Кіріспе
Лесбиян, гей, бисексуал және трансгендер тарихының айы – ЛГБТ тарихының айы, лесбиян, гей, бисексуал және трансгендер тарихының, сондай-ақ гей құқықтары мен оған байланысты азаматтық құқықтар қозғалысының жыл сайынғы бір айлық мерекесі. Ол 1994 жылы Миссури штатының орта мектебінің тарих пәнінің мұғалімі Родни Уилсон құрған. ЛГБТ тарихының айы үлгілі тұлғаларды ұсынады, қоғамдық бірлік құруға көмектеседі және ЛГБТҚ+ қоғамдастығының үлесі туралы азаматтық құқықтар туралы мәлімдеме жасайды. 2022 жылдан бастап ЛГБТ тарихының айы Австралия, Канада, Куба, Финляндия, Германия, Венгрия, Италия, Ұлыбритания және АҚШ елдеріне тән бір айлық мереке болып табылады. АҚШ, Канада, Армения, Румыния, Нидерланды, Оңтүстік-Шығыс Азия және Австралияда ол қазан айында тойланады, бұл 11 қазандағы Ұлттық ашылу күнімен және 1979 және 1987 жылдары ЛГБТ құқықтары үшін Вашингтонда өткен бірінші және екінші шерулерді еске алумен сәйкес келеді. Ұлыбританияда ол ақпан айында атап өтіледі; Ұлыбританияда бұл 2003 жылы 28-тармақтың жойылуына арналған маңызды мерекемен бірге өтеді. Германияның астанасы Берлинде ол «Квир тарихының айы» деп аталады және мамыр айында тойланады.
LGBT History Month is an annual month long observance of lesbian, gay, bisexual and transgender history, and the history of the gay rights and related civil rights movements. It was founded in 1994 by Missouri high school history teacher Rodney Wilson. LGBT History Month provides role models, builds community, and represents a civil rights statement about the contributions of the LGBTQ+ community. As of 2022, LGBT History Month is a month long celebration that is specific to Australia, Canada, Cuba, Finland, Germany, Hungary, Italy, the United Kingdom and the United States. In the United States, Canada, Armenia, Romania, the Netherlands, Southeast Asia, and Australia, it is celebrated in October to coincide with National Coming Out Day on 11 October and to commemorate the first and second marches on Washington in 1979 and 1987 for LGBT rights. In the United Kingdom it is observed during February; in the UK this coincides with a major celebration of the 2003 abolition of Section 28. In Berlin, the capital of Germany, it is known as Queer History Month and is celebrated in May.
Австралия
2016 жылдың қазан айында Minus 18, Австралиялық Queer Archives және Safe Schools Coalition Victoria Австралиядағы алғашқы ЛГБТҚ+ тарих айлығын өткізді.
Венгрия
ЛГБТ тарихы айы 2013 жылдан бері ақпан айында тойланады. 2013 жылы Будапешт, Мишколц және Сегед қалаларында 30-ға жуық шара өтті. 2015 жылы 37 шара өткізілді, соның ішінде Тахитотафалу және Цсобанкада да шаралар ұйымдастырылды. 2023 жылдан бастап Венгрияда ЛГБТ тарихы айы наурыз айында тойланады.
Ұлыбритания
ЛГБТ+ тарихының айы Ұлыбританияда Сью Сандерс және Пол Патрик бастамасымен құрылды, олар сол кезде Schools OUT UK ұйымының тең төрағалары болған. Алғаш рет 2005 жылдың ақпан айында өтті. Патрик 2008 жылы қайтыс болғаннан кейін Тони Фенвик Сандерспен бірге төраға, кейіннен бас директор болды. 2016 жылы ол қайырымдылық ұйымы атынан MBE орденімен марапатталды. ЛГБТ+ тарихының айы – Ұлыбританияда жыл сайын ақпан айында өтетін жылдық шара. DfES алғашқы екі жылға осы шараны қолдау үшін ЛГБТ+ тарихы айына қаржы бөлуге уәде берді. Ұзақ жылдар бойы демеушілер қатарында Метрополитен полиция қызметі, Метрополитен полиция басқармасы, Amnesty International және Корольдік сот қызметі бар.
