Кіріспе

Аризона штатынан АҚШ сенаторы (1851–1924)

Маркус Аврелиус Смит (24 қаңтар 1851 – 7 сәуір 1924) – американдық заңгер және саясаткер, Аризона аймақтық делегаты ретінде сегіз мерзім қызмет еткен және Аризонадан шыққан алғашқы екі сенатордың бірі. Делегат ретінде ол Аризона штатына штат мәртебесін алу үшін күш-жігердің жетекшісі болды. Алайда, оның дауыс беру құқығы болмағандықтан, оның ықпалы шектелді, Өкілдер палатасына енгізген 277 заң жобасының тек 35-і ғана қол қойылды. АҚШ Сенатында дауыс беру мүмкіндігінің жоқтығы оның күш-жігерін одан әрі әлсіретті, өйткені ол Аризона штатының заң жобаларын Палатада қабылдауға қол жеткізді, бірақ заңнама Сенатта тоқтатылды. Штат мәртебесі үшін жасаған тырыстарынан бөлек, Смит үкіметтік ғимараттар салу және адамның немесе табиғаттың салдарынан зардап шеккен сайлаушыларға көмек көрсету үшін жұмыс істеді. Оның Аризона азаматтарына көмек көрсетуге жасаған тырыстары жергілікті халыққа жетпеді, себебі Смит оларға зор дұшмандық білдірді. Смит өзінің саяси мансабының көп бөлігінде адал консерватор болды. Бұл 1908 жылы сайлауда жеңілгеннен кейін өзгерді. Смит Аризонаның алғашқы екі сенаторының бірі болу үшін үгіт-насихат жүргізген кезде прогрессивті болды. Бұл жаңа рөлінде ол Вудро Вильсонның «Жаңа бостандық» бастамаларын белсенді түрде қолдады.

Өмірбаян

Смит 1851 жылғы 24 қаңтарда Кентукки штатының Синтиана қаласының жанында Фредерик Чинн мен Агнес Болл (Чинн) Смиттің жеті ұлының ең кішісі ретінде дүниеге келді. Оның отбасы сәтті шаруалар болып, мал өсірумен де айналысты. Ол және оның бауырлары мемлекеттік және жеке мектептерде білім алды. 1868 жылы Смит Кентукки университетіне (қазіргі Трансильвания университеті) түсті, онда бастапқыда классикалық әдебиеттерді оқыды. 1872 жылы бітіргеннен кейін университеттегі құқық факультетіне оқуға түсті. Смит 1876 жылы құқық факультетін курсын үздік бітірді. Бітіргеннен кейін Смит Лексингтондағы «Хьюстон және Маллиган» заң фирмасында жұмыс істеді. 1877 жылы Кентукки штатының адвокатурасына қабылданды. Сол жылы ол Лексингтон қаласының прокуроры болып екі жылға сайланды. Өкілеттік мерзімін аяқтағаннан кейін Смит Сан-Францискоға (Калифорния) көшіп барды. Калифорнияда ол кузені, журналист Уильям Т. Коулманның көмегімен заң практикасын ашты. Калифорнияда ол Елизавета Ратбоунмен танысып, үйленді. Бұл некеде балалар болған жоқ.

Қабір тасы

Калифорниядан Смит Аризона территориясындағы Томбстоун қаласына көшіп келді. Ол Кочиз округының алғашқы адвокаттарының бірі болды, судья Уильям Генри Стилвелл оны 1881 жылғы 9 мамырда аумақтық адвокаттық алқаға қабылдады. Ол Бен Гудричпен бірге заңгерлік практика ашты және өзінің жанды сот залындағы стилімен тез арада танымал болды. Мысалы, сот залының терезесінен сыртта тұрған есек, қарсы тараптың адвокаты ұзақ сөйлеп жатқанда, маңырау айқайлады. Смит осы оқиғадан туған күлкіні «сотта екі адвокат бірдей іс бойынша пікір таластырып жатыр» деген шағым айтуға себеп етіп пайдаланды. Заңгерлік қызметімен қатар, Смит 1881 жылғы желтоқсан айында жергілікті кен өндірісімен айналыса бастады. Осы бастапқы үлесіне келесі екі жылда тағы үш кен орнын қосып, болашағы зор кен иесі ретінде танылды. Бос уақытында Смит Сан-Педро өзенінде балық аулауға, аң аулауға немесе жергілікті салондарда уақыт өткізуге ұнайтын. Смит Кочиз округының «каубойлар» қиындықтары кезінде Демократиялық партия саясатына белсенді қатысты. АҚШ Федералдық үкіметі әскери жағдай енгізуге қауқүптенгенде, Смит осы жоспарға қарсылық көрсетушілердің жетекшісі болды. Округтегі қауіпсіздік деңгейі АҚШ-тың басқа аймақтарымен бірдей екенін сенгендіктен, 1882 жылғы қыркүйекте округтік прокурорлыққа үміткер болды. Ол сайлауда жеңіске жетіп, 1883 жылдан бастап бір мерзім қызмет етті. Қызмет еткен кезінде ол атқаратын жұмыстағы әділдігімен және тиімділігімен көзге түсті, әрқашан жақсы дайындалған және зерттелген істерді ұсынды. 1885 жылы қызметтен кеткеннен кейін жеке заңгерлік практикасына қайта оралды.

