Кіріспе

Мормон кітабында Нефидің үлкен және кіші тақташаларынан құралған Нефидің тақташалары – нефиліктер тарихын қамтитын жазулы металл тақташалар жинағының бір бөлігі. Бұл жазбаны Мормон кейін қысқартып, Жозеф Смит Мормон кітабын аударған алтын тақташаларға түсірді. Бұл тақташалардың палеографиялық зерттеуі мүмкін емес, себебі Жозеф Смит айтуынша, тақташалар Морони атты періштеге қайтарылды және қазір адамдардың қолында жоқ.

Шығу тегі

Мормон кітабында Нефи пайғамбар: «Мен өз қолыммен жасаған тақтайшаларға әкемнің жазбасын қысқартып жазып отырмын. Әкемнің жазбасын қысқартқаннан кейін, өзімнің өмірім туралы баяндама жасаймын», – дейді. Нефидің әкесі Лехи де пайғамбар болған. Ол Иерусалимнің қирауы туралы болжам жасағаннан кейін, б.з.б. 600 жылдары кеңейтілген отбасы мүшелерімен бірге Жаңа дүниеге бет бұрды. Нефиге екі түрлі тақтайша жасау бұйырылды: біреуі «халқымның қызметі туралы жазба жасау үшін», ал «екінші тақтайшалар негізінен патшалардың билігі, соғыстары мен халқымның араздасулары туралы» болды. Бұл тақтайшалар, сондай-ақ Нефи халқы жасаған және тапқан басқа жазбалар ұрпақтан ұрпаққа беріліп келді.

Кіші тақталар

Нефи үлкен тақталарды жасай бастағаннан кейін, Иеміз оған «қызметтері мен болжамдарын, олардың ең түсінікті және құнды бөліктерін» жазу үшін тағы бір жиын тақталар жасауды бұйырды. Бұл кіші тақташалар Нефи ұрпақтары шамамен б.з.д. 150 жылға дейін сақтап келді, содан кейін пайғамбар Амалекі тақташаларды Зарахемла патшасы Бенжаминге тапсырды, ол «оларды патшалардың берген жазбалары бар басқа тақташалармен бірге қойды». Амалекінің соңғы жазуы кіші тақташалар толып кеткені туралы хабарлама болды, және осы сәттен бастап кіші тақташаларға ешқандай қосымша жазба енгізілмеді. Мормон Нефидің кіші тақташаларын қысқарта қоймады, бірақ оларды ұлы Морониге тапсырған жазбаларына қосты. Мормон кітабының алғашқы алты кітабы, Бірінші Нефиден Омниге дейін, Нефидің кіші тақташаларының аудармасы есебінде берілген.

Үлкен тақталар

Жозеф Смит Нефийдің үлкен тақташалары шамамен 385 жылға дейін сақталып келгенін айтты, сол кезде пайғамбар Мормон Нефий ұлтының құрылуының алдында екенін көріп, Нефийдің үлкен тақташаларын қысқартты. Мормонның ұлы Морони қосымша материалдармен бірге жасаған осы қысқарту, Мормонидің Джозеф Смитқа тапсырған алтын тақташалар жиынтығының бір бөлігі болды. Мормон кітабындағы «Мормонның сөздерінен» бастап «Төртінші Нефиге» дейінгі кітаптар Мормонның үлкен тақташаларды қысқартуынан алынған. Үлкен тақташалар нефиттердің көбінесе дүниелік тарихын жазу үшін арналған болса да, Мормон кітабындағы нұсқадан рухани мазмұнның да көп болғаны көрінеді, оның ішінде уағыздар, пайғамбарлықтар және моральдық сабақтар бар. Кейбір кезеңдер басқаларына қарағанда толығырақ сипатталған, әсіресе Альма кітабындағы нефиттер мен ламандықтар арасындағы соғыстар сериясы. Бұл тең емес жабу түпнұсқа жазбаның екенін көрсете ме, әлде Мормонның қысқартуының нәтижесі ме, бұл мәтіннен нақты көрінбейді.

Лехи кітабы

Нефи өзінің тарихын жазып жатқанда, бірнеше жерде "әкем сақтаған жазбаны" атап өтті. Нефи өзінің жазбасының басында әкесінің жазбасын қысқартып бергенін де айтты. Алтын тақталарды аудару кезінде Джозеф Смит өзінің серіктесі Мартин Харриске, оның (Харристің) әйелі мен отбасына Смитке қаржылық қолдау көрсетуінің дұрыстығын көрсету үшін, сол уақытқа дейін аударған 116 қолжазба бетін алуға көңілсіздікпен рұқсат берді. Қолжазбаның қауіпсіздігін сақтау үшін қатаң ескерту жасалса да, Харрис оны жоғалтып алды. Жоғалған бөлік, Нефидің үлкен тақталарының бір бөлігі, Нефидің әкесі Лехидің мінәжаттарын қамтитын және "Лехи кітабы" деп белгілі болды. Джозеф Смит "Діни ілімдер мен келісімдер" кітабының 3 және 10-бөлімдерінде Иеміздің оған кітаптың жоғалған бөлігін қайтадан аударуды тапсырмаған, ал ілгерілеуді жалғастыруды бұйырғанын жазды. Жоғалған Лехи кітабының орнына Нефидің кішкентай тақталарынан жасалған аударма қолданылды, ол сол кезеңді қамтиды. Нефи мен Мормон кішкентай тақталардың Иемізге белгілі "дәл мақсатпен" жасалғанын жазды. Аталған "Діни ілімдер мен келісімдер" кітабының (Д&З 3, Д&З 10) бөлімдерінде Лехи кітабының жоғалуы Иеміздің алдын ала білгені және осы мақсат үшін кішкентай тақталар берілгені айтылған.