Кіріспе

1979 жылғы Уэльстің децентрализациясы туралы референдум - бұл Уэльстің сайлаушылары арасында Уэльс Ассамблеясына жеткілікті қолдау бар ма, жоқ па, деген шешім қабылдау үшін 1979 жылдың 1 наурызында (Сен-Дэвид күні) өткен заң шығару референдумы. Референдум Уэльс туралы 1978 жылғы заңның талаптарына сәйкес өткізілді, ол 1973 жылы жарияланған Килбрандтон баяндамасында ұсынылған ұсыныстарды жүзеге асыру үшін жасалды. Бұл жоспарлар 4:1 басымдықпен (20,3% -ы үшін және 79,7% қарсы) Уэльстің сайлаушыларының тек 12% -ы жиналыс құруға дауыс берген. 1997 жылы Уэльс үшін децентральді жиналыс құру туралы екінші референдум өткізілді, ол Уэльс үкіметі туралы 1998 жылғы заңның қабылдануына және 1999 жылы Уэльс ұлттық жиналысының құрылуына әкелді.

Өмірбаян

Шотландия және Уэльс заңдарында жоспарды сайлаушылардың кем дегенде 40% қолдауы керек деген талап бар. Оны Ислингтонның оңтүстік депутаты Джордж Каннингэм Бедуэлтидің депутаты Нил Кинноктың қолдауымен түзету ретінде қабылдады. Кейінгі уақытта лейборист партиясының басшысы болған Киннок өзін "союзшы" деп атады. Оның пікірінше, "XVI ғасырдың ортасынан XVIII ғасырдың ортасына дейін Уэльстің тарихы мүлдем болмаған, ал одан бұрын да ол князьдер деп аталып, абыройлы болған ауылдық қарақшылардың тарихы болды". Ол өз үкіметінің жоспарларына қарсы шыққан алты оңтүстік Уэльс лейбористік депутаттарының бірі болды, Лео Абсе (Понтипул), Дональд Андерсон (Сванси-Ист), Иоан Эванс (Абердаре), Фред Эванс (Кэрфилли) және Ифор Дэвис (Гоуэр). Джим Каллаганның үкіметі жалпы көпшілікке ие болған жоқ, сондықтан ол өз қатарларынан қарсылыққа ұшырайды. Лейборист партиясы Уэльстегі өзін-өзі басқару мәселесі бойынша екіге бөлінді, оған дауыссыз азшылық қарсы болды. Олар децентрализацияны Ұлыбританияның бірлігіне қауіп төндіретін және Уэльстің ұлттық насихаттаушы партиясы Plaid Cymru-ның сайлаудағы жеңісімен байланысты деп санайды. Еңбек партиясы 1974 жылғы ақпандағы жалпы сайлауда билікке келгеннен кейін өзін децентрализацияға міндеттеді. Ол Лорд Килбрандтонның басшылығымен құрылған Корольдік конституциялық комиссияның қорытындысына сәйкес болды. 1969 жылы Шотландия мен Уэльстегі тәуелсіздікке деген қолдаудың артуына байланысты құрылған ол 1973 жылы екіге бөлінген баяндама жасады. Корольдік комиссия Шотландия мен Уэльске заңнамалық және атқарушы билікті беруді ұсынды, ал азшылық Англияның консультативтік өңірлік кеңестерін қолдады. Бұл жоспар тым бюрократиялық және экономикалық тұрғыдан дұрыс емес деп қабылданбады. 1975 және 1976 жылдары Гарольд Уилсонның үкіметі Шотландия мен Уэльске децентрализацияны шектейтін жаңа жоспарлар ұсынды. Шотландия мен Уэльс заң жобасы Парламент арқылы өте қиын өтті және үкіметтің бұл жоспарды қабылдауға көпшілігі болмағандықтан, заң жобасын кері қайтарып, Шотландия мен Уэльске арналған жеке заң жобаларын енгізді. Англияның солтүстігіндегі, Уэльстегі және Шотландиядағы жауласқан лейбористер парламенттік депутаттар Ассамблеялар тек сайлаушылардың тікелей қолдауын алған жағдайда ғана заң шығару референдумында қабылданады деп талап етті. 1978 жылы Аберавонның барон Моррисі Джон Моррис Джеймс Каллаган күзде жалпы сайлау өткізеді деп ойлаған, бірақ оны тоқтатты. 1 наурызда, Сент-Дэвид күні, децентрализация туралы референдум өткізілді, бірақ ол қанағатсыздық қысының соңында келді. Уэльстегі "тұқымдық" бөліну және Уэльс Ассамблеясында белгілі бір аймақтың адамдары басым болады деген әсерлер сияқты факторлар ұсыныстың қабылданбауына әкелуі мүмкін еді. Джон Морристің айтуынша, оңтүстік Уэльстегі адамдар "Жоқ" науқанына сенді, Ассамблеяда "солтүстік пен батыстан келген уэльстік тілде сөйлейтіндер" басым болады, ал солтүстік Уэльсте адамдар Ассамблеяда Гламморган округі кеңесі "Таффия" басым болады деп сенді.

