Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиядағы статистикалық бөлініс
Statistical division in Ireland
Сайлау округі (ED, toghroinn) – Ирландия Республикасында заңмен анықталған әкімшілік аймақ, көбінесе бірнеше шағын ауылдарды қамтиды және бұрын қалалық және ауылдық округтердің құрамдас бөлігі болды. 1996 жылға дейін ED-лер округтік сайлау бөлімшелері (DED, toghroinn ceantair) деп белгіленген, 29 округтік кеңестердің аумағында және бес қалалық округте. 1972 жылға дейін DED-лер Солтүстік Ирландияда да болды. Бұл бөлімшелерге дейін кедейлер заңы бойынша сайлау округтері 1830 жылдары Ирландия аралының барлық аймағында енгізілді. Бөлімдер жергілікті өкімет сайлау аймақтары ретінде қазіргі Республикада 1919 жылға дейін, ал Солтүстік Ирландияда 1972 жылға дейін қолданылды.
An electoral division (ED, toghroinn) is a legally defined administrative area in the Republic of Ireland, generally comprising multiple townlands, and formerly a subdivision of urban and rural districts. Until 1996, EDs were known as district electoral divisions (DEDs, toghroinn ceantair) in the 29 county council areas and wards in the five county boroughs. Until 1972, DEDs also existed in Northern Ireland. The predecessor poor law electoral divisions were introduced throughout the island of Ireland in the 1830s. The divisions were used as local government electoral areas until 1919 in what is now the Republic and until 1972 in Northern Ireland.
Тарих бөлініске дейін
Сайлау бөлімдері 1838 жылғы «Кедейлерге көмек» (Ирландия) заңы бойынша «кедейлер заңына сәйкес сайлау бөлімдері» ретінде құрылды: кедейлер заңына сәйкес бірлестіктің (PLU) сайлау бөлімдері PLU-ның қамқоршылар кеңесіне бір немесе бірнеше мүше сайлауға құқылы болды. Олардың шекараларын кедейлер заңдарының комиссарлары халық саны мен «салыққа тартылатын құны» шамалас аумақтарды жасау ниетімен белгіледі (салық – жергілікті басқаруды қаржыландыратын мүлік салығы). Бұл сайлау бөлімдері көбінесе бірімен бірі жанасқан болғанымен, табиғи қауымдастық шекараларымен тығыз байланысты болмауы мүмкін. Бір мүшелік сайлау округтерінде көпшілік дауыспен сайлау, ал екі (немесе кейде одан да көп) қамқоршы сайлайтын округтерде ауыстырылмаған дауыспен сайлау жүргізілді. 1838 жылғы заң сайлау бөлімдерін толық қалаларды қамтуын талап етті; 1839 жылғы түзету комиссарларға үлкен қалаларды бір сайлау бөліміне біріктіруге және оны кедейлер заңы бойынша сайлау үшін «аудандарға» бөлуге мүмкіндік берді, бұл ретте бұл шектеуді елемеуге құқық берілді. Әдетте, кедейлер заңы бойынша аудандар бұрынғы муниципалдық аудандардың шекараларымен сәйкес келетін, бірақ тиісті сайлау құқықтары әртүрлі болды. 1872 жылы кедейлер заңдарының комиссарлары Ирландияның жергілікті басқару кеңесімен (LGBI) алмастырылды, оған кеңірек өкілеттіктер берілді. Комиссарлар мен LGBI жергілікті шекаралардың көп бөлігін, соның ішінде сайлау бөлімдерін қайта қарау құқығына ие болды. Әрбір сайлау бөлімінің бағасы туралы мәліметтер 1846, 1866 және 1901 жылдары Парламентке ұсынылды. 1898 жылғы «Жергілікті басқару» (Ирландия) заңы тікелей сайланған округтік кеңестер мен округтік кеңестер басқаратын «округтік округтерге» (қалалық және ауылдық округтерге) бөлінген әкімшілік округтер жүйесін құрды. PLU бір немесе бірнеше округтік округтерден тұрды, ал кедейлер заңы бойынша сайлау бөлімдері округтік сайлау бөлімдері (DED) деп аталды. Ал қалалық округтерде кеңесшілерді (аудандардан сайланған) және PLU қамқоршыларын (DED-тен сайланған) сайлау бөлек жүргізілді. LGBI 1898 жылғы заңға сәйкес шекараларды қайта белгілеуге уақытша өкілеттік алды, оны DED-ке қатысты негізінен муниципалдық аймақтарда (аудандық округтер, қалалық округтер және комиссарлары бар қалалар) қолданды. Егер муниципалдық шекара <Name> DED-ті кесіп өтсе, LGBI оны екі DED-ке бөледі: <Name> қалалық және <Name> ауылдық. Жалпы, қала немесе қаланың DED-тері мен аудандарына бірдей шекаралар берілді, ал аудандарға бөлінбеген қала бір DED құрады; алайда, бір DED-де бірнеше аудан болған және керісінше жағдайлар кездеседі. Округтік сайлау бөлімдері (округтік кеңес үшін) DED топтарынан құрылды. 