Кіріспе

Кеңестік ұшаққа қарсы бағытталатын зымырандық эсминецтер класы

Кашин класы, кеңестік белгілемесі 61-жоба, 1960-шы жылдардан бастап Кеңес теңіз флоты үшін салынған ұшаққа қарсы бағытталатын зымырандық эсминецтердің сериясы. 2020 жылға қарай Ресей әскери-теңіз флотында қызметте кемелер жоқ, бірақ Үндістан әскери-теңіз флотында үш модификацияланған кеме қызметін жалғастыруда. Кеңес Одағында олар ресми түрде "күзет кемелері" (storozhevoi korabl – SKR), кейін "ірі ASW кемелері" (BPK) немесе "ірі зымырандық кемелер" (BRK) деп жіктеліп келді, бірақ әлемнің қалған бөлігінде олар өлшемдері мен қарулануына байланысты зымырандық эсминецтер деп саналады. Олар кеңестік жасалған бірінші ұшаққа қарсы күрес кемелері және ASW тікұшағын тасымалдаған алғашқы кемелер болды.

Дизайн

Жобалау ерекшелігі 1957 жылы бекітілді; алғашқы кеме 1959 жылы салынды және 1962 жылы қолданысқа енгізілді. Бұл кемелер үшін көптеген жаңа құралымдар, соның ішінде жер-әуе ракеталары, радарлар және газ турбиналық қозғалтқыштар әзірленді. Газ турбиналары екі жеке бөлімге орналастырылды және оларды күтімге алу үшін түтіктер арқылы шығарып алуға болатын. Бұл сондай-ақ ядролық залалданудан қорғану үшін жасалған алғашқы совет кемелері болды және оларда үлкен көпірдің орнына кеменің ішінде терең операциялық зал болды. "Сдержанный" класындағы соңғы кеме, 61М немесе 61МП (Кашин модификациясы) жобасы бойынша өзгертілген конструкциямен аяқталды, ол төрт SS N 2C Styx кемеге қарсы зымыранымен, жаңа сүйретілетін антенналы сонармен, көтерілген тікұшақ алаңымен және төрт AK 630 Гатлинг зениттік пулеметтерімен жабдықталды. Екі RBU 1000 суастына қарсы зымыран шақыру құрылғысы корма бөлігіне орнатылды, бірақ кейін алынып тасталды. 1970 жылдары алты кеме осы стандартқа сәйкес жаңартылды. Ресейлік эсминец "Сметливый" 1990 жылдардың басында Севастопольде (01090 жобасы) жаңартылып, жаңа Х-35 (SS N 25 Switchblade, Harpoonski) кемеге қарсы зымырандарымен және МНК-300 сонарымен жабдықталды. 2020 жылы ол қызметтен шығарылып, Севастопольде музей ретінде ашылды. Үндістан теңіз күштері үшін жасалған модификациясында кормадағы артиллериялық мұнарасы тікұшақ ангарымен алмастырылды, сондай-ақ көпірдің екі жағында SS N 2C кемеге қарсы зымырандары орнатылды.

Нұсқалар

61-жоба (Кашин класы): Тұрғын жоба (19 кеме). 61МП жобасы (Өзгертілген Кашин класы): 61-жобадағы кемелерді (5 кеме) модернизациялау. 61М жобасы (Өзгертілген Кашин класы): Жаңартылған жоба (1 кеме). 61E жобасы: Экспорттық нұсқа, Үндістан теңіз күштері қолданады (5 кеме).

