Жим Ричардс: Жаңа Зеландиялық жарыс шеберінің өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Жаңа Зеландиялық жарыс жүргізушісі (1947 жылы туған)

Джим Ричардс (2 қыркүйек 1947 жылы туған) – Жаңа Зеландиялық жарыс жүргізушісі, ол туған елінде және Австралияда көптеген чемпионаттарды жеңіп алған. Қазір кәсіби жарыстардан зейнетке шыққан Ричардс "Touring Car Masters" сериясындағы жарыстарға қатысуын жалғастыруда. 1994 жылы ол Жаңа Зеландия Мотор спортының Даңқ залына енгізілді. Батурст 1000 жарысына рекордтық саны қатысып, жеті мәрте жеңіске жеткенінен кейін, сондай-ақ Австралияның Туринг Кар чемпионатында төрт мәрте жеңіске жеткені үшін Ричардс 2006 жылы V8 Суперкарлар Даңқ залына, ал 2015 жылы Австралия Мотор спорты Даңқ залына енгізілді. Ол жарыс жүргізушісі Стивен Ричардстың әкесі. Екеуі бірге 12 рет Батурст 1000 жарысын жеңіп алды, соңғы жеңісі 2018 жылы тіркелді.

Жарыстардағы мансабы (Жаңа Зеландия)

Джим Ричардс Оңтүстік Оклендте өсті. 16 жасында мектепті тастап, Жаңа Зеландияның үздік жұлдызды жарыскері Брайан Йейтске тиесілі Мануревадағы Speedway Auto Services компаниясында механиктің шәкірті болды. Сол кезде Ричардс әкесі жасаған картта кіші жарыстарда сәттілікке қол жеткізген еді. 18 жасында ол өзінің алғашқы көлігін – Ford Anglia 105E-ні сатып алды. Бұл машина механикалық тұрақтылығымен белгілі болғандықтан, жарысқа қатысып, сонымен бірге жұмысқа баратын машина ретінде де қолдануға ыңғайлы еді. Өзінің алғашқы жарысында Пукекохеде соңғы орын алды және жарыс аяқталған соң апатқа ұшырады. Атап айтарлықтай қызыл түске боялып, сары жиектерімен және «105» нөмірімен безендірілген бұл машина NZ жарыстарындағы оның машиналарының символына айналды. Ол екі маусым бойы елдің әр жерінде жарыстарға, төбелерге және ралли спринттеріне қатысты. Кейін ол өзінің алғашқы жарыс машинасы болған, жақсырақ жабдықталған Anglia-ға көшті. 1968 жылы Барри Пойнтон Моторс компаниясында механик болып жұмыс істеген кезде ол жаңадан шыққан 1300cc Mark I Ford Escort-ты сатып алды. Автомобильдің қуаты жеткіліксіз болғанымен, ол Ричардстың жарыс шеберлігін арттыруына мүмкіндік берді. 1969 жылы әуесқой жарыскер және бәсекелес Джим Карнидің демеушілігі оған өзінің алғашқы бәсекеге қабілетті машинасына – 140 ат күші бар жаңа, жоғары өнімді 1600cc BDA қос камералы қозғалтқышы бар Ford Escort-қа ие болуға мүмкіндік берді. Ричардс жүргізуші, Карни қаржыландырушы, ал Мюррей Банн қалпына келтіру және баптау жұмыстарын атқарды. Бұл серіктестік бірқатар жеңістерге әкелді. 1970 жылы Карни Майк Крэбтридің сол жылы Джон Уилмент тобы үшін британдық туристік автомобиль чемпионатында жарысқан Ford Escort TC-сын сатып алды. Бұл машина Ричардстың үздік жарыскер ретінде танылуына септігін тигізді. Ол тікелей кемеден түсіп, бірден жарыста жеңіске жетті, содан кейін сол жылы және келесі 1971-72 маусымда сыныптық чемпионатты жеңіп алды. Ол көп сұранысқа ие болғандықтан, көбінесе ашық сыныпта да Escort-пен жарысып, V8 Mustang, Camaros және Firebird-термен күш сынасты. Ол сонымен қатар өзінің Holden Monaro сүйрегіш машинасымен жарысқа қатысып, жергілікті жүргізуші Брайан Патрикке тиесілі Hillman Imp-пен шағын сыныпта жарысты. Осы серіктестік алғаш рет Sidchrome компаниясының NZ бөлімшесінің демеушілігін иеленді – австралиялық құрал өндірушісі, келесі он жылдағы негізгі қаржылық қолдаушы. Осы кезеңде, көршілес Австралиядағыдай, үлкен қозғалтқышты автомобильдер жарысы өркендеп, көп көрермендерді тартты. Жарысқа қатысқан көліктердің ішінде Holden-нің HQ Monaro және жаңа Torana GTR XU 1; Ford Falcon GT HO және Chrysler Charger бар еді. Ричардс бастапқыда Монаромен Оклендтегі ірі автосаудагер (және оның жаңа жұмыс берушісі) Джерри Клейтон үшін жарысты. 