Кіріспе

Кларенс өзені (Bundjalung: Boorimbah,) - Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Солтүстік өзендер аймағында орналасқан өзен. Ол Ұлы Бөлу жотасының шығыс беткейлерінде, Боналбоның батысындағы Шекара жоталарында, Ривертриге жақын жерде Корелах және Мэриленд өзендерінің қосылған жерінен бастау алады. Бұл жер Жаңа Оңтүстік Уэльс пен Квинсленд арасындағы шекараны белгілейді. Өзен негізгі бағыты оңтүстікке, оңтүстік-шығысқа және солтүстік-шығысқа қарай ағып, Тулум сағасы, сондай-ақ Манн, Нимбоида, Катаракт, Орара, Колдстрим, Тимбарра және Эск өзендері сияқты жиырма төрт саласымен толысады. Өзен бойында төмен қарай ағып, Тынық мұхитының оңтүстігіндегі Коралл теңізіне Илука мен Ямба арасында құяды.

Жауын-шашын және климат

Бассейннің көп бөлігінің климаты субтропикалық (Köppen Cfa), бірақ ауа райы салқын болатын ең биік аймақтар Cfb типіне жатады. Жылдық жауын-шашын мөлшері Ямба жағалауында басталып, Графтонның қорғалған аңғарында (BOM Grafton Olympic Pool) аяқталады. Биік жерлерде жауын-шашын ашық беткейлерде көбірек болуы мүмкін, бірақ деректер өте аз. Көптеген биік аймақтар Грэфтоннан артық жаңбыр жаудырмайды, бірақ жылдар арасындағы ауытқулар азырақ. Температура әдетте өте жылы, төменгі аймақтарда қаңтар айында 27 °C (81 °F) максимумға, шілде айында 19 °C (66 °F) минимумға жетеді. Дегенмен, жоталарда температура әлдеқайда салқын, шілде айында 2 °C (36 °F) төмен температурадан 13 °C (55 °F) максимумға дейін өзгереді, ал қаңтарда күндізгі температура шамамен 25 °C (77 °F) шамасында болады. Жағалауда ай сайынғы жауын-шашын мөлшері әдетте ақпан және наурыз айларында қыркүйек айына дейін өзгереді; ал құрлықта мамыр мен қыркүйек аралығында орташа көрсеткіш төмендеуі мүмкін. Құрғақшылықтан кейін ашық жерлерде өрттер болуы мүмкін, мысалы, 1915 және 2000 жылдары болғандай.

Су тасқыны

Циклон Освальд кезінде Кларенс өзені шағын су тасқынына ұшырады, бұл Квинсленд пен Жаңа Оңтүстік Уэльстің бір бөлігінен өткен дауылдың қалдық әсері мен оған байланысты муссондық ойыс салдарынан болды. Грэфтон қаласында өзеннің деңгейі жаңа рекордтық биіктікке жетті. Екі жыл бұрын өзен деңгейі рекордтық деңгейге жеткен болатын, соның салдарынан 3000 адам үйлерінен эвакуацияланды. Екі жағдайда да қаланың бөгеті ауыррақ су тасқынының алдын алғаны айтылды. Жергілікті тарихи қоғам 1800 жылдардың соңынан 2011 жылға дейінгі өзеннің су тасқыны туралы газеттерде жарияланған хабарламаларды жинаған есептерді жариялады.

Суды аулайтын жердің пайдаланылуы мен өнеркәсіп

Туризм сондай-ақ Кларенс аңғарындағы маңызды сала болып табылады, ол жылына шамамен 457 миллион австралиялық долларын құрайды және 2500-ге жуық адамды жұмыспен қамтиды. Кларенс алабының көп бөлігі тығыз орманды, соның ішінде маңызды қалдық субтропикалық және қоңыржай ылғалды ормандар өзен бойында кеңінен таралған. Ауыл шаруашылығы негізінен топырақ аз шайылатын аллювиалды аймақтарда дамыған: осы аймақтарда мал өсіру және төменгі жазықтарда қант қамысын өсіру басты салалар болып табылады. Харвуд шағын арал қаласы ерекше қызығушылық тудырады, онда Sperry New Holland зауыты мен сүйкімді Bush Pub орналасқан. Харвудта сонымен қатар жергілікті қант зауыты да бар – 1873 жылы салынған Харвуд қант зауыты, ол әлі де жұмыс істеп тұрған Австралиядағы ең көне зауыт. Бұл қант зауыты бұрынғы кезде айналасындағы шаруашылықтардан қант қамысын тасымалдаудағы маңыздылығына байланысты өзенде орналасқан. Харвуд – Сидней, Порт-Маккуари, Коффс-Харбор және Брисбенге баратын Австралияның ұлттық тас жолының бір бөлігінде, Харвуд көпірінен кейін орналасқан. Кларенс өзенінің тұщы сулары Шығыс тұщы су балығы және Австралиялық басс сияқты, Кларенс өзені жүйесіне тән және құрып кету қаупі бар, жергілікті тұщы су балықтарының маңызды популяциясын қолдайды.

Этимология

Бұндалунг тайпасы өзенді Бооримба деп атайды, ал жағалаудағы Яйгир тайпасы оны Нгунитиджи деп атайды. 1839 жылдың қараша айында Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы Джордж Гиппс бұрынғы Ұлыбритания королі, Кларенс және Сент-Эндрюс 1-ші герцогы Уильям IV құрметіне өзеннің атын ресми түрде Кларенс өзені деп өзгертті. Кларенс аңғарының жергілікті әкімшілік аймағы өз атын осы өзеннен алды және өзен аңғарының төменгі жартысын қамтиды.