1841–1891 жылғы халық санағы азаматтық приходтар мен қалалар бойынша жүргізілсе, 1901 және 1911 жылғы халық санағы DED және қалалар бойынша жүргізілді. 1919 жылғы «Жергілікті басқару» (Ирландия) заңы 1920 жылғы жергілікті сайлаудан бастап бірден ауыстырылатын дауыс беруді (STV) міндеттеді, ал LGBI бір орындық және екі орындық DED-терді біріктіре отырып, көпмандатты «аудандық сайлау аймақтарын» құрды.
Electoral divisions originated under the Poor Relief (Ireland) Act 1838 as "poor law electoral divisions": electoral divisions of a poor law union (PLU) returning one or more members to the PLU's board of guardians. The boundaries of these were drawn by Poor Law Commissioners, with the intention of producing areas roughly equivalent in both population and "rateable value" (rates being the property tax which funded local government). This meant that while electoral divisions almost always contiguous, they might bear little relation to natural community boundaries. Elections used first past the post in single member divisions and multiple non transferable vote in those electing two (or occasionally more) guardians. The 1838 act required electoral divisions to comprise complete townlands; an 1839 amendment empowered the Commissioners to ignore this restriction when constituting a large town into a single electoral division and dividing it into "wards" for poor law elections. Typically, poor law wards matched pre existing municipal ward boundaries, though the respective electoral franchises differed. In 1872, the Poor Law Commissioners were replaced by the Local Government Board for Ireland (LGBI) which had broader powers. The Commissioners and LGBI had power to revise most local boundaries, including electoral divisions. Returns of the valuation of each electoral division were made to Parliament in 1846, 1866, and 1901. The Local Government (Ireland) Act 1898 established a system of administrative counties divided into "county districts" (urban and rural districts) run by directly elected county councils and district councils. PLUs comprised one or more county districts, and poor law electoral divisions were renamed district electoral divisions (DEDs). By contrast, urban districts had separate elections for councillors (elected from wards) and PLU guardians (elected from DEDs). The LGBI got temporary power to redraw boundaries to adapt to the 1898 act, which as regards DEDs it used mainly around municipal areas (county boroughs, urban districts, and towns with commissioners). If a municipal border crossed <Name> DED, the LGBI split it into two DEDs, <Name> Urban and <Name> Rural. In general, a town or city's DEDs and wards were given the same boundaries, and a town not divided into wards formed a single DED; however, there were cases of multiple wards in a single DED and vice versa. County electoral divisions (for the county council) were formed from groups of DEDs. Whereas the 1841–1891 censuses had been broken down by civil parish and townland, those of 1901 and 1911 were broken down by DED and townland. The Local Government (Ireland) Act 1919 mandated the single transferable vote (STV) from the 1920 local elections, and the LGBI created multi seat "district electoral areas" by combining one seat and two seat DEDs.
