Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Еуропалық анархистік философия (1890-1900 жылдар)
European anarchist philosophy (1890s–1900s)
Заңсыздық – Франция, Италия, Бельгия және Швейцарияда 1890 жылдардың соңы мен 1900 жылдардың басында жеке анархизмнің нәтижесінде пайда болған анархизмнің бір бағыты. Заңсыздық жақтастары қылмысты ашық немесе жасырын түрде өмір салты ретінде қабылдайды. Заңсыздық қылмыстың қандай түрін нақты көрсетпейді, бірақ көбінесе ұрлық және дүкеннен ұрлаумен байланысты. Клемент Дюваль және Мариус Якоб сияқты кейбір анархистер ұрлықты жеке қайтару теориясы (la reprise individuelle) және іс-қимыл пропагандасымен ақтады және олардың қылмысын кең ауқымды қарсылық қозғалысын жеңілдетуге бағытталған білім беру және ұйымдастыру құралы деп қарады. Жюль Бонно және Бонно тобы сияқты басқалары өз әрекеттерін эгоист анархизм тұрғысынан қарастырып, Макс Штирнердің философиясына сілтеме жасады. Теоретик Макс Штирнердің эгоизміне ықпалданған Франциядағы кейбір заңсыздық жақтастары анархистерден бөлінді. Олар өз әрекеттеріне моральдық негіздің қажет емес екенін және заңсыз әрекеттердің жоғары идеал атынан емес, жеке құштарлықты қанағаттандыру үшін жасалғанын мәлімдеді. Парижде бұл ортаның орталығы Альберт Либертад және оның жақтастары құрған апталық «L'Anarchie» газеті және «Causeries Populaires» (астананың ішінде және айналасында әртүрлі жерлерде әдетте апта сайын жиналатын талқылау топтары) болды.
Illegalism is a tendency of anarchism that developed primarily in France, Italy, Belgium and Switzerland during the late 1890s and early 1900s as an outgrowth of individualist anarchism. Illegalists embrace criminality either openly or secretly as a lifestyle. Illegalism does not specify the type of crime, though it is associated with theft and shoplifting. Some anarchists, like Clément Duval and Marius Jacob, justified theft with theories of individual reclamation (la reprise individuelle) and propaganda of the deed and saw their crime as an educational and organizational tool to facilitate a broader resistance movement. Others, such as Jules Bonnot and the Bonnot Gang, saw their actions in terms of egoist anarchism and referred to the philosophy of Max Stirner. Influenced by theorist Max Stirner's egoism, some illegalists in France broke from anarchists. They argued that their actions required no moral basis and illegal acts were taken not in the name of a higher ideal, but in pursuit of one's own desires. In Paris, this milieu was centered on the weekly papers L'Anarchie and the Causeries Populaires (regular discussion groups meeting in several different locations in and around the capital each week), both of which were founded by Albert Libertad and his associates.
Теориялық негіз
Заңсыздықтың негізі – заңды және заңда көрініс тапқан моральдық нормаларды қабылдамау. Заңсыздық жақтастары жазбаша заң мен моральдық нормалар капиталистік ой-сананы жалғастырып, көбейтіп өндіретінін, оны қанаушылық және өмір сүруге қанағаттандырмайтын жүйе деп санайды. Бұл қозғалыс осы өндіріс тәсілінен туындаған әлеуметтік институттардың қолдайтын тәртібіне қарсы тұрады, ал оның практикасы осы тәртіптен тыс, жекешіл, бірақ ынтымақтастыққа негізделген әлемге деген олардың көзқарасын көрсетеді. Заңсыздық көптеген солшыл идеологиялар мен қозғалыстардан мораль туралы кейбір пікірлердегі және экономикалық ұйымдастыруға қатысты көзқарастағы айырмашылықтарымен ерекшеленеді. Олардың кейбіреулері жекешіл ой-сананы қабылдауымен де ерекше, бұл анархистік бағыттағы коллективизмде кеңінен кездеспейді. Оның практикасы көбінесе экономикалық мәселелерге тікелей араласуды қамтиды және ұрлық, жалған ақша жасау, алаяқтық, қарақшылық сияқты заңсыз әрекеттер арқылы байлықты қайта иелену арқылы авторитарлық, капиталистік құрылымдарды құлаттыруға тырысады. Көптеген жекешіл анархистер қажеттіліктен осы амалдарға көшкен, себебі олардың көпшілігі қаржылық тұрақсыздыққа тап болған. Олар өздерінің қаржылық жағдайын капитализмнің мәнімен байланыстырды, сондықтан осы жағдайларда осы әрекеттердің революциялық сипаты болды. Сол сияқты, Мариус Якоб 1948 жылы былай деді: «Менің ойымша, заңсыздық қазіргі қоғамда жеке адамды босата алмайды. Егер ол осы жолмен бірнеше шектеулерден арылса, күрестің теңсіздігі одан да нашар жағдайларды тудырады және соңында оның бостандығынан, тіпті азын-азын бостандығынан айырылып, кейде өмірінен де қол жұмбасқа шалады. Негізінде, заңсыздық, бүлік ретінде қарастырылғанда, доктринадан гөрі мінез-құлық мәселесі. Сондықтан ол жұмысшы жаппасын тәрбиелеуге тиімді әсер ете алмайды. Менің ойымша, бұл пайдалы білім беру әсері». Ақырында, түрмеге қамаумен байланысты тәжірибе және көзқарастар кейбір заңсыздықтардың өз практикасын қайта қарауына себеп болды. Олардың әрекеттерінің құқықтық салдары олардың жұмысының мәнсіздігіне әкелді, өйткені өзін-өзі босату мен саяси ықпалға ұмтылу барлық бостандықтан және мағыналы ұйымдастыру қабілетінен айырылу қаупімен байланысты. Бұл мемлекеттің саяси қозғалысты басу үшін күш қолдану тиімділігін көрсетеді.
Illegalism's premise is the rejection of law and the moral standards reflected by law. Illegalists contend that both written law and standards of morality perpetuate and reproduce capitalist thought, which they find oppressive and exploitative. The movement resists the order upheld by social institutions which emerge from this mode of production and its praxis thus reflects their vision for an individualist, yet cooperative, world beyond this order. Illegalism is distinct from many leftist ideologies and movements in its diversion from certain thought on morality and visions for economic organization. A number of them are also unique in their embrace of individualist thought, which is not widely reflected in the anarchist tendency towards collectivism. Its praxis largely involves direct intervention in economic affairs and seeks to subvert authoritarian, capitalist structures by reappropriating wealth through illegal acts such as theft, counterfeiting, swindling, and robbery. Many individualist anarchists already engaged in these practices out of necessity, since many of them were in positions of financial precarity. They attributed their financial status to the nature of capitalism, so these actions still had a distinct revolutionary component in these cases. Similarly, Marius Jacob reflected in 1948: "I don't think that illegalism can free the individual in present day society. If he manages to free himself of a few constraints using this means, the unequal nature of the struggle will create others that are even worse and, in the end, will lead to the loss of his freedom, the little freedom he had, and sometimes his life. Basically, illegalism, considered as an act of revolt, is more a matter of temperament than of doctrine. This is why it cannot have an educational effect on the working masses as a whole. By this, I mean a worthwhile educational effect." Ultimately, experience with and attitudes towards imprisonment worked to reconstruct some illegalists' perception of their practice. The legal consequences of their actions prompted a sense that their work was not worthwhile, as attempts towards self liberation and political influence involved the risk of being denied all freedom and capacity to organize meaningfully. This speaks to the efficacy of the state's use of force to suppress the political movement.