Аумақтық өкілі

1886 жылы Демократиялық аумақтық конвенция Смитті Питер Р. Брейди және Альберт С. Бейкер сияқты тәжірибелі кандидаттарға қарағанда Аумақтық делегат лауазымына ұсынды. Сол конвенцияда партиялық платформа құрылды, ол күмістің тегін сатылуын, аумақтың өзін-өзі басқаруын, қытай иммиграциясына қарсылықты, аумақтық делегаттарға дауыс беру құқығын беруді және Кливленд әкімшілігін қолдауды көздейтін. Смиттің қарсыласы – қазіргі делегат Кертис С. Бин болды. Науқан барысында Смит және оның қолдаушылары екі мәселеге баса назар аударды. 1884 жылғы науқанда Бин сол жылы Демократиялық президент сайланса, отставкаға кететінін уәделеген. Бірақ Гровер Кливленд президент болып сайланғаннан кейін ол уәдесін орындамады. Екіншіден, Кочис округындағы Трес-Аламос жеріне қатысты талап АҚШ Конгресіне соңғы бекітуге ұсынылғанда, Бин бұл талапты ратификациялау 300 қоныс аударушының жерсіз қалғанына қарамастан, ешқандай әрекет етпеді. Смиттің саяси тәжірибесі болмады және ол 1886 жылдың 2 қарашасында өткен сайлауда жеңіске жетті. АҚШ-тың 50-ші Конгресінің бірінші сессиясы 1887 жылдың желтоқсанында басталғандықтан, Смит 1887 жылдың тамызына дейін Аризонада заңгерлікпен айналысты. Осы кезеңде ол Томбстоун қаласындағы Grand Central Mining Company компаниясының директоры болды. Конгресс ақыры шақырылғанда, Смит Кендер және Тау-кен және Жеке меншік жер талаптары жөніндегі комитеттерге тағайындалды. Сонымен қатар, ол Бірінші президенттің қызметке кірісуінің 100 жылдығын тойлау жөніндегі арнайы комитеттің мүшесі болды. Смит өзінің бірінші мерзімінде 41 заң жобасын ұсынды. Бұл заң жобаларының арасында Аризона аумағына Аумақтық Жоғарғы сотқа тағы бір судья тағайындау туралы өтініш, Марикопа округіне облигациялар шығаруға рұқсат беру, Азамат соғысының және үндістердің шабуылдарынан келген зиянды өтеу үшін 20 заң жобасы, сондай-ақ теміржол және су компанияларына үнді резервацияларынан өтуге рұқсат беру туралы 6 заң жобасы бар еді. Смит палатадан алғашқы сөзін 1888 жылдың 31 наурызында Жеке меншік жер талаптары сотын құруға қарсы айтты. Бұл соттың мақсаты – Испания және Мексиканың жер гранттарын АҚШ үкіметімен тану процесін жеңілдету еді. Джеймс Аддисон Ревис және оның Пералта жер грантымен жасаған алаяқтығынан туындаған қиындықтардан кейін Смит мұндай соттың үлкен жер иелеріне кішігірім иелеріне қарағанда артықшылық беретінін мәлімдеді. Арнайы сот құрудың орнына Смит жердің заңдылығын жергілікті соттар анықтауы керек деп ұсынды. Жеке меншік жер талаптары соты құрылатыны белгілі болғанда, Смит Аризонада оннан кем жер талабы бар екенін, олардың тек екеуінің ғана жарамды екенін дәлелдеп, соттың қарауынан шығаруға тырысты. Өмірінің барысында Смит Батыста су ресурстарын дамытуды үнемі қолдады. Оның бірінші мерзімінде Аризонаны зерттеу, сақтау бөгеттері мен су қоймалары үшін қолайлы жерлерді анықтау және табылған жерлерде жерді резервте ұстау туралы заң жобасы енгізілді. Ол үнемі пікір білдірген тағы бір мәселе – аумақтың жергілікті халқымен қарым-қатынас. Оның бұл мәселедегі көзқарасы 1890 жылдың 18 ақпанында сөйлеген сөзінде көрінді, онда Смит: «Біз, батыстықтар, үндістерге қатыгез немесе тіпті әділетсіз емеспіз, бірақ біз өркениетке, жабайылықтан гөрі көбірек симпатия танытамыз. Біз үндістердің жақсаруын және ақ адамның қорғалуын қалаймыз. Біз апач үндісінен адам жасағымыз келеді», – деді. Осы мақсатта Смит өзінің бірінші мерзімінде үнді резервацияларының көлемін ұлғайтуға қарсы болды, Аризонаның ең жақсы жылжымайтын мүліктерінің көп бөлігі «көптеген бос, шалақ, кісі өлтіруші үндістерге» берілгенін мәлімдеді. Бірінші мерзімінің аяқталуына жақын Смит 1888 жылдың қыркүйегінде екінші мерзімге партиясының кандидатурасын алды. Оның республикашыл қарсыласы Томас Ф. Уилсон болды, ол Бенджамин Харрисон 1888 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жетеді және Аризона президентпен бір партиядан болатын аумақтық делегатпен жақсы жұмыс істейді деп мәлімдеді. Смит палатада сөйлеген сөздерін оқығаннан кейін Аризонаның көптеген қоныс аударушылары бірінші мерзімдегі делегаттың өз мүдделерін жақсы қорғағанын сезінді, бұл оған жеңіл жеңіске жетіруге мүмкіндік берді. Жеңіске жетудің көп бөлігі Гила өзенінің аңғарындағы сайлаушылардан келді, олар Смиттің Жеке меншік жер талаптары сотына қарсылығымен келісті. 1889 жылы Смит Марикопа округында саяси байланыстарды дамытуды бастады. Финикстің қарқынды өсуі округтің саяси ықпалын арттырғандықтан, Смит аймақтағы дос газетті қамтамасыз ету үшін Arizona Gazette-те үлестік қатысу сатып алды. Кәсіби тұрғыда Смит Бен Гудрич пен Уэбстер Стритпен бірлесіп Goodrich, Street & Smith заң фирмасын құрды. Фирма кеңсесі Финиксте орналасқан болса да, серіктестер аумақ бойынша саяхаттап, қызметтеріне қажетті жерлерде жұмыс істеді. Соңында, губернатор С. Мейер Зулик саяси жағдайынан айырылғандықтан, Смит өзінен алшақтау үшін қадамдар жасады.