Жүгірту
Жыл сайын қараша айында ақпан айына дайындық шарасы ретінде "таныстыру іс-шарасы" өтеді. Бұл іс-шаралар келесі жерлерде өтті: 2009 жылдың 5 наурызында Премьер-министр Гордон Браун Даунинг-стритте осы Айды атап өту үшін қабылдау ұйымдастырды.
On 5 March 2009, Prime Minister Gordon Brown hosted a reception at Downing Street to mark the Month.
Өткенді ұмыту
"Өткенді тастау" – ЛГБТ тарихының жыл сайынғы фестивалі. Ол ақпан айынан наурыз айына дейін жалғасады. "Өткенді тастау" фестивалі алғаш рет 2015 жылы өткізілді. Фестиваль Манчестердегі үш жерде басталды: ЛГБТ қоры, Орталық кітапхана және Халық тарихы мұражайы. Флорида университетінің профессоры Чарльз Апчерч алғашқы Аллан Хорсфолл лекциясын оқыды, бұл академиялық конференцияның бөлігі болды. Бұл іс-шара Гомосексуалистердің теңдігі үшін күресетін ұйымның қаржыландыруымен жыл сайын өткізіледі. Стивен М. Хорнби ЛГБТ тарихы айлығының алғашқы Ұлттық драматургі болып тағайындалды. Оның алғашқы қойылымы "Жақыннан қарағанда Викториялық дау" атты үш бөлімді мұралық премьера болды, ол 1880 жылы Хюльмде өткен драг-бол туралы жаңа зерттеулер негізінде жазылған. 2016 жылы фестиваль Англияның алты қаласына тарады және конференция өз кезегін алды. Алан Хорсфолл лекциясын Аризона университетінің профессоры Сьюзан Страйкер оқыды. Ұлттық мұра премьерасы "Мистер Стоукс: Манчестердің еркек әйелі" болды, ол Виктория дәуірінде өмір сүрген трансгендер пионері Гарри Стоукстің өмірін баяндады, ал "Адам кейпіндегі шайтандар" Бристолдағы грузин дәуірінде болған гомосексуалдық сот процестерін көрсетеді. 2017 жылы ел бойынша 18 орын болды және ЛГБТ тарихы бойынша жүзден астам баяндама жасалды. Алан Хорсфолл лекциясын Диана Сухами оқыды. Ұлттық мұра премьерасы "Бернлидің багерлерінің биі" болды, ол 1971 жылы Бернли кітапханасында Ұлыбританияда ЛГБТ орталығын құру үшін өткен алғашқы қоғамдық жиынның тарихын айтады, сондай-ақ "Бернлидің лесбиян азат етушісі" 1978 жылы Бернли және Пендл автобус компаниясынан лесбияндық белгі таққан әйелді жұмыстан шығаруға қарсы өткен алғашқы демонстрациялардың бірін көрсетеді. 2018 жылы Уэльс және Солтүстік Ирландияны қоса алғанда 11 орын болды. Лекцияны Том Робинсон оқыды. 2019 жылы 18 орын болды, оның ішінде Ирландия Республикасы, Швеция, Норвегия және Нью-Йорк қалаларында алғашқы халықаралық шаралар өтті. Ұлттық мұра премьерасы "Махаббаттың бірігуі" болды, ол Англияның Солтүстік-Батыс айманындағы бірнеше қалаларға гастрольдік сапар жасады. Онда 1891 жылы Игл-стрит колледжінің өкілі Уолт Уитманды зерттеуге барған оқиға баяндалады. Фестиваль сонымен қатар Марти Форсайтта "Квир Сели" атты тағы бір пьесаны көрсетті, ол Ольстердің ЛГБТ+ тарихындағы оқиғаларға негізделген. Бұл пьеса актер Кристофер Грантқа 2020 жылғы Irish Times Irish Theatre Awards сыйлығында "Ең үздік қосалқы актер" номинациясын жеңіп беруге мүмкіндік берді.