Кемелер

Барлығында, Кеңес Әскери-теңіз флоты үшін жиырма кеме салынды, бір кеме кейін Польшаға берілді, ал осыған ұқсас бес кеме Үндістан Әскери-теңіз флоты үшін өзгертілген конструкциямен Rajput класы ретінде салынды. Атауы Атауы Құрылысшылар Салынған Шақырылған Қызметке қабылданған Флот статусы Жоба 61 Кеңес эсминецi «Комсомолец Украины» (бұрынғы СКР-25) «Украина Комсомолы» 61 Коммунарлар кеме жасау зауыты 15 қыркүйек 1959 31 желтоқсан 1960 31 желтоқсан 1962 Қара теңіз 1991 жылы қызметтен шығарылды, 1995 жылы жойылды. Кеңес эсминецi «Сообразительный» (бұрынғы СКР-44) «Астут» 20 шілде 1960 4 қараша 1961 26 желтоқсан 1963 Солтүстік 1992 жылы қызметтен шығарылды, 1994 жылы жойылды. Кеңес эсминецi «Проворный» (бұрынғы СКР-37) «Prompt» 10 ақпан 1961 23 наурыз 1962 25 қазан 1964 Қара теңіз 1990 жылы қызметтен шығарылды, 1993 жылы жойылды. 1974–1977 жж. SA N 1 «Гоа» SA N 7 «Гадфлай» ЗРЖ ұрғыш құрылғысымен алмастырылды. Кеңес эсминецi «Одаренный» «Талантты» Жданов кеме жасау зауыты 22 қаңтар 1963 11 қыркүйек 1964 30 желтоқсан 1965 Солтүстік 1990 жылы қызметтен шығарылды, 1991 жылы жойылды. 1983 жылы атып түсірілген KAL 007 іздеуінде жұмыс істеді. Кеңес эсминецi «Образцовый» (бұрынғы СКР-2) «Үлгілі» 29 шілде 1963 32 ақпан 1964 20 қыркүйек 1965 Балтық 1993 жылы қызметтен шығарылды, 1995 жылы жойылды. Кеңес эсминецi «Отважный» (бұрынғы «Орел») «Батыл» 61 Коммунарлар кеме жасау зауыты 10 тамыз 1963 17 қараша 1964 31 желтоқсан 1965 Қара теңіз 1974 жылдың 30 тамызындағы өрт салдарынан 24 адам қаза болды, батып кетті. Кеңес эсминецi «Стерегущий» «Қорғаушы» Жданов кеме жасау зауыты 26 шілде 1964 20 ақпан 1966 21 желтоқсан 1966 Тынық мұхиты 1993 жылы қызметтен шығарылды, 1994 жылы жойылды. Кеңес эсминецi «Красный Кавказ» «Қызыл Кавказ» 61 Коммунарлар кеме жасау зауыты 25 қараша 1964 9 ақпан 1966 25 қыркүйек 1967 Қара теңіз 1998 жылы қызметтен шығарылды, 2000 жылы жойылды. Кеңес эсминецi «Решительный» «Шешімді» 25 маусым 1965 30 маусым 1966 30 желтоқсан 1967 Қара теңіз 1989 жылы қызметтен шығарылды, 1999 жылы жойылды. Кеңес эсминецi «Строгий» «Қатаң» 22 ақпан 1966 29 сәуір 1967 24 желтоқсан 1968 Тынық мұхиты 1993 жылы қызметтен шығарылды, 1995 жылы Сингапур жанында батып кетті, сатылды. Ресей эсминецi «Сметливый» «Тапқыр» 15 шілде 1966 26 тамыз 1967 25 қыркүйек 1969 Қара теңіз 2020 жылы қызметтен шығарылды, 2021 жылы мұражай ретінде ашылды. 1990-шы жылдардың ортасында жаңғыртылды, сегіз SS N 25 «Switchblade» зымыран ұрғыштары орнатылды. Кеңес эсминецi «Красный Крым» «Қызыл Қырым» 23 ақпан 1968 28 ақпан 1969 15 қазан 1970 Қара теңіз 1993 жылы қызметтен шығарылды, 1996 жылы жойылды. Кеңес эсминецi «Способный» «Қабілетті» 10 наурыз 1969 11 сәуір 1970 25 қыркүйек 1971 Тынық мұхиты 1993 жылы қызметтен шығарылды, 1995 жылы жойылды. Кеңес эсминецi «Скорый» «Жылдам» 20 сәуір 1970 26 ақпан 1971 23 қыркүйек 1972 Қара теңіз 1997 жылы қызметтен шығарылды, 1998 жылы жойылды. Жоба 61MP Кеңес эсминецi «Огневой» (бұрынғы СКР-31) «Отты» Жданов кеме жасау зауыты 9 мамыр 1962 31 мамыр 1963 31 желтоқсан 1964 1989 жылы қызметтен шығарылды, 1990 жылы жойылды. Кеңес эсминецi «Стройный» «Жұмсақ» 61 Коммунарлар кеме жасау зауыты 20 сәуір 1963 28 шілде 1965 15 желтоқсан 1966 1990 жылы қызметтен шығарылды, 1994 жылы жойылды. Кеңес эсминецi «Славный» «Даңқты» Жданов кеме жасау зауыты 26 шілде 1964 24 сәуір 1965 30 қыркүйек 1966 1991 жылы қызметтен шығарылды, 1995 жылы жойылды. Кеңес эсминецi «Смышлёный» «Зерек» 61 Коммунарлар кеме жасау зауыты 15 тамыз 1965 22 қазан 1966 27 қыркүйек 1968 1993 жылы қызметтен шығарылды, 1994 жылы жойылды. (бұрынғы «Смелый») «Варшава» (бұрынғы «Valiant») 15 қараша 1966 6 ақпан 1968 27 желтоқсан 1969 2003 жылы қызметтен шығарылды, 2005 жылы жойылды. 1988 жылы Польшаға жалға берілді, 1992 жылы Польша сатып алды, 1993 ж. Жоба 61M Кеңес эсминецi «Сдержанный» «Төзуші» 61 Коммунарлар кеме жасау зауыты 10 наурыз 1971 29 ақпан 1972 30 желтоқсан 1973 2001 жылы қызметтен шығарылды, 2002 жылы жойылды. Жоба 61E (Rajput класы) INS Rajput (бұрынғы «Надежный») «Раджпут» 61 Коммунарлар кеме жасау зауыты 11 қыркүйек 1976 17 қыркүйек 1977 31 қараша 1979 21 мамырда қызметтен шығарылды. INS Rana (бұрынғы «Губительный») «Махарана Пратап» 29 қараша 1976 27 қыркүйек 1978 30 қыркүйек 1981 Қызметте INS Ranjit (бұрынғы «Ловкий») «Ранджит Сингх» 29 маусым 1977 16 маусым 1979 20 шілде 1983 2019 жылы қызметтен шығарылды. ТРОПЕКС 21 жаттығулары кезінде батып кетті. INS Ranvir (бұрынғы «Твёрдый») «Ұрыстың батыры» 24 қазан 1981 12 наурыз 1983 30 желтоқсан 1985 Қызметте INS Ranvijay (бұрынғы «Толковый») «Ұрыстың жеңімпазы» 19 наурыз 1982 1 ақпан 1986 15 қазан 1987 Қызметте.