1971 жылы ол Макмиллан Ford Falcon GT HO командасында Робби Франсвикпен үнемі шайқасты. Келесі маусымда Castrol GTX чемпионатында екі жүргізуші командаларын алмастырды. Ричардс 72-73 чемпионатында Макмиллан GT HO командасында жеңімпаз атанды, ал Мюррей Банн әлі де қозғалтқышты дайындады. Келесі маусымда оның басты бәсекелесі 350 Монародағы Невилл Крайтон болды. 73-74 маусымда Ричардс пен Карни Джон Фицпатрик Форд Эскортты сатып алуға келісті (Британия чемпионатында ірі V8 машиналарымен бәсекеге түсу үшін 1800cc BDA қозғалтқышы бар). Алайда, соңғы жарыстарда ол бұзылып, келісім бұзылды. Оның орнына ол Мюррей Баннмен бірге Оклендтің сыртындағы шалғайдағы фермада Форд Мустанг құрастыруды бастады. Sidchrome компаниясы қолдаған қызыл және сары түсті, оған осы уақытқа дейін сенімді емес, бірақ қуатты, Кливленд 351 V8 қозғалтқышы және аса кең артқы дөңгелектер орнатылған. Бастапқыда сәттіліксіз болғанымен, оның тіс тігу қиындықтары шешілгеннен кейін Ричардс 73-74 салондық автомобиль чемпионатында жеңіске жетті. Сидхромға жұмысқа орналасу Ричардсқа келесі маусымда машинада жұмыс істеуге апта бойы уақыт берді. 74-75 чемпионатында (оның ішінде Trans Tasman сериясында Австралияның ең үздік жүргізушілеріне қарсы жеңіске жеткен) ол Пол Фейдің бұрынғы еуропалық Ford Capri Cologne V6 машинасымен шайқасып, шамалы айырмамен жеңіліске ұшырады. Сонымен қатар, Ричардс ұзақ мерзімді жарыстарда да табысқа қол жеткізді. Қазан айындағы маусымды ашатын Benson & Hedges 500 – 500 мильдік / 6 сағаттық жарыс түнгі уақытта стандартты өндіріс машиналарын үшін өткізілді. Ол 1971 және 1972 жылдары досы және жарысқа қарсыласы Род Коппинспен бірге Chrysler Charger машинасында жарыста жеңімпаз атанды. Коппинс 74-75 жылғы жарыстар маусымына таңдаған көлігін жаңартқысы келгенде, Мельбурндағы зауытта жаңа Holden Torana L34 сатып алуға шешім қабылдады. Олар бірге 1974 жылғы Hardie Ferodo 1000 жарысына қатысты. Жарыс регламенті сол кездегі Австралияның Group C ережелеріне жақындап, стандартты өндіріс машиналарын жарыстырудың аяқталуын білдірді. McMillan Ford Falcon XA машинасында 74-75 GTX маусымында Ричардс жеңіске жетті, бес қатарынан 17 жеңіс тіркеді. Оның соңғы екі жарысы 1975 жылғы қысқы маусымда Невилл Крайтонның Chevrolet Camaro машинасында болып өтті, ол Жаңа Зеландиядағы соңғы жарысын жеңіспен аяқтады. Ол жарыс карьерасының басынан бастап раллиге де қатысты, өйткені жарыс кестесі трек жарысы маусымымен келіспеді. Жаңа Зеландиядағы алғашқы ресми раллилердің бірі 1968 жылғы Shell Silver Fern Rally болды. Ричардс Джим Карнимен бірге қатысты. Келесі жылғы Heatway Rally-де ол Джим Карнидің әйелі Мэримен бірге Triumph 2.5 PI машинасымен жүрді. Бірінші орындардың бірінде болғаннан кейін, беріліс бұзылып, тек жоғарғы беріліспен қалды және жарысты төмен орында аяқтады. Оның талантын таныған Leyland New Zealand келесі жылғы Heatway үшін Ричардс пен Джим Карниге жұмыс істейтін жүргізуші Эндрю Коуэнмен бірге Morris Marina ұсынды. Күтілгендей, серпімділік жеткіліксіз болды және Коуэннің артынан екінші орында болғаннан кейін ортаңғы орында аяқтады. 1973 жылы Heatway Rally әлемдік ралли чемпионатының жаңадан құрылған командаларының бірнешеуін тартты, бірақ ол өзі чемпионаттың бөлігі болмады. Ford оған өзінің жұлдызы болып келе жатқан Ханну Миккола және NZ чемпионы Майк Маршаллмен бірге Ford Escort RS1600 машиналарын жүргізетін командасының үшінші жүргізушісі ретінде қатысуға мүмкіндік берді. Ричардс тау кезеңіне дейін Микколадан кейін екінші орында болды. Бұрын мұздың үстінде жүрмеген ол түн ортасында мұзды жерге түсіп, жолдан шығып, 100 метрдей құлайды. Ол және серігі Ричард Холлс таяз жартасқа түсіп, терең жарға қақпағандарына шүкірлік етті. Оларды таңда жарықтан шығарды, машинасының зардабы күткеннен азырақ болды және жарысты жалғастыра алды, бірақ жеңіске үміті жоқ. Содан кейін ол Микколадан жылдам болды, ол жарыс жетекшісі болды және жылдамдығын азайтты. Жарыс Пукекохедегі асфальт кезеңімен аяқталды, онда Ричардс өте жақсы білетін жерде болды. 1970-жылдардың басында ол спидвей тректерінде де қонақ ретінде сәтті өнер көрсетті. Бірақ 1974-75 жылғы жарыс маусымының соңында қарсыластар кәсіби деңгейге көтерілгендіктен, ол жарыс түріне – трек жарысы, ралли немесе спидвейге – назар аударуы керек болды. Шешім Австралиядағы табысты жарыс аренасына көшуге қабылданды.