Солтүстік Ирландия
1920–1922 жылдары Ирландияның бөлінуінен кейін Стормонт үкіметі Солтүстік Ирландиядағы LGBI-дың өкілеттіктерін қабылдады; DED-ті анықтау құқығы бастапқыда Ішкі істер министріне, кейін Денсаулық сақтау және жергілікті басқару министріне, соңында Даму министріне берілді. Солтүстік Ирландия Парламенті 1922 жылы STV-ді жойды және үлкен "аудандық сайлау аймақтарының" орнына "аудандық сайлау бөлімшелеріне" қайта оралды. Жаңа құрылған DED-тер 1923 жылы 1924 жылғы жергілікті сайлауға уақытында белгіленді. PLU 1948 жылы Ұлттық денсаулық сақтау қызметі енгізілген кезде таратылды, бірақ DED ауылдық округтер үшін сайлау бірліктері болып қала берді және көбінесе қалалық округтерде қолданылатын бөлімшелермен үйлестірілді. 1923 жылдан 1971 жылғы Жергілікті басқару (шекаралар) заңына (Солтүстік Ирландия) дейін DED шекараларына өте сирек өзгерістер енгізілді, тек қалалық муниципалитет шекараларының кеңеюіне бейімделу үшін түзетулер жасалды. 1926–1951 жылдарғы халық санағы қала және аудан деңгейінде жарияланды, ал 1961–1971 жылдарғы санақтардағы ең төменгі деңгей DED немесе бөлімше болды. 1971 жылғы заң екі деңгейлі округтік және аудандық жергілікті басқару моделін бір деңгейлі округтік модельмен алмастырды, соның салдарынан 26 жаңа округтің әрқайсысы "бөлімше деп аталатын аудандық сайлау бөлімшелеріне" бөлінді. Аудан мен бөлімшелерді белгілейтін шекара комиссары ескі DED-терді ескермеуге, бірақ қажет болған жағдайда оларды анықтама ретінде пайдалануға құқылы болды. Жаңа Антрим, Кастлерег және Магерафелт округтерінің орталықтары сол аттас DED-тердің негізінде анықталды. "Бақиялық қиындықтардың" уақытында 1972 жылы тікелей басқару енгізілді; ұлтшылдарды татуластыру мақсатында жасалған өзгерістердің бірі 1973 жылғы жергілікті сайлау үшін көптеген бөлімшелерден құралған аудандық сайлау аймақтарына негізделген STV-ді қайта енгізу болды. "Аудандық сайлау бөлімі" термині қолданылмайды, оның орнына "бөлімше" термині қолданылады. Жергілікті басқару туралы 1972 жылғы заңы (Солтүстік Ирландия) шекара комиссарларының әр 12 жылда бір рет тексеру жүргізуін талап етеді, ал бөлімшелер соңғы рет 2012 жылы сол кездегі Солтүстік Ирландияның Атқарушы органының Қоршаған ортаны қорғау департаментімен қайта анықталды.
After the 1920–22 partition of Ireland, the Stormont government took over the LGBI's powers within Northern Ireland; power to define DEDs fell initially to the Minister of Home Affairs, later to the Minister of Health and Local Government, and finally to the Minister of Development. The Parliament of Northern Ireland abolished STV in 1922 and returned to "district electoral divisions" instead of the larger "district electoral areas". The reconstituted DEDs were delineated in 1923 in time for the 1924 local election. PLUs were abolished in 1948 on the introduction of the National Health Serrvice, but DEDs remained the electoral units for rural districts, and largely aligned with the wards used in urban districts. There were very few changes to DED boundaries made between 1923 and their obsolescence under the Local Government (Boundaries) Act (Northern Ireland) 1971, except to adjust to extension of urban municipal boundaries. The 1926–1951 censuses were published down to townland level, while for those of 1961–1971, the lowest level of detail was DED or ward. The 1971 act replaced the two tier county and district local government model with a single tier district model, with each of the 26 new districts divided into "district electoral divisions to be known as wards". A boundary commissioner delineating the districts and wards could disregard the old DEDs but use them for reference where convenient. The centres of the new districts of Antrim, Castlereagh and Magherafelt were defined in terms of the DEDs of the same names. The worsening of the Troubles meant direct rule was introduced in 1972; among the changes intended to conciliate nationalists was the reintroduction of STV for the 1973 local elections, based on district electoral areas made up of multiple wards. The term "district electoral division" is obsolete, "ward" being used instead. The Local Government Act (Northern Ireland) 1972 requires a boundary commissioner review every 12 years, and the wards were last redefined in 2012 by the Department of the Environment of the then Northern Ireland Executive.
