Кіріспе

1962 жылы Рэй Милландтың "Жыл нөлдегі үрей!" (а. к. а. Әлемнің соңы) атты фильмі. Бұл 1962 жылы American International Pictures компаниясынан шыққан қара-ақ түсті, өмірге жайлы ғылыми фантастикалық фильм. Оны Арнольд Хоугланд пен Лу Русф продюсерлік етті, режиссерлік жасаған – Рэй Милланд, сонымен қатар Жан Хаген, Фрэнки Авалон, Мэри Митчел және Джоан Фримен де түсті. Музыкалық қосымшаны Лес Бакстер жазды. Сценарий авторлары – Джон Мортон мен Джей Симмс. Фильм 1962 жылы AIP компаниясы тарапынан "Қорқынышты әңгімелер" фильмімен бірге көрсетілді.

Сюжет

Гарри Болдуин, оның әйелі Энн, олардың ұлы Рик және қызы Карен күн шыққанда Лос-Анджелес қаласынан Сиерра-Невада даласына балық аулауға барады. Олар шағын трейлер алып келеді. Жолда бірнеше сағат жүріп, Гарри мен Эннді әдеттегідей жарқын жарықтар сериясы таң қалдырады, радиостанция статикалық күйге ауысады. Станцияларды баптау арқылы олар CONELRAD телеарнасында атом соғысының басталғанын білдіретін жаңалықтарды естиді, бұл Болдуиндер Лос-Анджелестегі сутекті бомбадан шыққан үлкен саңырауқұлақ бұлтын көргенде расталды, қазір ол көптеген шақырым қашықтықта. Отбасы үйге оралып, Энннің анасын құтқаруға тырысады, бірақ Гарри жолдардың үрейленген адамдармен тоғылатынын және қаладан қалғандардың атомдық жауын-шашынмен қанығатынын тез түсінеді. Шағын тамақханаға тамақ алуға және не болып жатқанын білу үшін тоқтаған Гарри Лос-Анджелеске екі сутегі бомбасы тигені туралы естіді: біреуі Лос-Анджелес қаласының орталығында, екіншісі Лос-Анджелес портында. Сан-Диего мен Сан-Франциско да нысанаға айналды. Осы жаңалықтан кейін Гарри отбасының аман қалуы бірінші орында тұруы керек деп шешіп, Аннның анасын тастап, таудағы оңаша демалыс орнына баруды және сол жерден дағдарысты жеңуді шешеді. Болдуиндер Лос-Анджелестен келген босқындар әлі толып келмеген, негізгі жолдан тыс шағын қалада керек-жарақты сатып алу үшін тоқтайды. Гарри жеке чегімен теміржол дүкенінің иесі Эд Джонсоннан құрал-саймандар мен қару-жарақ сатып алуға тырысады. Алайда Джонсон Лос-Анджелес қана зардап шекті деп санайды, ал үкімет бұған еш кедергі келтірмейді, сондықтан ол мемлекеттік заңға сәйкес әрекет етіп, Гарридің тексерулері тексерілгенге дейін 24 сағат бойы қаруды ұстап тұруға уәде береді. Гарри Риктің көмегімен Джонсонға шабуыл жасап, қару-жарақпен қашып кетеді, бірақ ол Джонсонға ақырында қайтып келіп, оларға толық төлейтінін айтады. Көп ұзамай Гарри жанармай құю үшін жанармай стансасына тоқтап, қызметшінің бағаны көтерумен айналысатынын біледі. Ол қалағандай жанармайға ақша бере алмай, Гарри қызметшіні шабуылдайды, ол алған жанармайға қолма-қол ақша қалдырады, ал отбасы жолды жалғастырады. Кейін отбасы үш жас қылмыскермен кездеседі, олар Карл, Микки және Энди, бірақ оларды құтқаруға тырысады. Баяғыда қиын жол жүріп, Балдуиндер өз мақсатына жетеді. Олардың трейлері радиоактивті жауын-шашыннан қорғаныш бермейтінін түсінгеннен кейін, олар трейлердің мазмұнын алып, үңгірде баспана табады, онда олар тұрып, азаматтық тәртіптің қалпына келуін күтеді. Олар радиодан соғыстың жаңалықтарын тыңдап, Біріккен Ұлттар Ұйымының қалған мүшелері осы жылы "Нөл жылы" деп жариялағанын біледі. Гарри мен Рик Эд Джонсон мен оның әйелі жақын маңдағы лагерьде тұратынын біледі, бірақ ұзаққа созылмайды: үш қылмыскер келіп, Эд Джонсон мен оның әйеліне қол жұмсады. Киім жуу кезінде Энн блузканы өзенге құлатып, Микки мен Эндиді Болдуиндердің бар екендігіне ескертеді. Олар Каренді қорлап, зорлайды, бірақ Энн оларды мылтықпен қорқытады. Гарри мен Рик зорлаушыларды іздестіруді бастайды, оларды ферма үйінен табады, онда Гарри екеуін де өлтіреді. Болдуиндер сонымен қатар жасөспірім қыз Мэрилинді жыныстық құл ретінде құлыпталған бөлмеде ұстағанын біледі. Сұраққа тартылғанда ол үш қылмыскер өлтірместен бұрын ата-анасымен бірге сол үйде тұрғанын айтады. Мэрилинді босатып, үңгірге әкеледі, онда ол Энннің қамқорлығына алынып, Болдуиндер отбасына қабылданады. Кейін Мэрилин Рикпен бірге лагерьдің сыртында ағаш шауып жүр. Үшінші қылмыскер Карл Мэрилиннің артына шауып келіп, оны мылтығын тастауға мәжбүрлейді. Ол қыздан достарына не болғанын сұрайды. Рик Карлға ағашпен шабуыл жасап, Мэрилинді ұстап қалмауға мүмкіндік береді. Ол мылтықты алып, Карлді өлтіреді. Карл Риктің аяғына оқ атып өлтіреді. Болдуиндер өздерінің лагерінен шығып, Мэрилин жақын маңдағы Пакстон қаласынан танысқан Стронг есімді дәрігерді іздестіреді. Жолда топ "душман" бітімгершілікке шақырғанын және "Жыл нөл" аяқталатынын естіді. Доктор Стронг Рикті тұрақтандырады, бірақ ол жас жігіттің қан құюсыз өлетінін ескертеді. Бұл процедураны 160 шақырым қашықтықтағы әскери госпитальда жасауға болады. Болдуиндерді ауруханаға бара жатқанда әскерлік патруль тоқтатады. Бір-бірімен сөйлескен соң, олар әңгімелерін жалғастыруға рұқсат алады. Солдаттар Болдуиндердің кетіп бара жатқанын көріп, олардың атом бомбалары жарылған кезде тауларда болғандықтан, радиациялық аурудан құтылған "жақсылардың" қа�...