Уэм тонау ісі

Конгрестің келесі сессиясына қайтып оралуды күтіп тұрған кезде Смиттың жаңа заң фирмасы Уэм Паймастерді тонау ісі бойынша сотқа қатысты қорғаушы болды. Бұл оқиға 1889 жылдың мамыр айында Форт Грант пен Форт Томас арасында шамамен 26 000 АҚШ долларын алтын монеталар тасымалдаған АҚШ армиясының жасағына жасалған шабуылға қатысты. Жалақыны күзеткен қара солдаттар тонаушылардың Мормон қаласы Соломонвиллге қарай қашқандарын хабарлағаннан кейін сегіз адам ұсталды. Істі қабылдағаннан кейін Смит және оның серіктесі Бен Гудрич жан-жақты дайындық жұмыстарын жүргізді. Сот 1889 жылдың қараша айында басталды, судья Ричард Слоан қатаң тәртіп орнатты. Смит дайындық жұмыстарын пайдаланып, айыптау тарапының дәлелдеріне қарсы шабуыл жасады. Өзінің куәлігінде жалақы жасағының басшысы майор Джозеф Вашингтон Уэм айыпталушылардың бірінің сақтау қоймасындағы жаңа монеталарды тонау кезінде ұрланған монеталардың арасынан таныды. Смит Вэмді тексеру кезінде, табылған монеталарды жергілікті банктерден алынған ұқсас монеталардан ажыратуды сұрады. Вэм мұны істей алмады. Смит одан әрі АҚШ маршалы Уильям К. Мидтің шабуыл болған жерге барып, тонаудан кейін тонаушылар тікелей Мексикаға қашқан деген мәлімдемені тексермегенін атап өтті. Ақырғы сөйлеу кезінде Смит қазылардың көңілін қозғап, сотты сынады. Судья Слоан Смитті сынағанда, Смит судьяның алаңдауын білмейтінін көрсетті. Смит 500 АҚШ доллары көлемінде айыппұл салумен қорқытылғаннан кейін ғана қорғау кеңесі мойынсұнуға мәжбүр болды. Соттың соңында қорғаушылар ақталды. Бұл соттың Смиттың беделіне тигізген әсері жылдар бойы сақталды. Тонауға қатысқандардың ешқайсысы мормон болмаса да, сол кездегі пікір мормондарды кінәлі деп санайтын. Смит өзінің қорғанысының бір бөлігі ретінде мормондық қатысуды ұсыну арқылы осы пікірді пайдаланбаудан бас тартты. Нәтижесінде, аумақтық делегат өзінің саяси мансабының қалған бөлігінде "мормондық дауыстың" үлкен бөлігіне сене алды. Сол уақытта Смит заңгерлік қызметі үшін ұрланған алтынның бір бөлігін алғаны туралы айыптамалар таралды. Мысалы, "Tucson Citizen" газетінің мультфильмінде айыпталушылар мен қорғаушы адвокаттар бейнеленген, ал суреттің астында "Уэм тонаушылары – олардың арасында Марк Смит кім?" деген жазу болды. Уэм ісіне жұмсалған уақыттың көптігіне байланысты Смит 51-ші АҚШ Конгресінің басталуынан кейін ғана Вашингтонға келді. Оның екінші мерзімінде аумақтық делегат 46 заң жобасын ұсынды, олардың екеуі заңға айналды. Смит Ақ таулық үнді резервациясының көлемін азайту, Мексикаға өткен малдарды тарифсіз қайтаруға рұқсат беру, тау-кен операцияларына шетелдік меншік құқығын беру және теміржол жерлеріндегі басып алушылармен күресу туралы заң жобаларын ұсынды. Ол ұсынған көмек туралы заң жобаларының арасында Соломон Уорнерге 1863 жылғы Азамат соғысы кезінде одан алынған жабдықтар мен оқ-дәрі үшін 2227,50 АҚШ долларын өтеу туралы өтініш болды. 1890 жылдың 6 қаңтарында Смит Аризона штатын құру туралы алғашқы заң жобасын ұсынды. Бұл заңның қабылдануына нақты үміт болмаса да, оны ұсыну 1889 жылдың 2 қарашасы мен 1890 жылдың 10 шілдесі аралығында Одаққа алты жаңа штат қосылған кездегі белсенділікке сәйкес келеді. Екінші мерзімінің соңына дейін Смит Конгреске ұсынған 87 қарар мен заң жобасының тек 4-і ғана қабылданды. Нақты нәтижелердің жетіспеуіне қарамастан, аумақтық делегат конгрессмендердің арасында, әсіресе Демократиялық партия өкілдерінің арасында жақсы ниеттің қорын құрды. Конгресс 1890 жылғы сайлау алдында отырысын жабуға дайындалып жатқанда Смит безгекке шалдықты және Аризонаға оралуы қазанның ортасына дейін кешіктірілді. Нәтижесінде, ол Аризонаға келген кезде науқан толыққанды жүріп жатты. Демократиялық аумақтық платформа бұрынғы жылдармен ұқсас болды, бірақ штат болуды, кейбір аумақтық кеңселерді жоюды және жер дауларымен айналысатын арнайы сот құруға қарсылық білдірді. Республикашылар, өз кезегінде, Натан О. Мерфи мен басқа да бірнеше үміткерлер кандидатурадан бас тартқаннан кейін Томбстоуннан қоғамдық білім беру басқармасының суперинтенданты және шахта иесі Джордж У. Чейниге келісуге мәжбүр болды. Бұл жағдай Смитке үшінші мерзімге жеңіске жетуге мүмкіндік берді, бірақ жеңіс маржасы шағын болды. 51-ші АҚШ Конгресінің екінші сессиясында Смит үндістердің құқықтарын қорғау қозғалысына қарсы шықты. Ол бұл қозғалысты "Аризонадағы өлген достарымыздың көз алдында қорқынышты" деп атады. Аризона делегаты Апачи Кидтің әрекеттерін пайдаланып, барлық Апачи скауттарына сенімсіз және пайдасыз деп баға берді. Смит Папаго тайпасын көшіруді талап етті. Одан әрі, ол үнді мектептерін қаржыландыруға қарсы болды. Скотобойнялар салу ұсынылғанда, Смит олардың "мал союға, үндістерді союға немесе ақ адамдарды союға" арналған-дығын нақтылауды сұрады. Ол қаржыландыру туралы заң жобасында "мал мен ақ адамдарды" нақты түрде алып тастауды сұрады.

