Кіріспе

Американдық саясаткер Калеб Преу Беннетт (11 қараша 1758 – 9 мамыр 1836) – американдық әскери және саяси қайраткер, Делавэр штатының Нью-Касл округіндегі Вилмингтон қаласынан. Ол Америка Тәуелсіздік соғысы мен 1812 жылғы соғыстың қатысушысы, сондай-ақ Делавэр губернаторы қызметін атқарған Демократиялық партия мүшесі болды.

Жас шағы мен отбасы

Беннетт Пенсильвания штатының Честер округінде, Джозеф пен Элизабет Преу Вилли Беннетттің ұлы ретінде дүниеге келді. Олар ол үш жасқа толғанда Уилмингтон қаласына көшіп келді. Оның әкесі Батыс Үндістанға саяхаттайтын кеме капитаны болған. Кейлеб Беннетт 1792 жылы Кэтрин Бритонға үйленді және олардың он үш баласы болды: Сэмюэл Бритон, Элизабет, Каролина, Мэри Энн, Генри Лизл, Ливина, Джозеф Ивс, Сьюзан, Чарльз Уэбб, Уильям, Кэтрин, Эдвин Рутвен және Боадицея. Олар Уилмингтон қаласындағы 841 Маркет-стрит мекенжайында тұрды және Уилмингтон достар жиналысының мүшелері болды.

Әскери мансап

Беннетт Американың Тәуелсіздік соғысы кезінде Континенттік армияның бірлігі – 1-ші Делавэр полкінде лейтенант болып қызмет етті. 1775 жылы 17 жасында әскер қатарына кірді және соғыс бойы қызмет етті. Валли Фордж, Стейтен Айленд, Брэндивайн, Германтаун, Монмут, Камден және Йорктаун шайқастарында қатысқан ол үш рет жараланды. 1780 жылдың тамызында Камден шайқасында 1-ші Делавэр полкі талқандалғаннан кейін лейтенант Беннетт Делавэр штатына қайтарылып, жаңа сарбаздар жинады. Бір жылдан кейін генерал Джордж Вашингтон мен француз армиясы Йорктаунды қоршау үшін барлық мүмкіндігінше адамдарды жинап жатқанда, Беннетт армияға қайта қосылды және оқиғаны былай еске алды:

“Біз Кристиандағы (Кристиана) бекінісімізде қалып, қажетті міндеттерді орындадық, тамыз айында Род-Айлендтен келген француз армиясы және армияның басқа бөлімшелері, бас қолбасшы бастаған күйде, біздің кездесу орнымызға келгенше, генерал Вашингтоннан Вирджинияға аттануға дайындалу туралы бұйрық алдық. Бірнеше күннен кейін Балтиморға қарай жолға шықтық; сол қалада бірнеше күн болдық, сосын шағын кемелерді Аннаполиске бару үшін дайындадық, онда француз көліктері француз әскерін күтіп тұрды. Аннаполиске жеткен соң, біз де «Маркиз Лафайет» кемесіне міндік. Әскердің барлығы кемеге отырғаннан кейін, екі фрегатпен бірге көлік флоты зәкір көтеріп, жақсы желмен Чесапик шығанағынан төмен қарай, Линхейвен шығанағына дейін, француз флоты тірелген жерге бет алды. Біз Йорк өзенінің сағасынан өтіп, кіреберісін қоршап тұрған екі-үш француз фрегатын көрдік. Сол түні флотпен бірге зәкір тастадық. Ертесіне таңертең көліктер Джеймс өзенімен жоғары қарай (барлық уақытта жақсы желмен) өрлеп, Вирджиния штатының Уильямсбург маңына жеттік. Әскердің барлығы жиналғаннан кейін, генерал Вашингтон бастаған күйде, Уильямсбургтен Йорктаунға қарай аттандық, онда лорд Корнуоллис басқаратын британ әскері бекініп алған. Кешке барлық әскер келді және қала төңірегіндегі жерді иеленді, олардың алғы шебін ығыстырып, біз көп шығынсыз немесе қиындықсыз оны іске асырдық; мақсатымызға жеттік, яғни бүкіл бекіністерді қоршау үшін лагерь құру.

Жау тапсырғаннан кейін Беннетттің күнделігінде 1781 жылдың 4 қарашасында генерал Гист бригадасына қосылғанымыз және Оңтүстік Каролинадағы генерал Грин армиясына қосылу үшін жолға шыққанымыз жазылған. Беннетт Оңтүстік Каролинада тағы екі жыл қызмет етті, содан соң 17 қаңтарда 1783 жылы үйіне оралды. 1812 жылғы соғыс кезінде ол артиллерия капитаны және Нью-Касл қаласының командирі болды. Шарфтың сөзіне сүйенсек, Беннетт Нью-Каслді және қаланың жанында салынған батареяны басқаруға тағайындалды. Ол милиция полковнигі болды және көп ұзамай жақсы тәртіптелген пехота мен артиллерия күштеріне ие болды. Бірақ, қарт сарбаз үшін бәрі жақсы болған жоқ. Бригад генерал және Виг саяси қарсыласы Джон Стоктон Беннетті міндетін орындамағаны үшін әскери сотқа берді. Айдар талқандалған жоқ, және халыққа өте жақын Беннетт ақталды.

