына байланысты қабылданбады. Норрейс қарсыласын қозғауға мүмкін болмады және 1595 жылдың қыркүйегінде Армагта қыстауға шешім қабылдады. Бірақ аттардың жетіспеуіне байланысты екінші сапар қажет болды, ал қайтып оралған кезде, Ньюри мен Армаг арасындағы өтпелді нығайта отырып, Норрейс қазіргі заманғы Маркетхиллдің жанындағы Муллабрак шайқасында қол мен бүйірінен (және оның інісі де) жараланды, онда ирландтық ат әскері Норрейс күткеннен гөрі белсендірек болды. (Норрейс бұрын ирландтық ат әскері тек сиырларды ұстауға ғана жарамды деп мәлімдеген болатын.) Көтерілісшілер Мойри асуында да шабуыл жасады, бірақ олар кері қайтарылды. Лондонның мақұлдауымен, испандықтар мен папаның араласуынан қорқып, Норрейс Тироннан кері шегінді, және 1596 жылдың 1 қаңтарында аяқталатын бітімге келісті; бұл мамыр айына дейін ұзартылды. Келесі жылы Норрейс Дундалкта жаңа келісімге келді, оны Рассел сынға алды, өйткені ол Тайронға сыртқы араласуға уақыт алуға мүмкіндік берді. Расселдің ойынша, Норрейс Тайронға тым жақын болған, ал оның жеңімпаздарға мейірімділік көрсету бейілі жағдайларға мүлдем сәйкес келмеді. Мамыр айында Тайрон Норрейске Киллибегске келген кемеден шыққан испандықпен кездесуі туралы хабарлады және Филипп II ұсынған көмектен бас тартқанын айтты. Коннахт провинциясындағы қиындықтарға байланысты Норрейс 1596 жылдың маусым айында жергілікті лордтармен келіссөздер жүргізу үшін сэр Джеффри Фентонмен бірге сонда барды. Ол сэр Ричард Бингемнің президенттік үкіметін лордтарды бүлікке итермелегені үшін айыптады, бірақ Тайронның одақтасы Хью Ро О'Доннеллдің ықпалы да осы тұрғыда танылды, әсіресе Слайго қамалы соңғы уақытта бүлікшілердің қолына түскендіктен. Бингем жұмысынан шеттетіліп, Дублинде ұсталды (кейін ол Лондондағы флотта ұсталды). Алайда, алты айлық науқан кезінде Норрейс Коннахтта бейбітшілікті қайта орнатуға қол жеткізе алмады, және лордтардың номиналдық бағынуына қарамастан, ол Ньюриге қайтып келгеннен кейін, 1596 жылдың желтоқсанында қайтадан қақтығыстар басталды. Осы кезде Норрейс өзінің жағдайына шынымен жиренді. Ол қайтарылып алуды сұрады, денсаулығының нашарлауын және түрлі даулардың оған тигізген әсерін атап өтті. Әдеттегідей, Рассел сынмен араласып, Норрейс Атлонде денсаулығының нашарлығын жалғандап, лорд-депутатты оның сәтсіздігіне ілікетуге тырысып баққандықтарын мәлімдеді. 1596 жылдың қазан айындағы жағдайды талдау, Эссекс графы қолдаған, Норрейс стилі "алаяқ бейбітшілік туралы жалған үміттермен билеуге шақыру" екенін көрсетті. Бұл тәсіл Расселдің сезімдерімен мұндай қайшылыққа толы болғандықтан, ирланд үкіметінің құлау қаупі туды. Нәтижесінде, 1596 жылдың соңында екеуін де Ольстерден алып кетуге шешім қабылданды, Расселді Англияға, ал Норрейсті Манстерге жіберді. Дублиннің оны қалай шешуді қалағанын білмей, Норрейс Ньюриде Тайронмен келіссөздер жүргізуді жалғастырды, ал Рассел лорд-депутат лауазымынан Томас Берг, 7-ші Страболги баронымен ауыстырылды. Берг те Норрейспен Төмен елдердегі қызмет кезінде жаман қарым-қатынаста болған және Эссекс адамы болды, бұл Сесилді қынжырлатқан, ол Норрейстің тәжірибелі басшылығына сенімді болды. Жаңа лорд-депутатпен Дублинде "көптеген жалған мейірімділікпен" кездессе де, Норрейс бұл тағайындаманы өзіне ұят деп санады.