Конституциялық конвенция

1891 жылдың басында Аризона территориясында мемлекеттік құрылым құру қозғалысы күшейді. АҚШ Конгресі территория үшін конституциялық конвенция өткізуге рұқсат бермеген кезде, 16-шы Аризона аймақтық заң шығару жиналысы осы кемшілікті түзетуге шешім қабылдады. Территорияда мемлекеттік конституция қабылданса, оның мемлекеттік мәртебе алуына көмектесетіні күтілді. Заң шығарушы органның қадамдарына сүйене отырып, губернатор Джон Н. Ирвин конституциялық конвенцияға 22 делегат сайлауды жариялайтын жарлық шығарды. Смит Кочиз округын өкілдік етуге таңдалған үш делегаттың бірі болды, ал конвенция 1891 жылдың 7 қыркүйегінен 3 қазанына дейін өтті. Конвенция комитет жүйесін пайдаланды, Смит он екі комитеттің жетісінде жұмыс істеді. Ол Бастама, Құқықтар туралы заң, Кірістер мен шығыстар, Су шаруашылығы, Суару және су сақтау қоймалары, Ережелер және тұрақты ұйым комитеттеріне мүше болып тағайындалды. Ол Мильдік төлемақысы және Заң шығару бөлімі комитеттерінің төрағасы болды. Смит территорияның мүсылман халқының сайлау құқығын шектеуге қарсы болды, бұл үшін "Айдахо анты" енгізілді, ол барлық сайлаушылардан "көп әйелділік немесе көп күйелілікке үйрететін, қолдайтын немесе насихатайтын" ешқандай сектаға немесе топқа жатпайтынына ант беруді талап ететін. Әйелдердің сайлау құқығы мәселесінде ол белгілі бір ұстаным білдірмеді. Ұсынылған конституцияда биметаллизмді қолдау және мемлекеттік жерлерді суару және теміржол салу туралы мәселелер көтерілді. Мемлекеттік заң шығарушылар мәселе бойынша жеке мүдделерін жариялауға және одан кейін дауыс беруден бас тартуға міндетті болды. Әйелдердің сайлау құқығы мектеп сайлауларымен шектелді, ал құжат көп әйелділікті айыптады. Аризона сайлаушылары 1891 жылдың желтоқсан айында өткен арнайы сайлауда ұсынылған құжатты мақұлдады. Вашингтонға оралғаннан кейін Смит 1892 жылдың 15 қаңтарында жаңа конституцияға негізделген штаттық заң жобасын ұсынды. Заң жобасы комитетте тез арада тоқтап қалды. 1892 жылдың ақпан айының басында Смит Жер дауы комитетінен Аумақтар комитетіне ауыстырылды. 1892 жылдың 14 наурызында Смит Аризонаға штаттық мәртебе беру туралы тағы бір заң жобасын ұсынды. Бұл заң жобасы палатада 173-13 дауыспен қабылданды, бірақ Сенаттың Аумақтар комитетінде қабылданбады. Республикашылдар бақылаған Сенат сол кезде басым көпшілігі демократтардан тұратын Аризона территориясына штаттық мәртебе беруге ықыласты болмады. Оның ойынша, үндістерді тек фермерлік мамандыққа баулу керек, ал резервациялардың аумағын қысқартып, қосымша жерлерді іздеуге мүмкіндік беру керек. 1892 жылғы сайлау кезінде республикашылдар Смитке қарсы Флагстаффтың адвокаты Уильям Г. "Майки" Стюартты ұсынды. Науқан негізінен қаралаудан тұрды, Смиттің қарсыластары оның шамадан тыс ішімдік ішкенін айтты. Смитті қолдаған газеттер Стюартқа емес, Стюарттың заңды серіктесі Эдвард М. Доудың ішімдік әдеттеріне назар аударды. Смиттің ішімдік әдеттері қарсыласынан жақсы белгілі болғандықтан, ол қаралаудың ең нашар жағына тап болды. Осыған қарамастан, Смит бұрынғы сайлаудағы жеңісінен гөрі үлкен үлесіммен жеңіске жетті. Сайлаудан басқа, 1892 жылы Аризона Демократиялық партиясының ішінде келіспеушіліктер пайда болды. Л. К. Хьюз Смиттің ертедегі қолдаушысы болғанмен, Хьюздің губернатор болып тағайындалуға деген ниеті шиеленісті тудырды. 1892 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияда аумақтық делегацияға Дэвид Б. Хиллді қолдау туралы нұсқау берілді. Хьюз Гровер Кливлендке қолдауды ауыстырды. Смит Хьюзтің баспасында Кливлендке қарсы сын мақалалардың көшірмелерін беру арқылы жауап берді. Хьюз Миннеаполистегі досы Р. А. Карпл мақалалардың авторы екенін мәлімдегеннен кейін кінәлауды басқаға жүктей алды. Мәселе шешілгеннен кейін, Хьюз 1893 жылдың сәуір айында Аризона территориясының губернаторы болып тағайындалды. 1893 жылдың қазан айына қарай губернатор Хьюз аумақтық Демократиялық партияда бөлініс тудырды. Смит губернатор Хьюзге ашық шабуыл жасамаса да, губернатор Смит өзінің тағайындалуымен бірге С. Мейер Зуликпен бірге оның орнынан түсуін қамтамасыз ету үшін жұмыс істеп жатыр деп сенді. 53-ші АҚШ Конгресі жиналғаннан кейін Смиттің уақыты штаттық болу үшін лоббилеуге және күнделікті жұмыстарға жұмсалды. Сессия басталғанда оның комитет тапсырмалары Үнді істері, Мемлекеттік жерлер және Аумақтар комитеттеріне ауыстырылды. Смит тез арада жаңартылған штаттық заң жобасын ұсынды, ол Сенатта тоқтап қалмас бұрын, тағы да палатаның мақұлдауына ие болды. Демократтар 1892 жылғы сайлауларда екі палатаның басымдығын қамтамасыз еткендіктен, Аризонаның демократтарды Сенатқа жіберуінен қауіптенудің қажеті болмады. Екінші жағынан, Аризонаның штаттық болуына қарсылық 1891 жылғы конституцияның 16-бабына қатысты, ол биметаллизмді қолдауды талап етті. Аризона биметаллизмді талап еткендіктен және Кливленд әкімшілігі алтын стандартының жақтастарымен басым болғандықтан, Аризонаның штаттық болуына қарсылықты жеңу мүмкін болмады. 1895 жылдың 19 қаңтарында Смит Карлайл үнді мектебінің күтіп-бағу қаржысын қысқартуды сұрады. 53-ші Конгрестің соңғы сессиясында Смит теміржол құрылысына қатысты бір ғана заң жобасын ұсынды. Төрт жылдық мерзімі ішінде Смит ұсынған отыз заң жобасының төртеуі заңға айналды.