Делавэр губернаторы

XIX ғасырдың ортасында Делавэрде саясат басымдық құрайтын вигтер мен азаматтық демократтар арасында бөлінді. Вигтер АҚШ президенті Эндрю Джексонға, оның саяси ізбасарларына және олардың саясатына қарсы болған партия болды. Олар күшті одақ, жақсы банктер және қорғаушы тарифтерді жақтады. Делавэрдегі ескі федералистік партияның негізгі мұрагерлері ретінде олардың ең үлкен күші Кент және Сассекс округтеріндегі ескі, ауылдық, егіншілік халық арасында болды. Керісінше, демократтар Джексонның саясатын қолдады және өздерінің күшін Нью-Касл округінде, квакерлер, Ольстер шотландтары және жақында көшіп келгендер арасында тапты. Беннетт түрлі бизнеске инвестиция жасады, соның ішінде Вилмингтондағы Кристиана өзенінен паром қызметі және Нью-Касл қаласындағы Страндтағы губернатор Бедфорд үйін қонақ үйге айналдырды. Ол сондай-ақ 1806 жылдан 1832 жылға дейін Нью-Касл округінің қазынашысы болды. Бұрын саяси лауазымға ұмтылмаған ол демократтар тарапынан федералистер мен вигтердің билігін бұзу мақсатымен ұсынылды. Өзінің құрметті ардагер мәртебесіне қарамастан, ол 1832 жылы тек 54 дауыспен губернатор болып сайланды, вигтердің кандидаттығын ұсынған АҚШ сенаторы Арнольд Науденді жеңді. 1833 жылдың 15 қаңтарынан бастап 1836 жылдың 11 шілдесінде қайтыс болғанға дейін қызмет еткен Беннетт Делавэрде губернаторлық қызметін бастаған ең егде жастағы адам болды. Ол сонымен қатар 1831 жылғы Делавэр конституциясы бойынша сайланған алғашқы губернатор және, демек, төрт жылдық мерзімге сайланған алғашқы губернатор болды. Делавэр Бас Ассамблеясы (губернатор болып тұрған кездегі сессиялар) Жыл Ассамблея Сенат көпшілігі Спикері Палата көпшілігі Спикері 1833–1834 57-ші Ұлттық Республикалық Джошуа Бертон Ұлттық Республикалық Джон Реймонд 1835–1836 58-ші Виг Чарльз Полк кіші Виг Уильям Д. Ваплс.

Жылдар бойы Делавэр губернаторлары штаттың жазалау жүйесін реформалау үшін Бас Ассамблеяға шақырып келді. Карол Хоффекер «Делавэрдегі демократия» еңбегінде Беннетттің осы күш-жігерді қалай жалғастырғанын айтады, ол 1835 жылы Бас Ассамблеядан «қарыз үшін бас бостандығынан айыруды және әлі де округтік қалаларымыздың қорлығы болып табылатын, сондай-ақ ақыл-ой, прогресс және қайырымдылықпен сипатталатын дәуірде штаттың заңдарына ұят келтіретін кесенемен жұмыс істеуді жоюды» сұрады. Оның күш-жігеріне қарамастан, ештеңе өзгерген жоқ. Хоффекер сонымен қатар тарифтер мен штаттардың құқықтары жөніндегі ұлттық пікірталас күшейгенде Беннетттің «Оңтүстік Каролинаның федералды тарифті жоюға тырысуын айыптағанын» айтады. Ол бұл ілімді «ереске» негізделген бүлік деп атады. Ол тыңдаушыларына: «Біз өз бостандықтарымызды қанаушылықтың құлдығынан бірлікте тартып алдық. Одақ – біздің күшіміз, жалғыз тірегіміз» деді. Осы кезеңде ішкі жақсартулар жалғасты. Федералды үкімет Льюес қаласында өте қажетті су бұрғыштарының құрылысына көмектесті, Frenchtown & New Castle Railroad ағаш рельстерін болатпен ауыстырды, осылайша жаңа бу қозғалтқышын қолдауға мүмкіндік берді, сондай-ақ Филадельфия, Балтимор және Уилмингтон темір жолы мен Делавэр темір жолының құрылысы басталды.

Өлім және мұра

Беннетт Уилмингтон қаласында қызмет етіп жүргенде қайтыс болды және ол Төртінші және Батыс көшелеріндегі Достар зиратында жерленген. Ол қызмет етіп жүргенде қайтыс болған Делавэрдің бесінші губернаторы болды. АҚШ өкілі Уильям Г. Уайтли өмірінің соңына қарай Беннетті "тізеге дейін шалбар киген, бойы биік, сүйекті қарт кісі ретінде" есіне алды. Ол Уилмингтонда бір үйде тұрды және кез келген жазғы түстен кейін үйінің алдындағы тротуарда отырып, біз жігіттердің еркектік деп ойламайтын жұмыспен – жіп шұлықтар тоқумен айналысатын көрінеді. Басқалары атап өтті: "Джексон демократиясының жақтаушысы болғанымен және квакер болғанына қарамастан, өмірінің соңына дейін ол көкпек жағалы көйлек, ақ былғары шалбар және мыс түймелі барқыт пальто киген. Ол сондай-ақ шашын ұнтақтап, шашын ұзын қылған."