Norreys was selected as the military commander under the new lord deputy of Ireland, Sir William Russell, in April 1595. The waspish Russell had been governor of Flushing, but the two men were on bad terms. Sir Robert Devereux, 2nd Earl of Essex had wanted his men placed as Russell's subordinates, but Norreys rejected this and was issued with a special patent that made him independent of the lord deputy's authority in Ulster. It was expected that the terror of the reputation he had gained in combatting the Spanish would be sufficient to cause the rebellion to collapse. Norreys arrived at Waterford in May 1595, but was struck with malaria on disembarking. In June, he set out from Dublin with 2,900 men and artillery, with Russell trailing him through Dundalk. After flourishing his letters patent at Drogheda upon the proclamation of Aodh Mór Ó Néill, Chief of the Name of Clan O'Neill and Lord of Tír Eoghain, as guilty of high treason, Norreys made his headquarters at Newry and fortified Armagh cathedral. On learning that artillery was stored at Newry, O'Neill dismantled his stronghold at Dungannon castle and entered the field. Norreys camped his troops along the River Blackwater, while Clan O'Neill roamed the far bank; a ford was secured but no crossing was attempted because there was no harvest to destroy and a raid within enemy territory would have been futile. So long as Russell was with the army, Norreys refused to assume full responsibility, which prompted the lord deputy to return to Dublin in July 1595, leaving his commander a free hand in the conquest of Ulster. But already, Norreys had misgivings: he thought the task impossible without reinforcements and accused Russell of thwarting him and of concealing from the London government the imperfections of the army. He informed the queen's secretary, Sir William Cecil, that the Ulster Clans were far superior in strength, arms and munitions to any he had previously encountered, and that the English needed commensurate reinforcement. So quickly did the situation deteriorate, that Norreys declined to risk marching his troops 10 miles through the Moyry Pass, from Newry to Dundalk, choosing instead to move them by sea; but in a blow to his reputation, Russell confounded him later that summer by brazenly marching up to the Blackwater with little difficulty. More troops were shipped into Ireland, and the companies were ordered to take on 20 Irishmen apiece, which was admitted to be risky. But Norreys still complained that his units were made up of poor old ploughmen and rogues. O'Neill presented Norreys with a written submission, but this was rejected on the advice of the Dublin council, owing to Aodh Mór O'Neill's demand for recognition of his supremacy over the Irish clans of Ulster. Norris could not draw his opponent out and decided to winter at Armagh, which he revictualled in September 1595. But a second trip was necessary because of a lack of draught horses, and on the return march, while fortifying a pass between Newry and Armagh, Norreys was wounded in the arm and side (and his brother too) at the Battle of Mullabrack near modern day Markethill, where the Irish cavalry was noted to be more enterprising than Norreys had been expected. (Norreys had previously alleged that Irish cavalrymen were fit only to catch cows.) The rebels had also attacked in the Moyry pass upon the army's first arrival but had been repelled. With approval from London, Norreys backed off Tyrone, for fear of Spanish and papal intervention, and a truce was arranged, to expire on 1 January 1596; this was extended to May. In the following year, a new arrangement was entered by Norreys at Dundalk, which Russell criticised since it allowed Tyrone to win time for outside intervention. To Russell's way of thinking, Norreys was too well affected to Tyrone, and his tendency to show mercy to the conquered was wholly unsuited to the circumstances. In May, Tyrone informed Norreys of his meeting with a Spaniard from a ship that had put into Killybegs, and assured him that he had refused such aid as had been offered by Philip II of Spain. Owing to troubles in the province of Connaught, Norreys travelled there with Sir Geoffrey Fenton in June 1596 to parley with the local lords. He censured the presidential government of Sir Richard Bingham for having stirred up the lords into rebellion although the influence of