Қызметтегі үзілістер

Аризона Демократиялық партиясы салыстырмалы түрде дүрбелеңге түсіп, жарылыстан сақтауға тырысқан кезде Смит 1894 жылы қайта сайлануға түспеуге шешім қабылдады. Смиттің әйелі 1893 жылдан бастап ауыр денсаулық мәселелерімен күресіп жатқан, ал сайлауға қатыспаудың ресми себебі – оның денсаулығына деген алаңдаушылық еді. Сынаушылар оның қайта сайлануға түссе жеңіліп қалудан қорқып отырғанын айтты. Смиттің Аризонаға штат мәртебесін беруге немесе Жеке жер талаптары сотын құруға кедері келтіре алмауы Аумақтық делегаттың беделін төмендетті. Өкілеттігі аяқталғаннан кейін Смит Томбстоунға оралып, жеке заңгерлік практикасын қайта бастады. 1895 жылдың шілдесінде Смит Финикстегі губернатор Хьюзді қабылдады. Бұл кездесу Аризона Демократиялық партиясы ішіндегі шиеленісті азайтып, бірлікті қалпына келтірді. Бірақ бұл жағдай ұзаққа соқпады, көп ұзамай губернатор Хьюз басып шығарған «Аризона Daily Star» газеті 1894 жылғы сайлау кезінде Аумақтық делегатқа демократ үміткерін жеткіліксіз қолдады және республикашыл Оукс Мерфиге тым ықылас білдірді деген айыптамаға ұшырады. Смит 1895 жылдың қазанында АҚШ прокурорының көмекшісі болып тағайындалды. Осыған байланысты ол 1896 жылдың басында Тусонға көшті. 1896 жылдың басында губернатор Хьюзді ауыстыруға бағытталған күш-жігер күшейді, Территориялық хатшы Чарльз М. Брюс, Территориялық бас прокурор Фрэнсис Дж. Хени және АҚШ маршалы Уильям К. Мид губернаторды қызметтен шеттету үшін жұмыс істеді. Смит бұл жаңа күш-жігерді қолдады және 1896 жылдың наурыз айында ресми іс сапарымен Вашингтон қаласында болғанда Ақ үйге барды. 1896 жылдың наурыз айының соңында губернатор қызметтен алынғанда, Смит оны алып тастау ісінде маңызды рөл атқарғаны үшін мақталып, алды. Бірақ көп ұзамай Хьюз газеттері Смитке шабуыл жасады, оны Аризона мал санитарлық комиссиясына республикашыл шаруа Колин Кэмеронды дұрыс қолдамағаны және губернаторды қызметтен шеттету үшін алтын стандартты қолдауға келіскені үшін айыптады. Смит 1896 жылдың 29 тамызында Аумақтық делегатқа үміткерлігін жариялады. Губернатор Франклин қызметтен бас тартқаннан кейін Демократиялық партияның үміткеріне басты қарсыласы – 1891 жылғы конституциялық конвенцияның төрағасы Уинторп А. Роу болды. Смит бірінші турда 65-30 дауыспен жеңіске жетті. Үміткерлікке ие болғаннан кейін Смит АҚШ прокурорының көмекшісі лауазымынан кетіп, сайлауға қатыса алды. Бас сайлау кезінде республикашылар валюта мәселесі бойынша бөлініп, олардың партиялық платформасы алтын стандартын қолдады. Сол уақытта Хьюз бақылауындағы газеттер Смитке қарсы мақалалар жариялай бастады. Бұл шабуылдар кері әсер етті, көптеген сайлаушылар бұрынғы губернатордан әлі де наразы болып, Демократиялық партияның үміткерін қолдауға шешім қабылдады. Сайлау күні Смит республикашыл Эндрю Д. Доран мен популист Бэки О'Ниллден көп дауыс жинап жеңіске жетті. 55-ші АҚШ Конгресі шақырылған кезде Смит Үндістер ісі жөніндегі, мемлекеттік жерлер жөніндегі және аумақтар жөніндегі комитеттерге қайта оралды. Оған әскери істер жөніндегі комиссияға да тапсырма берілді. Бұл ерекше жағдай Смиттің Конгрестегі бұрынғы мерзімінде туған достық қарым-қатынастарының нәтижесі болды. Демократ ретінде Смит республикашылдар бақылайтын Конгресте аз әсер етті. Оның биметаллизмді қолдауға бағытталған заң жобасын қабылдауға кедері келтірілді және ол Дингли тарифтеріне қарсы сәтті пікір білдіре алмады. Смит Гавайиді аннексиялауға қарсы бірнеше рет сөйледі, бірақ испан-американ соғысына дайындық кезінде президент Маккинлиді қолдады. Бесінші мерзімінде Смит 22 заң жобасын ұсынды. Оның штат мәртебесін беруге қатысты әдеттегі заң жобасы қабылданбаса да, Смит Финиксте тұрақты астана ғимаратын салуға рұқсат алып, Гранд-Каньонның оңтүстік жиегіне темір жол салуға рұқсат алды. Смит 1898 жылдың басым бөлігінде қайта сайлануды жоспарлаған болатын. Бұл қыркүйектегі номинациялық съезге дейін бірнеше күн бұрын өзгерді, Смит Лос-Анджелесте болғанда әйелінің ауыр сырқатқа шалдыққанын естіді. Ол бірден пойызға мініп, онымен бірге болды және онымен бірге өзінің басты қарсыласы Джон Ф. Уилсон да болды, ол «Марктың қиын жағдайынан пайдалануға тырысқандай көрінгісі келмеді». Съез басталғанда Смит қайтып келіп, өтінімін кері алды. Уилсон Демократиялық партияның үміткері болып сайланғаннан кейін Смит оны Оңтүстік Аризонада қолдады. Өкілеттігі аяқталғаннан кейін Смит Тусон қаласында жеке заңгерлік практикасын қайта бастады. Ол жұмыстың көлемін азайтып, көбінесе уақытын әйеліне күтім жасауға жұмсады. Элизабет Смит денсаулығы нашарлап, 1899 жылдың 16 қазанында қайтыс болды. Ол Evergreen зиратында жерленді. 1899 жылдың соңында Смит Аризонаның Аумақтық делегаты ретінде Вашингтонға оралуға қызығушылық танытты. Уилсон ел арасында танымал делегат болып шықты және Смит сайлауға түспеуі жөнінде шақырулар жасалды. Дегенмен, 1900 жылдың басында Смит бұрынғы лауазымына үміткер екенін жариялады. Әр үміткер аумақтық съезге делегаттарды тартуға тырысқанда, Марикопа округі басты күрестің ортасы болды. Округ 1 қыркүйекте аумақтық съезге делегаттарды сайлау үшін сайлау өткізді, ал округ деңгейіндегі съез 4 күннен кейін өтті. Сайлау нәтижелері тез арада дауға түсті, Смитқа қарсы газеттердің бірі Финикстің 4-ші округіндегі дауыс саны округтегі сайлаушылардың жалпы санынан асып кеткенін мәлімдеді. Альберт С. Бейкердің шешімі даулы округтерден делегаттарды сайлау нәтижелеріне қосуға рұқсат берді, бұл Смитке аумақтық съезді тиімді түрде бақылауға мүмкіндік берді. Сайлау нәтижелеріне наразы болған Уилсон жақтастары өз делегаттар тобын съезге жіберді. 12 қыркүйектегі съез Смит пен Уилсон жақтастарының бірі уақытша төраға рөлін талап етуімен басталды. Съез хатшысы Марикопа округының Уилсон жақтастарын съезге мойындаудан бас тартқанда төбелес шығып, полиция төбелес салдарынан туған тәртіпсіздікті тоқтату үшін шақырылды. Екі лагерь арасындағы келіссөздер шешім таба алмады және съездің екінші күні екі топ Смит жақтастары съез залдарының шығыс жағында, ал Уилсон жақтастары батыс жағында жиналды. Бір кезде Уилсон сайлаудан бас тартуды шешті, бірақ оның әйелі оны мұндай қадам жасаудан көндірді. Съез аяқталған кезде әр топ өз съез шенеуніктері мен үміткерлерін сайлады. Науқан басталғанда, Уилсон тарапынан жарылысты түзетуге қатысты бірнеше ұсыныстар жасалды, бірақ Смит оларды іс жүзінде орындауға келмейтін немесе Уилсон науқанына әділ емес артықшылық беретін деп қабылдады. Жарылыс 12 қазан күні Уилсон сайлаудан бас тартқанға дейін аяқталмады. Бұл жағдайға қарамастан, Смит Аумақтық делегат ретінде алтыншы мерзіміне жеңіске жетті.