Шотландия
2005 және 2006 жылдары ЛГБТ тарихы айы Шотландияда ЛГБТ қоғамдастығының шарасы ретінде тойланды, «Біздің Шотландия тарихымыз» және «Есте сақтау кезеңі» сияқты ЛГБТ қоғамдастығы тарихы жобалары оған қолдау көрсетті. 2007 және 2008 жылдары Шотландия үкіметі ЛГБТ-Жастар Шотландиясындағы бір орынды қаржыландырып, ЛГБТ тарихы айлығын мектептер мен жастар ұйымдарының арасында, жалпы қоғамға жеткізуді мақсат етті.
Америка Құрама Штаттары
LGBTQ+ тарихы айы Америка Құрама Штаттарында лесбияндық және гейлер тарихы айы ретінде бастау алды және алғаш рет 1994 жылдың қазан айында тойланды. Оны Миссури штатының орта мектебінің тарих мұғалімі Родни Уилсон құрды. Миссуридегі алғашқы ашық гей мұғалім Уилсон осы идеяның бастамашысы болды, алғашқы үйлестіру комитетінің негізін қалады және қазан айын мерекелеу айы ретінде таңдады. Алғашқы қолдау көрсетушілер мен бірінші үйлестіру комитетінің мүшелерінің арасында Гей, лесбиянка және гетеросексуалдық білім беру желісінің (GLSEN) өкілі Кевин Дженнингс; Чикагодағы Гербер/Харт гейлер мен лесбиянкалар кітапханасы мен мұражайының Кевин Бойер; «Windy City Times» газетінің жазушысы Пауль Варнелл; Чикаго аймағының мұғалімі Тори Уилсон; Огайо штатының мемлекеттік университетінде әйелдерді зерттеу бойынша аспирант Джонда Бойс және Берклидегі Калифорния университетінің Джессиа Гринман болды. Уилсон қазан айын мерекелеу айы ретінде таңдауының себебі – 1979 және 1987 жылдары Вашингтонда өткен бірінші және екінші ЛГБТ шерулері осы айда өтті, ал 11 қазан – Ұлттық ашық көру күні, ол 1987 жылы Лесбиянкалар мен гейлердің құқықтары үшін Вашингтонға өткен екінші науқанның күнін еске алу үшін таңдалған. Сонымен қатар, қазан академиялық жылдың ішінде орналасқан. ЛГБТ тарихы айының мақсаты – ЛГБТ болу туралы адалдық пен ашықтықты ынталандыру. Мысалы, афроамерикалықтар, спортшылар, Калифорния, Германия, ВИЧ/ЖИТС, әскерилер, дін, трансгендерлер, жастар сияқты тақырыптар бойынша сайтқа кіргендерге осы санаттағы барлық тұлғалар туралы сілтемелер ұсынылады. 2012 жылы алғаш рет екі американдық мектеп округі ЛГБТ тарихы айын атап өтті. Флорида штатының Бровард округі мектеп округі қыркүйек айында ЛГБТ американдықтарын қолдау туралы резолюцияға қол қойды, ал сол жылы Американың екінші ірі мектеп округі – Лос-Анджелес мектеп округі де қол қойды.
Куба
LGBTQ+ Куба тарихы айы 2022 жылдың мамыр айында алғаш рет тойланды, мамыр айы бойында Кубаның LGBTQ+ қауымының тарихын атап өту мақсатында. Іс-шара Ұлттық сексуалдық білім беру орталығының (CENESEX) жұмысын көрсетеді және Отбасы кодексі бойынша білім беру мен пікірсайысты күшейтуге, сондай-ақ Кубада ЛГБТ құқықтарының танылуын арттыруға бағытталған. Тарихшы Рауль Перес Монсон Inter Press Service агенттігіне: «Біз гетеронормативті емес сексуалдық бағыты бар адамдардың тарихын қайта жаңғыртуды және зерттеулерді қолдау үшін жағдай жасауды қалаймыз» деді. Квир тарихы айы (QHM) кезінде адамдар мектепте де, мектептен тыс білім беруде де пайдалануға болатын квир тарихы бойынша толыққанды сабақтарды таба алады. Сондай-ақ, білім беру ұйымдары мектептер мен жастар орталықтарына тікелей білім беру қызметтерін ұсынады.