Кіріспе

Байланыс жүйелерінде қайтару арнасы (сондай-ақ кері арна немесе қайтару сілтемесі) – пайдаланушы терминалынан орталық хабқа дейінгі беріліс сілтемесі. Қайтару сілтемелері көбінесе, бірақ әрқашан емес, сәйкес алға сілтемелерге қарағанда баяу болады. Мұндай мысалдарға асимметриялық цифрлық абоненттік желі, кабельдік модемдер, мобильді кеңжолақты және спутниктік интернетке қолжеткізу жатады. Қайтару арнасы негізгі арнамен бірдей ортаны пайдалануы міндетті емес. Мысалы, кейбір гибридтік интернетке қолжеткізу қызметтері алға сілтеме үшін бір бағытты кабельдік теледидар жүйесін, ал кері сілтеме үшін дискретті қоңырау модемін пайдаланады. Қайтару және алға сілтеме арналары бір ортаны пайдаланса да, олардың айырмашылықтары деректерді модуляциялау және кодтаудың әртүрлі әдістерін қолдануды жиі талап етеді. Мысалы, жұлдыз тәрізді радио желісінде тек орталық хаб ғана алға сілтеме арқылы хабар таратады, сондықтан арнаға қолжеткізу әдісі тек кері сілтемеде қарастырылады. "Алға/кері" терминологиясы сондай-ақ ғарыш кемелерінің байланыс желілерінде команда беру және телеметрия мақсатында қолданылады. Қайтару сілтемесі телеметрияны, көбінесе бейнелерді қамтитындықтан, алға сілтемеге қарағанда бірнеше есе жылдам болады, ол ғарыш кемесінің алдын ала анықталған бірнеше командаларын ғана жібереді. Қайтару және алға сілтеме арналары спутниктік байланыс жүйелеріндегі жоғары және төмен сілтемелерден ерекшеленеді және оларды шатастыруға болмайды. Мысалы, дәстүрлі иілген құбыр транспондерлері бар спутниктік интернетке қолжеткізу үшін екі жоғары және екі төмен сілтеме қажет. Бір жоғары және төмен сілтеме жұбы орталық жер хабынан спутник арқылы пайдаланушы терминалына бағытталған алға сілтеме үшін, ал екінші жоғары/төмен сілтеме жұбы пайдаланушы терминалынан орталық хабқа бағытталған кері сілтеме үшін қолданылады.