Бірлескен мемлекет құру жолындағы шайқас

Смит 1901 жылдың желтоқсанында 57-ші АҚШ Конгресі шақырылған кезде Үндістер ісі жөніндегі, Кендер және Кен өндіру жөніндегі, және Аумақтар жөніндегі комитеттерге тағайындалды. Алғашқы сессияның басында ол федералдық қаражат есебінен Гила өзені бойында су сақтауға арналған бөгет салуды талап етіп, «Бұл Аризонадағы Гила өзені бойында тұратын көптеген бейбіт үндістерге күнкөріс табудың мүмкіндігін беру мақсатындағы қаражат» деді. Бұл талап бірнеше айдан кейін Ньюлендс су шаруашылығы заңының қабылдануымен орындалса да, Смит Аризонаның жергілікті халқына деген көзқарасын өзгертпеді, себебі сол күні ол «Мен көрген ең жақсы апачи – төрт жыл түрмеде отырған адам» деді. Смит сондай-ақ үнді жерлерінде қосымша минералдық зерттеулерге рұқсат беруді сұрады. Осы мерзімде Смит Аризонаның штат болуы үшін күш-жігерін жұмсады. Ол Нью-Мексико аумақтық делегаты Бернард Шандон Роуди және Оклахома аумақтық делегаты Деннис Томас Флиннпен бірге үш аумақтың штат болуын көздеген «Омнибус» штаттық заң жобасын ұсынды. Аризона губернаторы Оукс Мерфи және Нью-Мексико губернаторы Мигель Отеро тіпті «Омнибус» заң жобасын қолдау үшін бірлесіп сөз сөйлеу үшін Вашингтонға барды. Комитет оң пікір бергеннен кейін заң жобасы 1902 жылдың мамырында Палатаның жалпы отырысына жіберілді. 9 мамырда Индиана штатының өкілі Джесси Оверстрит «Омнибус» заң жобасына түзету енгізді, онда Аризона мен Нью-Мексико аумақтары біріктіріліп, Монтесума деген жалғыз штат ретінде қабылдануы керек еді. Смит Палатадағы отырыста ұсынылған түзетуді сынап, Аризона мен Нью-Мексиконың жеке тарихы, қаржылық жағдайы, капитолий ғимараттары және құқықтық жүйелері бар екенін, ал екі аумақтың қоныстанған аймақтары физикалық кедергілермен бөлінгенін дәлелдеді. Ол түзетудің мақсаты – «Омнибус» заң жобасын қабылдамауды қамтамасыз ету екенін айтып, қорытындылады. Смит сөйлеген сөзі Конгресс баяндамасында «ұзақ уақыт бойы қол шапалақтап қарсы алынды». Смит сөйлеуге жұмсаған күш-жігері нәтижесінде Палатаның еденіне құлап кетті. Смит алынып кеткеннен кейін түзету қабылданбады, ал «Омнибус» заң жобасы дауыс беру арқылы мақұлданды. Дәрігерлер Смит инсульт алған деп алаңдады, бірақ олай болмағанын анықтады. Оның құлдырауының себебі – Смиттің соңғы минуттағы лоббилік әрекеттері мен сөйлеуінің күштілігі болды. Екі аптадан кейін ол Кентуккиге сауығу үшін жолға шықты. 1900 жылғы сайлауды еске түсірген Смиттің серіктестері одан 1902 жылы сайлауға қатыса ма, жоқ па деген шешімді ерте қабылдауды сұрады. Смит 1902 жылдың 29 мамырында қайта сайлануға қатыспайтынын мәлімдеді. Сайлау кезінде ол Демократиялық партияның үміткері Джон Ф. Уилсонды қолдады, бірақ, аумақтық баспасөздің айтуынша, «мектеп оқушысы кастор майын ішуге асығатын құлшыныспен» жасады. Смит жұмысқа оралған кезде «Омнибус» заң жобасы Сенатқа көшті, ал Индиана штатының сенаторы Альберт Дж. Беверидж бірлескен штаттық күш-жігерді басқарып отырды. 1902 жылдың маусымында Пенсильвания штатының сенаторы Мэтью Кэй Сенаттағы демократтар мен оншақты республикашылдардың коалициясын ұйымдастырды, олар «Омнибус» заң жобасын қабылдауға жеткілікті болды. Беверидж бұл заң жобасының Сенаттың толық отырысында 6-4 дауыспен Сенаттың Аумақтар жөніндегі комитетіне дауыс беруіне кедергі жасады. Конгресс 1902 жылдың 1 шілдесінде жұмысын аяқтағаннан кейін Смит бірнеше апта бойы демалып, сауығу үшін Богемиядағы Карлсбадқа барды. Құрама Штаттарға оралғаннан кейін көп ұзамай Беверидж Аризонаға конгрессмендермен бірге сапар ұйымдастырып, аумақтың штат болуға дайындығын көрсетпейтін белгілерді іздеді. Бевериджді үш күндік сапарда Нью-Гэмпширдің сенаторы Генри Э. Бернхэм, Вермонттың Уильям П. Диллингем және Айдахоның Генри Хейтфельд ертіп жүрді. Прескотта тоқтаған кезде топқа Калифорнияның сенаторы Томас Р. Бард қосылды. 1903 жылдың басында өткен «Ақсақ қаз» сессиясында Смит сапар туралы былай деді: «Мен комитетпен кездестім, мен оны Фениксте ешқашан ұстап алмас едім, ол бір күн қалды және полиция судьясы мен кейбір санақшыларды «тексерді», және олармен бірге аудармашы болды, қала бойынша мексикалықтарды іздеп, ағылшын тілінде сөйлей алмайтын және тергеу мақсатында құнды куәгерлер болатын адамдарды табуға тырысты». «Омнибус» заң жобасын қабылдау үміті сенатор Беверидж 57-ші Конгресс жұмысын аяқтағанға дейін Сенаттың дауыс беруіне жол бермеу үшін парламенттік тәсілдерді қолданған кезде жойылды. Смит өкілеттігі аяқталғаннан кейін Тусон қаласында жеке заңгерлік практикасына оралды. 1904 жылдың ақпан айында Смит Сонорадағы кендеріне иелік құқығын қорғау үшін Мексика қаласына барды. 1904 жылғы сайлау жақындағанда Уилсон аумақтық делегаттық лауазымнан бас тартатынын мәлімдеді. Смит Демократиялық партияның үміткерлігін қарсылықсыз қабылдады. Науқан кезінде бұрын Смитты жақтап келген демократиялық газеттер оған салқын қолдау көрсетті. Республикалық газеттер өз кезегінде Смиттің аумақты штат етіп бекітудегі өткен сәтсіздіктерін сынады. Республикалықтар Смитті бірлескен штаттық қозғалысты қолдаушы деп таңбалауға тырысты. Дауыс берушілер бұл таластармен келіспеді және Смит өміріндегі ең тар маржамен жеңіске жетті. 1905 жылдың қазанында Смит аумақтың айналасында сапарға шыққан конгресс делегациясын басқарып жүрді. Сапар аумақтың ішіндегі әртүрлі теміржол және кен өндіру компанияларының ұйымдастыруымен өтті және Ұлы каньонға сапармен аяқталды. Сапардан кейін сапарға қатысқан делегаттардың көпшілігі бірлескен штаттық күш-жігерге қарсы шықты. 59-шы АҚШ Конгресінің алғашқы сессиясы шақырылғанда Смит Пошта және Пошта жолдары, Жерлер және Аумақтар комитеттеріне тағайындалды. Смит осы сессияда штаттық мәселелермен негізгі көңіл қойды, бірақ Апачи, Гила, Мохаве және Юма округтерінде сот үйлерін салуға қаражат алуға қол жеткізді. Конгреске оралғаннан кейін Смит бірлескен штаттық күрестің көбін өзі кеткендей күйде тапты. Сенатор Беверидж әлі де «Ұлы Аризонаны» құруға тырысып жатқан. Сонымен қатар, Огайо штатының сенаторы Джозеф Б. Форакер сенатор Кэйдің орнына тәуелсіз Аризонаның жақтаушысы болды. 1905 жылдың 11 желтоқсанында Форакер Сенаттың штаттық заң жобасына түзету ұсынды, онда Аризона мен Нью-Мексико бірлескен штаттық ұсыныс бойынша референдум өткізуі керек еді. «Форакер түзетуі» бастапқыда Смит жазған және «Аризона мен Нью-Мексико бір штат құру үшін біріктіріле ме?» деген сұраққа жауап беру үшін дауыс берушілерге ұсынылған. Бұдан әрі түзету екі аумақтың да бірлескен штаттық болуға келісімін қажет ететінін, әйтпесе бірігуге кедергі келтірілетінін талап етті. Түзету 1906 жылдың 9 наурызында заңға айналды. 1906 жылдың тамызында Смит Демократиялық және Республикалық аумақтық комитеттерінің бірлескен отырысына қатысты, онда екі топ референдум кезінде бірлескен штаттық ұсынысты жеңу үшін бірге жұмыс істеуге келісті. Келесі айда Смит партиясының сегізінші мерзімге Конгреске үміткерлігін қабылдады. Аумақтық делегаттық лауазым үшін күресте Смит пен оның республикалық қарсыласы екеуі де бірлескен штаттық болуға қарсы болды, бірақ Аризонаның тәуелсіздігі үшін күреске жетекшілік еткені үшін Смит көбірек мақтау алды. Нәтижесінде ол қайта сайланды. Аризона дауыс берушілері 16 265-ке 3 141 дауыспен бірлескен штаттық референдумды жеңіске жеткізе алмады, ал Нью-Мексико дауыс берушілері 26 195-ке 14 735 дауыспен қарсы дауыс берді. 60-шы АҚШ Конгресінде Смит әскери пайдалану, ұлттық орман және үнді резерваттары үшін бөлінген федералдық жерлердің мөлшерін шектеуге бағытталған заң жобаларын ұсынды. Прогрессивтік дәуір толыққанды жүріп жатқан кезінде Смит күннің ұлттық деңгейдегі мәселелері бойынша ұстаным қабылдаудан аулақ болды. Оның орнына ол Аризонаның штаттық болуы үшін күресін жалғастырып, 1908 жылдың қаңтарында тағы бір штаттық заң жобасын ұсынды. Вашингтоннан оралғаннан кейін, 1908 жылдың мамырында әдеттегі қарсы алушылардың болмауы...

