Кіріспе

Абдур Рахман Бисвас (1 қыркүйек 1926 – 3 қараша 2017) – бангладештік саясаткер. Ол 1991 жылдан 1996 жылға дейін Бангладеш президенті болды. Бисвас Бангладеш тәуелсіздігі алдында Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында Пәкістанды өкілдік етті. Ол Дака университетінде білім алып, тарих бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін, сондай-ақ заң мамандығы бойынша диплом алды. Оның одан кейінгі мемлекеттік қызметіне жергілікті кооперативтік банк төрағасы болу және білім беру жобаларын қолдау кірді. Ол сол жылдың 10 қыркүйегінде Бангладештің 16-шы президенті болды.

1996 жылғы ақпандағы сайлау

1994 жылдың ортасынан бастап БНП қолдаған Жатиобади Шатра Дал мен Авами Лигасы қолдаған Бангладеш Шатра Лигасы арасындағы қақтығыстар партиялық кеңселерге, газет кеңселерiне және үкiметтiк ғимараттарға бомбалау мен өрт шабуылдары түрінде зорлық-зомбылықтың күшеюіне әкелді. Нәтижесінде Бисвас жаңадан сайланған заң шығарушы жиналысты таратып, Халида Зия отставкаға кеткеннен кейін, бұрынғы Бас судья Хабибур Рахманды 1996 жылғы 12 маусымда жаңа ұлттық сайлауды өткізуге дайын болған уақытша үкіметтің бас кеңесшісі етіп тағайындады. Екі офицер де елдегі жағдайға наразылық білдірген мәлімдеме жасады. Президент олардың оппозициялық партиялармен саяси қызметпен айналысқанын айтты. Насим оған бағынбады. Келесі күні Бисвас оны қызметтен босатып, мемлекеттік радио мен теледидар станцияларын бақылауға әскерді жіберді. Сол күні сағат 12-де Насим Богра, Джессор және Мйменсинг облыстарының әскерлеріне Даккаға қарай жорыққа шығуға бұйрық берді. Дакаға ең жақын орналасқан 9-шы жаяу әскер дивизиясының генерал-майоры Имамуззаман президентке адал болды. Ол Богра мен Джессор облыстарының өзеннен өтуіне кедерлес болу үшін Ямуна өзеніндегі Арича портындағы барлық қайықтар мен паромдарды алып тастауға бұйрық берді. Бисвас Дакка-Мйменсинг тас жолын жабу үшін танктері бар әскерлер тобын жіберді. 33-ші дивизия 7-ші атты бронетанкілік батальонынан жаяу әскер батальоны мен танк ротасын пайдаланып, Дакка-Читтагонг тас жолында орналасқан 24-ші жаяу әскер дивизиясына қарсы блокада құру үшін орналастырылды. Кейін Бисвас осы оқиғаларды өзінің "ең есте қаларлық тәжірибесі" деп еске алды. Ол саясатшы Рашид Хан Менонның туысы еді. Олардың бес ұлы болды: Мону Бисвас, Эхтешамул Хаке Насим (12 қараша 1960 – 12 наурыз 1998), Шамсудоза Камал Бисвас, Жамилур Рахман Шибли Бисвас және Муидур Рахман Ромель Бисвас, сондай-ақ екі қызы Ахи Бисвас және Рахи Бисвас.

Кейінгі өмірі

Президенттік қызметтен кейін Бисвас саясаттан мүлдем кетіп, зейнетке шықты. 2006 жылы туындаған дағдарыс кезінде Барисалдағы Бисвастың үйі Ауами лигасының жақтастары тарапынан өртеліп жанып кетті. Бисвас 2017 жылдың 3 қарашасында Даккадағы Біріккен ауруханада 91 жасында тыныс алу проблемаларынан көз жұмды. 4 қарашада Банани зиратына жерленді.