Кіріспе

Португалиялық заңгер және саясаткер (1871–1937)

Афонсу Аугусто да Коста, GCTE, GCL (ɐˈfõsu ˈkɔʃtɐ; Сея қаласында 6 наурыз 1871 жылы туған; Парижде 11 мамыр 1937 жылы қайтыс болған) – португалиялық заңгер, профессор және республикалық саясаткер.

Саяси мансап

Коста Португалия Республика партиясының басшысы және Португалияның Бірінші Республикасының маңызды тұлғаларының бірі болды. Ол монархияның соңғы жылдарында Депутаттар палатасында республикалық депутат болып сайланды. Республика жарияланғаннан кейін, ол Теофило Браганың 1910 жылдың 5 қазанынан 1911 жылдың 3 қыркүйегіне дейін жалғанған уақытша үкіметінде Әділет министрі болды. Осы кезеңде Коста езуиттерді Португалиядан қуғынға салуға, барлық діни ордендерді таратуға және шіркеу мен мемлекеттің бөлінуін орнатуға байланысты даулы заңдарға қол қойды. Бұл оны Бірінші Республиканың антиклерикализмінің символына айналдырды. Сонымен қатар, ол ажырасу, отбасылық қатынастар, неке тіркеуі, жылжымайтын мүлікті жалға беру, сот жүйесін қайта ұйымдастыру, өндірістік жазалар және баспасөз цензурасы сияқты прогрессивті заңдардың қабылдануына зор үлес қосты. Ол Португалияның премьер-министрі қызметін үш рет атқарды. Алғаш рет президент Мануэль де Ариага оны Республикалық Демократиялық партиясының басшысы ретінде үкімет құруға шақырды. Бұл қызмет мерзімі (ол оны Қаржы министрінің міндеттерін орындаумен біріктірді) 1913 жылдың 9 қаңтарынан 1914 жылдың 9 ақпанына дейін жалғасты. Ол 1915 жылдың 29 қарашасынан 1916 жылдың 16 наурызына дейін премьер-министр және Қаржы министрі ретінде қайтадан билікке оралды. Саяси тұрақсыздықтан кейін Коста тағы да премьер-министр болды, 1917 жылдың 25 сәуірінен 1917 жылдың 8 желтоқсанына дейін Португалияның Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуын қолдау мақсатында құрылған «Қасиетті одақ» деп аталған Ұлттық Бірлік үкіметін басқарды. 1917 жылғы желтоқсанда Сидонио Пайстың әскери төңкерісінен кейін Коста Парижге эмиграцияға кетті. Ол кейде Португалияға қысқа мерзімге оралғанмен, тіпті 1918 жылы Пайстың қазасынан кейін де онда тұрмады. Соғыс аяқталғаннан кейін Коста 1919 жылдың 12 наурызында Париж бейбітшілік конференциясында Португалия делегациясын жетектеді және 1919 жылдың 28 маусымында Португалия атынан Версаль келісіміне қол қойды. Ол Ұлттар Лигасының алғашқы ассамблеясында Португалияны өкілдік етті. 1919 жылдың 10 шілдесінде оған Батырлық, адалдық және еңбегі үшін Таурат және семсер әскери орденінің Ұлы кресті табысталды. Бірінші Республика кезінде Коста үкімет басшылығына бірнеше рет шақырылды, бірақ ол әрқашан бас тартты. 28 мамырдағы төңкерістен кейін ол әскери диктатураға қарсы күресті, сондай-ақ 1932 жылдан бастап доктор Салазар басқарған оңшыл консервативті Католик «Жаңа мемлекет» үкіметіне де қарсы болды. Ол 1937 жылдың 11 мамырында Парижде қайтыс болды.

Табылған бала

Коста туғаннан кейін Португалияның солтүстік-орталық аймағындағы Сея қаласындағы Санта-Каса-да-Мисерикордия (Мейірім үйі) нәрестелерге арналған люгінде табылған сәби ретінде қалдырылды. Мұны түсіндіру үшін:

"Санта-Каса-да-Мисерикордияны 1582 жылы [Лиссабонда] иезуит Хосе де Анчиета құрды. Ол кез келген ұлт пен діннің кедейлеріне есік ашық, сондай-ақ табылған балалар мен жетімдерге пана береді. Табылған балалар айналмалы дөңгелекке салынады, ол қабырғаға тік орналастырылған. Дөңгелек төрт бөлікке бөлінген, олардың бірі сыртқа ашылады. Өзінің баласынан айырылуды қалайтын ана, оны қорапқа салып, дөңгелек айналғанда қабырғаның ішіне жібереді, одан кейін оны ешқашан қайта алып қою мүмкін емес". Ол өзінің үлкен ағасы мен әпкесімен бірге белгісіз ата-анасының ұлы ретінде Афонсо Мария де Лигорио деген атпен тіркелді. Он жыл өткен соң, оның ата-анасы – Себастьян Фернандес да Коста мен Ана Аугуста Перейра оны және оның бауырларын таныды. Олар үйленді және балаларды қайтадан асырап алды. Коста өзінің туған шарапатын жасыру үшін туған атын қайта қолданды.

Неке

Ол 15 қыркүйекте 1892 жылы Коимбрада Альзира Коэльо де Кампос де Баррос де Абреумен (Оливейра-ду-Хоспитальде 20 сәуірде 1876 жылы туған; 1970 жылы Лиссабонда қайтыс болған) үйленді. Ол медицина докторы Альбано Мендес де Абреу мен оның әйелі Эмилия де Баррос Коэльо де Кампостың қызы еді. Ол жазушы Хосе де Баррос Мендес де Абреудың қарындасы болды, ол 20 шілдеде 1878 жылы Вилар-Баррокодағы Олейрос қаласында дүниеге келген. Костаның әйелі қазіргі заманғы актрисалар София Са да Бандейра мен Катарина Валленштейннің арғы атасы.