Жаңа саяси имидж

1909 жылы президент Уильям Тафт сайлаудан кейін көп ұзамай Аризона штатына мемлекеттік мәртебе беру үшін партиялық платформасындағы талапты орындау жөнінде жұмыс істей бастады. 1910 жылдың 20 қаңтарында ұсынылған Аризона штаты туралы заң жобасы Конгрестің екі палатасынан өтті және 1910 жылдың маусымында заңға қол қойылды. Смит заң жобасына қарсы болды, себебі жаңа штаттың конституциясын Конгресс пен Президенттің екеуі де бекітуі керек болды. 1910 жылдың қазан айында өткен конституциялық конвенттен кейін Смит бастапқыда қабылданған құжатқа наразы болды. Бірақ 1911 жылдың басында жағдайы өзгерді және Смит ұсынылған конституцияны қолдаушыға айналды. 1911 жылдың ақпанында сайлаушылар жаңа конституцияны мақұлдағаннан кейін Конгресс Аризонаны штат ретінде қабылдау туралы қаулы қабылдады. Президент Тафт судьяларды қайта шақыру мүмкіндігін көздейтін конституциялық ережеге байланысты қаулыға қол қоюдан бас тартты. Қайта шақыру ережесі алынса, штаттық мәртебе беруге рұқсат беретін екінші конгресс қаулысы 1911 жылдың 21 тамызында Президенттің қол қойуымен қабылданды. Смит 1911 жылдың 24 қыркүйегінде Аризонаның екі сенат орынының біріне кандидаттығын жариялады. Науқан басталғанда Смит ұзақ жылдар бойы сақтап келген консервативтік ұстанымын тастап, өзін «прогрессив» деп жариялады. Алдын ала сайлау кезінде Смиттің Ұлы Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолында немесе басқа да корпоративтік мүдделерде жұмыс істеген-жұмыс істемегені туралы сұрақтар туды. Смит алдын ала сайлаудан бір күн бұрын осындай корпоративтік қатысудың болмағанын мәлімдеп, ұзақ сөз сөйледі. Дауыстар саналғанда Смит алты үміткердің ішінде демократиялық алдын ала сайлауда бірінші орынды иеленді, ал Генри Ф. Ашурст партияның екінші үміткері атанды. Бас сайлау кезінде Смит сайлаушыларды «Демократиялық билеттегі белгілі прогрессивтерді» қолдауға шақырды, ал «Аризона Республикашысы» бұрынғы консерватордың «ең айқын радикалға» айналғанын атап өтті. 1911 жылдың 12 желтоқсанында өткен бас сайлаудан кейін Смит Ашурсттан кейін екінші орынға түскеніне ашуланды.