Tyrone's ally, Hugh Roe O'Donnell, in this respect was also recognised, especially since Sligo castle had lately fallen to the rebels. Bingham was suspended and detained in Dublin (he was later detained in the Fleet in London). However, during a campaign of six months, Norreys failed to restore peace to Connaught, and despite a nominal submission by the lords, hostilities broke out again as soon as he had returned north to Newry in December 1596. At this point, Norreys was heartily sick of his situation. He sought to be recalled, citing poor health and the effect upon him of various controversies. As always, Russell weighed in with criticism and claimed that Norreys was feigning poor health in Athlone and seeking to have the lord deputy caught up in his failure. An analysis of this situation in October 1596, which was backed by the Earl of Essex, had it that Norreys' style was "to invite to dance and be merry upon false hopes of a hollow peace". This approach was in such contrast to Russell's instincts that there was a risk of collapse in the Irish government. In the end, it was decided in late 1596 to remove both men from Ulster, sending Russell back to England and Norreys to Munster. Being unclear as to how Dublin wanted to deal with him, Norreys remained at Newry negotiating with Tyrone, while Russell was replaced as lord deputy by Thomas Burgh, 7th Baron Strabolgi. Burgh too had been on bad terms with Norreys during his tour of duty in the Low Countries, and was an Essex man to boot, a point which had grated with Cecil, who maintained his confidence in the experience command of Norreys. Although he did meet the new lord deputy at Dublin "with much counterfeit kindness", Norreys felt the new appointment as a disgrace upon himself.
Өлім
Норрейс Мюнстерге президент болып қызмет етуге оралды, бірақ денсаулығы нашар болды және ол көп ұзамай өз міндеттерінен бас тарту үшін рұхсат сұрады. Ол «Ең Төңкеріс қызметінде өзінің таныстарынан гөрі көп қан төккенін» айтып шағымданды. Маллоудағы ағасының үйінде ескі жараларды дұрыс емдемегендіктен гангренаға шалдықты, сондай-ақ 26 жылдық қызметіне тәждің назар бөлмеуінен туған терең қайғыға ұшырады. 1597 жылдың 3 қыркүйегінде ол өз бөлмесіне көтеріліп, ағасы Томас құшағында қайтыс болды. Көптеген адамдар оның өліміне жүрек ауруы себеп болды деп ойлады. Филип О’Салливан Биар баяндаған тағы бір нұсқада, бір қызметші жігіт Норрейдің көлеңкелі бір тұлғамен бірге бөлмеге кіргенін көріп, есікке құлақ түргенде, солдаттың Шайтанмен келісім жасағанын естіген. Түн ортасында келісім күшіне енді, ал ертесі күні таңертең есікті бұзып кірген қорқып қалған қызметшілер Норрейдің басы мен кеудесінің жоғарғы бөлігі кері қарап тұрғанын тапты. Норрейдің денесі бальзамдалды, ал королева оның ата-анасына көңіл айту хаты жіберді. Олар ирландиялық қызметте бірнеше ұлдарынан айырылған еді. Ол Беркширдегі Яттендон шіркеуіне жерленді, онда оның қасқырғысы жоғары ілінген, ал оның бейнесі (Зуккероның салған портреті, Дж. Тейн өңдеген) Вестминстер аббаттығындағы Норрей ескерткішіне қойылды.
Norreys returned to Munster to serve as president, but his health was fragile and he soon sought leave to give up his responsibilities. He complained that he had "lost more blood in her Majesty's service than any he knew". At his brother's house in Mallow, he developed gangrene, owing to poor treatment of old wounds, and was also suffering from a settled melancholia over the disregard by the crown of his 26 years’ service. On 3 September 1597 he went up to his chamber, where he died in the arms of his brother Thomas. It was generally supposed that his death was caused by a broken heart. Another version, recounted by Philip O'Sullivan Beare, states that a servant boy, on seeing Norreys go into the chamber in the company of a shadowy figure, had listened at the door and heard the soldier enter a pact with the Devil. At midnight the pact was enforced, and on breaking in the door the next morning the frightened servants found that Norreys' head and upper chest were facing backwards. Norreys' body was embalmed, and the queen sent a letter of condolence to his parents, who had by now lost several of their sons in the Irish service. He was interred in Yattendon Church, Berkshire) a monument there has his helmet hanging above and his effigy (portrait by Zucchero, engraved by J. Thane.) was placed on the Norreys monument in Westminster Abbey.