Құрылымы

1978 жылғы Уэльс заңы күшіне енсе, ол алғашқы заңнамалық немесе салық салу өкілеттігі жоқ Уэльс Ассамблеясын құрған болар еді. Ұсынылған ассамблеяда 72 мүше бар еді, олар әр Вестминстер сайлау округінде екі немесе үш ассамблея мүшесін қайтарып, бірінші өткен пошта жүйесімен сайланады. Ол Кардиффтегі көмір биржасында кездесті. Алғашында жиналыстың комитет жүйесі бойынша жұмыс істеуі жоспарланған болатын. Отырыс барысында әртүрлі тақырыптық комитеттердің төрағалары мен ассамблея таңдаған басқа мүшелерден тұратын Атқарушы комитет құрылды. Атқарушы комитеттің төрағасы Ассамблеяның басшысы ретінде қызмет ететін.

Санау ауданы бойынша

Кеңес ауданы Сайлауға қатысу Дауыстар Дауыстардың үлесі Жоқ Жоқ Clwyd51.1%31,384114,11921.6%78.4%Dyfed64.6%44,849114,94728.1%71.9%Gwent55.3%21,369155,38912.1%87.9%Gwynedd63.4%37,36371,15734.4%65.6%Glamorgan (Mid)58.6%46,747184,19620.2%79.8%Glamorgan (South)58.1%21,830144,18613.1%86.9%Glamorgan (West)57.5%29,663128,83418.5%81.5%Powys66.0%84349,343,50218.7%81.3%

Салдары

Шотландия мен Уэльстегі референдумдар Уэльстегі "тұқымдық" бөлінулерге және Уэльстің Ұлттық Ассамблеясында белгілі бір аймақтың адамдары басым болады деген әсерлерге қоса, қанағатсыздық қысы деп аталатын кезеңде үкімет үшін танымалдылық кезеңінің тұсында болды. Джон Морристің айтуынша, оңтүстік Уэльстегі адамдар "Жоқ" науқанына сенді, Ассамблеяда "солтүстік пен батыстан келген валлий тілінде сөйлейтіндер" басым болады, ал солтүстік Уэльсте адамдар Ассамблеяда басым болады деп сенді. Гламорган округі кеңесі Таффиа. Бұл факторлар референдумның сәтсіз өтуіне әкелді. Шотландияда күшті Ассамблеяны құру ұсыныстары дауыс бергендердің көпшілігінің қолдауына ие болды (1 230 937 дауыс, 1 153 502 қарсы) (қараңыз, 1979 жылғы шотландтық децентрализация референдумы), бірақ бұл жалпы сайлаушылардың 32,5% -ын құрады, бұл 40% -дан төмен. Нәтижелер азшылықтағы лейбористік үкіметтің тағдырын бекітті, ал Уэльстегі және Шотландиядағы референдумдардың жеңілісінің тікелей нәтижесі ретінде Шотландия ұлттық партиясы (SNP) үкіметті қолдамай қалды, бірақ Plaid Cymru саяси жеңілдіктер үшін үкіметке қолдау көрсетті. 1979 жылы 28 наурызда Ақындар палатасында лейбористік үкімет бір дауыспен сенімсіздік қарарымен жеңілді, бұл ХХ ғасырда үкімет осылайша құлатылған екінші рет болды. 1979 жылғы жалпы сайлауда Маргарет Тэтчердің Консервативтік партиясына қарсы жеңілген лейбористер өздерінің қатарында азаматтық соғысқа ұшырады және партия он сегіз жылға биліктен тыс қалады.