Екінші мерзім

АҚШ-тың 64-ші Конгресі басталғанда Смит көпірлер, суару жүйелері, қоғамдық ғимараттар және зейнетақылар үшін қаржы алуға бағытталған әдеттегі жұмыстарын жалғастырды. Автомобильдің маңызы арта келе, ол өзінің қызығушылықтарының тізіміне «жақсы жолдарды» қосты. Аризона сенаторы ұлттық орманды басқару құқығын штаттарға беруді жақтады. 1916 жылдың қаңтарында Филиппиннің АҚШ колониясы болуына қарсы сөйлеген кезде, Смит Конгресс бойында өз партиясымен бірге дауыс берді. Осы мақсатта ол Адамсон заңы, Федералдық шаруа қожалықтарына несие беру туралы заң, 1916 жылғы қойма заңы сияқты «Жаңа бостандық» заңдарын қолдады. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Смит Уилсонның бейтараптық позициясын қолдады, бірақ сонымен қатар әскери дайындыққа қатысты заңдарға да дауыс берді. 1916 жылдың 8 қыркүйегінде Смит Луис Брандейсті АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы ретінде бекітуге дауыс берді. 65-ші АҚШ Конгресінің басталған кезде Смиттің жасының ұлғаюы күнделікті саясатқа қатысуын шектеуге мәжбүр етті. Ол сондай-ақ Ассигнованиелер комитетіне өтті. Оның комитет төрағалығы суару және суды қайта өңдеу комиссиясынан Баспа комиссиясына ауыстырылды. АҚШ-тың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы туралы дауыс беру кезінде Смит Сенатта болмады. Дегенмен ол соғысқа қолдау көрсетті. Осы мақсатта ол 1917 жылғы тыңшылық заңына, 1917 жылғы әскери қызмет туралы заңға және Жеңіс облигацияларын құруға дауыс берді. Смиттің соғыс уақытындағы заңнаманы қолдауы толық болған жоқ, өйткені ол 1918 жылғы бүлік туралы заңның бүлік жасау фактісі кезінде ниетті дәлелдеуді талап ететін бөлімдеріне қарсы болды. Соғысқа қатысты іс-шаралардан басқа, Смит 1918 жылғы Көшпенді құстар туралы шартты ратификациялау бойынша Сенаттағы жетекші болды. 65-ші Конгрестің үшінші сессиясында Смит сенатор Ашурстпен бірге АҚШ-тың Мексикадан Баха Калифорнияны сатып алуын ұсынды. 1918 жылғы Сенат сайлауы Сенаттың бақылауын республикашыларға қайтарды. Смит әйелдерге сайлау құқығын беретін АҚШ Конституциясының 19-шы түзетуіне дауыс берді, бірақ 66-шы АҚШ Конгресінің бірінші сессиясының көп бөлігінде болмады. Оның орнына ол Кентуккиде ауырып жатқан туыстарын көріп жүрді. Президент Вудро Вильсон Ұлттар Лигасын құруды ұсынғанда, Смит бұл жоспарды ынталы түрде қолдады. Жасының ұлғаюына қарамастан, Смит 1920 жылғы сайлауда тағы бір мерзімге жеңіске жетуді көздеді. Сенатордың Ұлттар Лигасын қолдауы сайлау кампаниясының маңызды мәселесіне айналды. Сонымен қатар, кәсіподақтар сенатордың еңбек мәселелеріне қатысты дауыс беру нәтижелеріне наразылық білдірді. Ол бұл қиындықтарды жеңіп, Демократиялық партияның ішкі сайлауында жеңіске жетті. Басты сайлау кезінде Ральф Кэмерон Смитті осы екі мәселе бойынша сынап, Смит Кентуккиге баруға уақыт тапса да, соңғы алты жылда Аризонаға сирек келгенін айтты. Смит Сенаттың Вашингтондан Аризонаға сапарға шығуға мүмкіндік беретін демалыс болмағанын атап өтті. Смит бұл мәселелерді жеңе алмады және басты сайлауда жеңілді.

Кейінгі өмірі

Смит қайта сайлану мүмкіндігінен айырылып, ашуланып қалды. Сонымен қатар, оның қалған қаржылық ресурстары шектеулі болды және Смит өзіне жұмыс табу қажеттігін сезінді. Осы мәселелерді шешу үшін Смиттің досы Эпес Рэндольф оған: "Марк, Вашингтонға барып, Президент Уилсонға: "Мырза Президент, мен сіз үшін өзімді көп рет ақымаққа шығардым, енді сіз де маған бір рет ақымақ болып, маған бір жұмыс беріңіз" де. Смит осы кеңеске құлақ асып, 1921 жылдың 3 наурызында Халықаралық бірлескен комиссияға тағайындалды – бұл сенатор мен Президенттің кеңседегі соңғы толық күні болды. Өмірінің соңғы жылдары Смит Вашингтонның Оксидентал қонақ үйінде тұрып, қалған отбасын көру үшін Кентуккиге ара-тұра сапар шегетін. Вашингтонда Кентуккиде тұратын тумасы тек сирек келіп тұратын. 1924 жылдың қаңтарындағы жазбасында ол: "Шын мәнінде жалғыздыққа толып, ескі достарым туралы бірдеңе естігім келіп, аштық сезіміне де шалдықтым" деп жазды. Оның денсаулығы да нашарлай бастады, сол жамбасында артрит пайда болды. Смит осы жағдайға қалай қарағанын былай айтты: "Таяқсыз бір қадам да баса алмаймын, тіпті ол көмек те азабымды баса алмайды. Дәрігерлер бұған артрит дейді, ал мен оны тозақ деп атаймын, себебі ол солай сезіледі". Аризонадағы ерте күндерінен оннан да аз досы қалған Смит "иттерім мен мылтығым, достарым, балық аулау таяғым, ағаштар, гүлдер, құстардың әндері мен шуақты бұлақтармен" бірге болуді аңсады. Бұл нәрселерден айырылу өмірдің қызықтылығын жойып, пейзажды көңілсіз, сұрғылт түстермен бояды, соңында өмірден бас тартуды талап етті. Смит 1924 жылдың 7 сәуірінде жүрек ауруынан қайтыс болды. Оның өлімі туралы АҚШ Сенатына Генри Ф. Ашурст хабарлады. Смит Кентукки штатының Синтиана қаласындағы Батл Гроув зиратында жерленді. Оның қабір тасына Смит өзі жазған сөздер ойылған: "Мұнда жақсы адам жатыр – жылдам аттарды, әдемі әйелдерді және жақсы вискиді жақсы көретін".