Мұра
1600 жылы Тоғыз жылдық соғыс кезінде сэр Чарльз Блоунт, лорд Маунтджой, соңында Тиронды жеңген қолбасшы, Ньюри мен Армаг арасында екі ор қазылған бекініс салғызды. Ол Норрейстің құрметіне Маунтноррис деп аталды. Бұл бекініс, Норридің солтүстік жорығында қарастырған жерде, норвегтік-гельдер салған деген сенімдегі дөңгелек қоршаудың үстіне салынған. Маунтджой Норрейді соғыстағы ұстазы деп есептеді және Гелл Ирландиясын күшпен және үлкен тұрақты гарнизондармен ғана Тақтың бақылауына алуға болатыны туралы оның бұрынғы ойын еске алды. Алайда, Тоғыз жылдық соғыстың басында Норрейдің мінез-құлқы оның есейген кезінде жұмсақ болғанын көрсетеді. Агрессивті Эссекс графы – халықтың да тағдыры бірдей болған батыр – де Хью Мор О'Ниллмен, Тир-Еогейн иесімен келіссөздер жүргізуді жөн көрді. Лорд Маунтджой басшылығымен ирландтық рулық жүйені жоюға Норрейдің бастапқы тактикасы себеп болды. Норрейдің ұзақ әскери мансабының ең маңызды мұрасы – Габсбургтер күштеріне қарсы голландтық көтерілісін қолдауы және кейіннен король Генри IV-тің Бретон католик лигасының басшысы Филипп Эммануэльге, Габсбургтер Испаниясының әскери қолдауына ие болған Бретон герцогіне, Бретанияның саяси тәуелсіздігін беруден сақтауы болды. Ирландиялық руларды және Гелл Ирландиясын жоюдағы рөлінен өзгеше, Норрейдің ирланд тарихындағы орны 1585 жылы Клонмелде өлім жазасына кесіліп, атқыланған Рим католик діни қызметкері Фр. Мюрис Мак Ионрактайдың 1992 жылғы 27 қыркүйекте Иоанн Павел II-нің батасын алғандығымен нығайтылды. Ол Ирландиядағы Реформацияның 16 басқа ирландтық католик шейітімен бірге қанағаттандырылды.
In 1600, during the course of the Nine Years' War, Sir Charles Blount, Lord Mountjoy, the commander who eventually defeated Tyrone, built a double ditch fort between Newry and Armagh, which he named Mountnorris in honour of Norreys. It was built on a round earthwork believed to have been constructed by the Norse Gaels on a site that Norreys had once considered in the course of his northern campaign. Mountjoy referred to Norreys as his tutor in war, and took note of his former understanding that Gaelic Ireland was not to be brought under the control of the Crown except by force and large permanent garrisons. Norreys' conduct at the start of the Nine Years' War, however, suggests a mellowing during his maturity. The aggressive Earl of Essex – an equally ill fated hero of the people – also chose to negotiate with Hugh Mór O'Neill, Lord of Tír Eoghain, and it was Norreys' original tactics that eventually succeeded in destroying the Irish clan system under Lord Mountjoy. The most significant legacy of Norreys' long military career lay in his support of the Dutch revolt against the Habsburg forces, and later in keeping King Henri IV from having to concede the political independence of the Duchy of Brittany to Breton Catholic League leader Philippe Emmanuel, Duke of Mercœur, who had the military backing of Habsburg Spain. In addition to his role in the destruction of both the Irish clans and Gaelic Ireland, the legacy of Norreys to Irish history was further cemented when the Roman Catholic priest he condemned to death and executed at Clonmel in 1585, Fr. Muiris Mac Ionrachtaigh, was beatified by Pope John Paul II, alongside 16 other Irish Catholic Martyrs of the Reformation in Ireland, on 27 September 1992.
Отбасы
Норрей ешқашан үйленбеген, және оның балалары болған жоқ. Норрей "Норр исс" деп айтылады.
Norreys never married, and he had no children. Norreys is pronounced "Norr iss".