Jim Richards grew up in South Auckland. He left school at 16 to start a mechanic's apprenticeship at Speedway Auto Services in Manurewa owned by Brian Yates, who was a top midget racer in New Zealand. By then Richards had already been successful in junior go karts in a kart made by his father. At 18 he bought his first car, on hire purchase, a Ford Anglia 105E, a car known for mechanical reliability that he could get into racing and still drive to work. He was last in his first race, at Pukekohe, and crashed after the end of the race. Painted in distinctive red with yellow trim and the number '105', which became synonymous with his cars in NZ racing, he used the car for two seasons throughout the country, in race meetings, hill climbs and rally sprints. He then upgraded to a race proven and more modified Anglia, his first proper racing car. In 1968, when working as a mechanic at Barry Pointon Motors, he bought one of the newly released 1300cc Mark I Ford Escorts. The car was underpowered but it further allowed Richards to improve his race craft. In 1969 the patronage of amateur racer and fellow competitor, Jim Carney, allowed him to upgrade to his first truly competitive car, a Ford Escort with a new high performance 1600cc BDA twin cam engine, capable of 140 bhp. The combination of Richards as driver and mechanic Carney with the funding, and Murray Bunn with reconditioning and tuning expertise, started to produce a number of victories. In 1970 Carney purchased the Ford Escort TC that Mike Crabtree had raced in that year's British Touring Car Championship for the John Willment Group and this car established Richards as a top racer. Rushed straight off the boat, still in its original livery, he won with it first time out and then went on to win the class championship that year, and again in the following 1971–72 season. By now in popular demand, he would often also race the Escort in the open class as well, taking on and beating the V8 Mustangs, Camaros and Firebirds. He would also enter his tow car, a Holden Monaro, in production races, as well as racing in the small class with a Hillman Imp owned by local driver Brian Patrick. It was the latter partnership that first got the sponsorship of the NZ division of Sidchrome – an Australian tool manufacturer – the major financial connection for the next decade. During this time, as in neighbouring Australia, big engine production car racing was entering a golden age and drawing big crowds. Competitive cars included, from Holden, the HQ Monaro, and new Torana GTR XU 1; versus the Ford Falcon GT HO and Chrysler Charger. Richards initially raced a Monaro for major Auckland car dealer (and his new employer) Jerry Clayton. In 1971 he was regularly battling with Robbie Francevic in the Team McMillan Ford Falcon GT HO. In the next season's Castrol GTX Championship the two drivers swapped teams. Richards won the 72–73 championship in the Team McMillan GT HO, with Murray Bunn still doing the engine preparation. In the following season, his main competition would be from Neville Crichton in a 350 Monaro. For the 73–74 season, Richards and Carney had arranged to buy the John Fitzpatrick Ford Escort (with an 1800cc BDA engine) competing in the British championship to take on the big V8s. However, it was wrecked in the one of the last races and the deal fell through. Instead he and Murray Bunn set up building up a Ford Mustang at a remote