Ирландия Республикасы
1919 жылғы өзгерістің нәтижесінде, DED-тер қазіргі Ирландия Республикасында дербес қолданылмайды; алайда, олар азаматтық тіркеуде, жер тіркелімінде, статистикалық есеп беруде, сондай-ақ ірі бірліктердің құрамын немесе кішірек бірліктердің орналасқан жерін нақтылау үшін қолданылатын заңмен бекітілген бірліктер ретінде сақталды. 1971 жылы Дублин округінде DED-терге толық қайта қарау жүргізілді, бұл Дублин қаласының дамып келе жатқан аймақтарында сайлау шекараларын қайта белгілеуді жеңілдету үшін жасалды. Басқа жағдайда DED-тер өте сирек өзгертілді, сондықтан кейбіреулері округ/округтік муниципалитет шекараларын кесіп өтті, бұл шекаралар уақыт өте келе өзгерген болатын. 1994 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңы «айлық сайлау округі» (округтарда қолданылатын) және «аймақ» (округтік муниципалитеттерде қолданылатын, 2001 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңымен «қалалар» деп аталған) атауларын алмастыру үшін «сайлау округі» терминін енгізді. Бұл өзгеріс 1996 жылы күшіне енді. Аймақ шекаралары DED-терге қарағанда жиірек өзгертілді. Мемлекет бойынша барлығы 3440 ED бар, олардың орташа халқы 1447 адамды құрайды, ал орташа ауданы әртүрлі. 2016 жылғы мәліметтерге сәйкес, халық саны Фигалдағы Бланчардстаун-Блейкстаун үшін 38 894-тен, Лаккаг (Солтүстік Типперри) үшін 12 адамға, ал Ватерфорд қаласындағы Баллинэйшаг үшін 7 адамға дейін ауыспайды. DED/ED тәуелсіздік алғаннан бері жарияланған халық санағының ең егжей-тегжейлі деңгейі болып табылады. Құпиялылықты қамтамасыз ету мақсатында, Орталық Статистикалық Басқармасы (ОСБ) халық саны аз 32 ED-ні егжей-тегжейлі халық санағы деректерін ұсыну кезінде көршілес ED-термен біріктіреді.
Because of the 1919 change, DEDs have no independent use in what is now the Republic of Ireland; however, they remained legally defined units used in civil registration, land registration, statistical reporting, and as references for specifying the makeup of larger units, or the location of smaller ones. There were comprehensive revisions of the DEDs in County Dublin in 1971, to facilitate redrawing electoral boundaries in growing suburbs of Dublin city, Otherwise DEDs were rarely if ever changed, so that a few came to cross county/county borough boundaries which had been adjusted. The Local Government Act 1994 substituted the name "electoral division" to replace both the names "district electoral division" (as used in counties) and "ward" (as used in county boroughs, themselves renamed "cities" by the Local Government Act 2001). This change was commenced in 1996. Ward boundaries had been revised more often than those of DEDs. There are a total of 3,440 EDs in the state, with an average population of 1,447 and average area of Populations now vary widely, ranging in 2016 from 38,894 for Blanchardstown–Blakestown in Fingal to 12 for Lackagh, North Tipperary and 7 for Ballynaneashagh, Waterford City. The DED/ED has been the lowest level of detail for printed census publications since independence. To maintain confidentiality, the Central Statistics Office (CSO) amalgamates 32 EDs with low population into neighbouring EDs in the presentation of detailed census data.