Кіріспе

Моравиялық еврей скрипкашы, альтшы және композитор (1812–1865)

Генрих Вильгельм Эрнст (8 маусым 1812 – 8 қазан 1865) – моравиялық еврей скрипкашы, альтшы және композитор. Ол өз заманының көрнекті скрипкашысы және Никколо Паганинидің ең ірі ізбасарларының бірі саналды. Ол полифониялық ойнауға үлес қосты және полифониялық скрипка музыкасын жазудың жаңа жолдарын ашты. Оның ең әйгілі және техникалық тұрғыдан қиын туындыларының қатарында оның полифониялық этюдтерінің алтыншысы "Die letzte Rose" және Шуберттің "Erlkönig" шығармасына жазылған Grand Caprice бар.

Өмірбаян

Эрнст 1812 жылғы 8 маусымда Моравияның Брно қаласында дүниеге келді. Ол 9 жасында скрипка ойнауды бастады және 1825 жылдан бастап Вена консерваториясына қатысты. Ол Джозеф Бём мен Джозеф Майседерден скрипканы, ал Игнац фон Сейфридтен композицияны оқыды. 1828 жылы Никколо Паганини Венаға келді. Эрнст оны естіп, скрипкада ойнағанына қатты таң қалды. Содан кейін Эрнст Паганинидің қолында ойнады, ол оған жарқын мансап болжады. Паганини Венада 14 концерт берді, ал Эрнст шеберді байқау үшін олардың көпшілігіне қатысты. 1829 жылдың сәуірінде Эрнст Венадан Мюнхенге патшалық оркестрде жұмыс істеуге кетті, бірақ Паганини оған жоғары мақсат қоюды кеңес берді. Содан кейін Эрнст Паганинимен бірге сол қалаларда концерттер берді. Бұл концерттер жоғары бағаланды, бірақ ол әлі де Паганинидің көлеңкесінде қалды. Бұл оның жан күйзелісін тудырды, ол бес күн бойы бөлмесіне кірмей отырды. Кейін 1830 жылдың көктемінде Франкфуртта Эрнст Паганинимен тағы да кездесті. Ол жерде Эрнст Паганинидің «Nel cor pìù non mi sento» әуенін дәлдікпен орындаған концертімен, көрермендерді де, Паганиниді де таң қалдырды. Бұл шығарма, Паганинидің көптеген шығармалары сияқты, сол кезде жарияланбаған еді, яғни Эрнст оны Паганинидің концерттерінде құлақпен үйренген болуы керек. Бірнеше күннен кейін Эрнст гитарада ән жазып отырған Паганиниге келді. Паганини дереу орнынан тұрып, қолжазбаны төсектің астына лақтырып жіберіп, өзінің композициясын Эрнсттің құлағынан ғана емес, көзінен де қорғауы керектігін айтты. Келесі жылдары Эрнст бірнеше рет Франция арқылы сапар шекті. 1837 жылдың қаңтар айында Марсельде Паганинидің концерті болатынын естігенде, ол мұғалімін тағы да тыңдауға барды. Эрнст Паганинидің күрделі техникасының құпиясын білуге бел буды. Ол хатшысының туыстарының көмегімен Паганинидің жанындағы бөлмені жалға алды. Ол күні-түні Паганинидің репетициясын тыңдап, естігендерін жазып отыратын. Бұл қиын болған шығар, өйткені Паганини турларында көп жаттықпаған, ал жаттыққан кезде үнсіз дыбысты қолданған. Эрнст сондай-ақ Марсельдегі Паганинидің барлық репетицияларына жасырын түрде қатысып, өз мақсатын жүзеге асырды. Ол да Марсельде концерттер өткізді және оларды және Паганинидің концерттерін екеуінің арасындағы бәсекеге айналдырды. Ол Паганини келгенге дейін екі концерт ұйымдастыруға тырысты, бұл концерттер көрермендердің ризашылығына ие болды. Алғашқы концертіне дайындалғанда, оған қойылатын талаптар Эрнсттің өнерін салыстыруға байланысты күшейе түсті. Паганини Эрнсттің ойнауы жүрекке көбірек әсер еткенін ойлаған көрермендердің сұранысына жауап бере алмады. Содан кейін Паганини тағы бір концерт ұйымдастырып, өзінің «Moïses» шығармасын, G-сыбындағы вариацияларын ойнап, көрермендерді толқыдырды. Концерт соңында адамдардың пікірі екіге бөлінді. Кейбіреулер Паганини қиындықтарды жақсы меңгерген десе, Эрнст көбірек сезіммен ойнады. Эрнст бұл композицияны қабырға арқылы Паганинимен бірге тұрған бөлмесінен үйренді. Мүмкін, Паганиниге деген құрметтен кейін Эрнст Венеция карнавалының тақырыбы бойынша өзінің жеке вариацияларын құрастырды, оны концерті соңында жиі ойнаған. Ол сондай-ақ, Паганинидің вариацияларын қолдана отырып, скордатураны да қолданды. Бұл шығарма Эрнст тыңдаушыларының арасында танымал болды және оның қолтаңбасына айналды. Эрнст де альт та ойнайтын. Ол Берлиоздың «Гарольд в Италии» операсының альт солосын көптеген рет орындады, оның ішінде 1842 жылы композитордың жетекшілігімен. 1844 жылы Эрнст Англияға көшіп барды, ол жерде Лондонның Бетховен квартеті қоғамына қосылды және Джозеф Иоахим, Генрих Винявский және Карло Альфредо Пиаттимен Бетховеннің кылды квартеттерін ойнады. Өмірінің соңғы жеті жылын Ниццада өткізді, оның ішінде «Полифониялық зерттеулер», «Отелло Фантазиясы» және «Концерт патетикасы» шығармаларын жазды. 1862 жылы ауыр невральгиядан кейін Эрнст ойнай алмады. 1865 жылы 8 қазанда Ниццада қайтыс болды.