Өндіріс

Фильм бастапқыда "Аман қалу" деп аталды. AIP компаниясының Сэмюэл З. Аркофф айтуынша, Авалон мен Миллендтің жұптасуының себебі – "олардың екеуінің де өзгеше жанкүйерлері бар, ал осы үйлесім тартымдылыққа әкеледі". Роджер Корман кейін фильм туралы былай деді: "Тақырыбы қызықты болды, бірақ фильмде жұмыс істеген техниктер, менің техниктерім, маған Рейдің шамадан тыс қысымға ұшырағанын айтты. Ол бір уақытта актерлік және режиссерлік жұмысын атқаруға жете алмады. Ол үш апталық жоспар бойынша уақытты жоғалтып, көріністерін ұмытып қалды".

Қабылдау

Франки Авалон кейіннен: "Фильм шыққанда өте жақсы пікірлерге ие болды" деді. American International Pictures кинокомпаниясы оны фильмді насихаттау үшін бүкіл елге жіберді. Ол былай деді: "Біз Лос-Анджелестегі кинотеатрларды аралап шықтық, және ол Лос-Анджелесте ғана өзінің құнын өтеді". Глен Эриксон DVD Savant шолуында жазды: "Нуль жылындағы үрей! фильмі минималистік өндіріс талаптарын қанағаттандыратын көріністерге баса назар береді, бірақ сәтін айтқанда, көрермендердің қиялын экрандағы шектеулі көлемнен де асырып түсіреді. 1962 жылы бұл фильмді көру қатты қызықтырды және бейбітшілдік көзқарасты қолдайтын басқа фильмдерден басым түсті. «Жер өртенген күн» гүл өсірушілерге арналған болса, «Нуль жылындағы үрей!» қару-жарақ индустриясының сатылымын арттыру мақсатында түсірілген".