Кіріспе

Иоанн IV, Брабант герцогы (11 маусым 1403 – 17 сәуір 1427) – Бургундияның Антуаны, Брабант, Лотьер және Лимбург герцогы мен оның бірінші әйелі Жанна Сен-Польдің ұлы. Ол Валуа әулетінен шыққан екінші Брабант билеушісі болды. Ол 1425 жылы Лувен (Лёвен) университетін құрғандығымен ең жақсы танымал.

Брабант герцогының мұрагерлігі

Джон Аррасте дүниеге келді және 1415 жылы әкесі Ажинкур шайқасында қаза болғаннан кейін Брабант герцогы болды. Бірақ оның билікке келуі бәрімен бірден қабылданбады. Киелі Рим императоры Сигизмунд оның мұрагерлігіне қарсы шықты, себебі ол аймақта Валуа әулетінің (яғни Бургундия герцогы, Джонның інісінің) ықпалын шектеуді қалаған. Бургундия герцогы Жан Қаһарлы табиғи түрде өзінің туған інісін қолдады, сондай-ақ Брабант штаттары да қолдады. Олардың біріккен қолдауы герцогтікте екінші мұрагерлік соғыстың басталуына жол бермеді. Бұдан әрі, Джонды жаңа герцог ретінде қолдау арқылы Брабант штаттары герцог кәмелетке толуына дейін герцогтыққа регенттік құқығын алды.

Генуя графшасы Жаклинге үйлену

1418 жылы ол Эно графының қызы Жаклинге үйленді. Жаклиннің жақтастары бұл некенің Жаклиннің мұрасын оның ағасы Жан III-нің талаптарынан қорғау үшін Брабант герцогы Жан IV-нің қолдауына мүмкіндік береді деп үміттенді. Олардың некесі арқылы Голландия, Зеландия және Эно графтықтары, сондай-ақ Брабант және Лимбург герцогтықтары жеке біріккен мемлекет құрды. Дегенмен, бұл неке Жаклин мен оның жақтастары күткен тұрақтылықты әкелмеді және 1420 жылы жұбайлардың арасы суынуына әкеп соқты. Мұның бір себебі – оның Голландия мен Зеландиядағы оның құқықтарын қорғауға шамасы жетпегендігі. Оның некелерінің алғашқы жылындағы әрекеттері, мысалы, 1418 жылғы жазғы Дордрехт қамалы, Жан III-нің күшіне қарсы жеткіліксіз болды. Оның некесінің және Жанның Голландия мен Зеландиядағы Жаклиннің құқықтарын қорғау әрекеттерінің сәтсіздікке ұшырауының тағы бір себебі – Жанның ең жақын кеңесшілерінің барлығы Код тобының мүшелері болса, Жаклиннің жақтастары Код пен Құлақ дауларында Құлақ тобын қолдады. Бұл сөзсіз саяси күреске алып келді. Кеңесшілерінің ықпалымен Жан 1420 жылы Жаклиннің ағасы Жан III-ні Голландияның регенті (голланд тілінде: ruwaard) етіп тағайындады. Оның ағасына көрсеткен бұл ашық қолдауы Жаклиннің күйеуінің сарайынан қашуына және некелерін жойылды деп жариялауына себеп болды. 1425 жылы Жан III қайтыс болғаннан кейін Голландия графтығы тағы да Жан IV-ке тиді. Бірақ ол бірден өзінің туысы Бургундия герцогы Филипп Жақсыны жаңа регент және егер оның мұрагері болмаса, мұрагері етіп тағайындады.

Брабант герцогтігіндегі шиеленістер

Джонның кеңесшілерінің Код фракциясынан болуы Джонның Жаклинмен некедегі шиеленіске ғана емес, сонымен қатар Брабант герцогтігінде де жағдайды ушықтырды. Бұл, оның әкесі билікте болған кезде үлкен күшке ие болған қалалар мен аристократия арасында үлкен наразылық тудырды. Жаклин 1420 жылы күйеуін тастап кеткенде, Брабант штаты оның жағына шықты. Олар Джонның бауыры, Сент-Польдік Филиппті Брабанттың регенті етіп тағайындады. Герцогтың осы шараларға қарсы күшті әрекет етуі Брюссель гильдияларының көтерілісімен тоқтатылды. Осының салдарынан Джон біршама уақытқа олардың тілегіне бағынуға мәжбүр болды. 1421 жылы татуласу шарты жасалып, Джон толық герцогтік билігін қайта алды. Өз кезегінде, ол 1422 жылы қалалық жеңілдіктерді және Брабант штатының өкілеттіктерін кеңейтті, бұл шара «Жаңа Режим» деп аталды. Джон 1427 жылы 23 жасында, ұрпақ қалдырмай Брюссельде қайтыс болды. Осылайша, ол Жаклиннің күйеуі ретінде Голландия, Зеландия және Эноға (Hainaut) талап ету құқығын Филипп Жақсыға (Philip the Good) берді. Ал Брабант және Лимбург герцогтіктерін оның кіші бауыры Сент-Польдік Филипп мұраға алды.

Мұра

Ол көбінесе Филипп Жақсы және Голландияның Иоанн III сияқты өткір ойлы және саяси қабілеті жоғары адамдардың жеңіл ықпалына түсетін әлсіз ханзада ретінде сипатталады. Оның жасы мен тәжірибесінің жетіспеуі осы пікір қалыптасуына маңызды себеп болған.