farmstead out of Auckland. Sponsored by Sidchrome in red and yellow, it was fitted with the hitherto unreliable, but powerful, Cleveland 351 V8 engine and extra wide rear tyres. Initially unsuccessful, after its teething troubles were resolved it was impressive enough to win Richards the 73–74 Saloon Car Championship. Changing jobs to work for Sidchrome gave Richards time during the week to work on the car during the next season. In an exciting and close 74–75 championship (including success in a Trans Tasman series against some of Australia's best drivers) he was narrowly pipped for the championship by Paul Fahey in his ex European works Ford Capri Cologne V6. Richards was also having success in endurance racing. The traditional season opener in October was the Benson & Hedges 500 – a 500 mile / 6 hour race run into the night for stock standard production cars. He won the event in both 1971 and 1972 co driving with friend and racing rival, Rod Coppins, in a Chrysler Charger. When Coppins wanted to upgrade his choice of car for the 74–75 racing season he decided to pick up a new Holden Torana L34 from the factory in Melbourne. Together he and Jim took it to the 1974 Hardie Ferodo 1000 for its first race. Racing regulations were moving closer to the Australian Group C rules at the time and marked the demise of the standard production car racing. Driving a McMillan Ford Falcon XA in the 74–75 GTX season Richards was unbeatable, winning an unprecedented 17 consecutive wins. His final two races were in the 1975 winter season co driving Neville Crichton's Chevrolet Camaro with a win in his last race in New Zealand for some time. From early in his racing career he had also tried rallying, as the schedules did not conflict with the track racing season. One of the first formal racing rallies in New Zealand was the 1968 Shell Silver Fern Rally. Richards entered with Jim Carney as co driver. In the following year's inaugural Heatway Rally he drove a new Triumph 2.5 PI with Carney's wife, Mary, as co driver. After being one of the leaders the gearbox broke, leaving him with only top gear and finishing down the field. Recognising his talent, for the following year's Heatway, Leyland New Zealand offered him and Jim Carney a team Morris Marina alongside works driver Andrew Cowan. As expected the suspension was not strong enough and after initially running second behind Cowan he finished mid field. In 1973, the Heatway Rally attracted several of the works teams running in the inaugural World Rally Championship, although it was not itself a championship event. Ford offered him a ride as the 3rd driver in their works team alongside rising star Hannu Mikkola and NZ champion Mike Marshall running Ford Escort RS1600s. Richards was running second to Mikkola going into the first mountain stage. Having never driven on ice before his car caught an icy patch in the middle of the night and slid wide off the road and rolled down a bank for 100 metres. He and co driver Richard Halls were very lucky that they came to rest on a narrow outcrop before tumbling over a deeper gorge. They were hauled out at dawn, and with surprisingly little damage were able to resume the rally, albeit out of contention. Thereafter he was consistently quicker than Mikkola, who had a comfortable race lead and had eased off. The rally ended with a tarmac stage at Pukekohe, where Richards was back on very familiar territory. In the early '70s he had also had success doing guest spots on the speedway tracks. But at the end of the 1974–75 racing season, with the opposition getting more professional, he needed to make a choice on one form or motor racing – racetrack, rallying or speedway – to concentrate on. The decision was made to move across to the more lucrative Australian racing scene.