Кіріспе

Француз мемлекет қайраткері (1742–1810)

Жан Батист Трейяр (ʒɑ̃ batist tʁɛjaʁ; 3 қаңтар 1742 – 1 желтоқсан 1810) – революциялық кезеңнің маңызды француз мемлекет қайраткері. Ол Республика мен Империяның тұрбулентті кезеңдерін үлкен саяси біліммен бастан кешіріп, маңызды сәттерде шешуші рөл атқарды. Көптеген танымал революциялық әріптестерінің даңқына жете алмаса да, ол бірқатар маңызды лауазымдарды иеленді: Ұлттық құрылтай жиналысының төрағасы (1790 жылғы 20 шілде – 1 тамыз), Ұлттық конвенцияның төрағасы (1792 жылғы 27 желтоқсан – 1793 жылғы 10 қаңтар, Людовик XVI-ның сот процесімен бірге), Қоғамдық қауіпсіздік комитетінің үш рет мүшесі (1793 жылғы 7 сәуір – 12 маусым; 1794 жылғы 31 шілде – 5 қараша; 1795 жылғы 4 мамыр – 2 тамыз), Бес жүздік кеңестің төрағасы, француз Директориясының мүшесі. Эжен Марбо Жан Батист Трейярды "жағдайына қанағат ететін, адал және әділ адам, бірақ оқиғаларға үстемдік етуге ұмтылмаған" деп сипаттайды. Ол Пантеонға жерленген.

Өмірбаян

Брив-ла-Гейларде, Коррезе қаласында туған, әкесі Президиалда заңгер болып жұмыс істеген және Бривтің тұрақты мэрі болған. Жан Баптист Бривтегі доктринарлар колледжінде (қазіргі Готель де Вил) оқыды, онда ғылым мен дін талаптарын үйлестіретін білім алды. Заң саласындағы білімін аяқтағаннан кейін Жан Батист Трельяр Парижге көшіп, 1761 жылы Парламентте заңгер болып қызмет етті. Ол болашақ қаржы министрі (24 тамыз 1774 – 12 мамыр 1776) Людовик XVI-ның сенімді адамы болды. Трейхард Конде әулетінің сот мәселелерімен айналысуға тағайындалды.

Тізім

Бес жүздік кеңестің төрағасы Нивозе айында, IV жыл (1795 жылдың 22 желтоқсаны – 1796 жылдың 23 қаңтары). 1 Плувиоз IV жылындағы (1796 жылдың 21 қаңтарында) сөйлеген сөзінде ол Людовик XVI-ның өлім жазасына кесілуінің үшінші жылдығына арналған құлық айтты, онда ол монархияны айыптады. 1795 жылы ол Людовик XVI-ның қызы, Францияның Мари Терезасын, болашақ Ангулем герцогинясын, 1792 жылдың күзінен бері Республиканың тұтқыны болған, генерал Дюморье сатқан және 1793 жылдың көктемінде австриялықтарға өткізілген әскерлерге жіберілген комиссарлармен алмастырды. 1796 жылы Неапольге елші болып тағайындалудан бас тартқаннан кейін, ол Кассациялық соттың судьясы болып қызмет етті (6 қыркүйек – 23 қазан 1797), ал Франция директориясы оны 1797 жылдың желтоқсанында Раштадт конгресінде толық өкілетті министр етіп тағайындады. Трейярд Францияның басқарушы органы – бес директордың бірі болды, 1798 жылдың 15 мамырында (VI Флорель жылы) Франсуа де Неуфшатоның орнына. Ол директория төрағасы болды 24 тамыз – 27 қараша 1798 жылдары. 17 маусым 1799 жылы оның атқарушы кеңеске мүше болып сайлануы Ежелгілер кеңесінің қаулысымен сайлаудағы бұзушылықтарға байланысты жарамсыз деп танылды. Оның орнын Луи Жером Гойер басты.

Консулдық және империя

18 Брумер төңкерісінен кейін (1799 жылдың 10 қарашасы), Консулдық кезінде 1800 жылдың 4 сәуірінде Сена департаментінің апелляциялық сотының вице-президенті болып тағайындалды және 1802 жылдың 1 қаңтарында оның президенті болды. Ол 1802 жылы Мемлекеттік кеңестің заң шығару бөлімінің төрағасы болды және Tronchet және Portalisпен тығыз байланыста Францияның Азаматтық кодексін, Қылмыстық кодексін және Сауда кодексін әзірлеуге қатысты. Ол сондай-ақ сенатор болып қызмет етті. Ол 14 маусым 1804 жылы Құрмет легионының үлкен офицері және 24 сәуір 1808 жылы Империя графы атағын алды. 1809 жылдың 30 наурызында ол Мемлекеттік кеңеске тағайындалды және өліміне дейін осы лауазымды сақтап қалды. Империя офицері ретінде ол 1810 жылдың 5 желтоқсанында Пантеонға жерленді. Директория кезінде ол Бес жүздік кеңеске енді, IV жылдың Нивозе айында оның президенті болды, сондай-ақ Кассациялық соттың мүшесі және 1797 жылдың желтоқсанында Раштаттың екінші конгресінде толық өкілеттігі бар өкіл болды. Трейяр VI жылы директор болды.