Кіріспе

Жарналы жазба жұмысы. Мақала немесе туынды – жаңалықтарды, зерттеулердің қорытындыларын, академиялық талдауды немесе пікірсайысты тарату мақсатымен баспа немесе электрондық медиада жарияланған жазба жұмысы.

Электрондық

Электрондық мақалалар – ғылыми журналдардағы немесе мерзімдік басылымдардағы электрондық жеткізілім арқылы қолжетімді мақалалар. Олар ерекше мазмұны, мақсаты, форматы, метадеректері және қолжетімділігі бар электрондық құжаттың мамандандырылған түрі. Олар ғылыми журналдар мен мерзімдік басылымдардың (кейде танымал журналдардың) жеке мақалаларынан тұрады, олардың мақсаты академиялық зерттеулер мен оқу үшін материал ұсыну. Олар баспа журнал мақалалары сияқты форматталған, метадеректер арнайы деректер базасына енгізіледі, мысалы, Ашық қолжетімді журналдар каталогы, сондай-ақ пән бойынша деректер базасына, және олар негізінен академиялық кітапханалар мен мамандандырылған кітапханалар арқылы, әдетте, белгілі бір төлем арқылы қолжетімді. Электрондық мақалаларды тек онлайн журналдарда ғана емес, сонымен қатар 21-ші ғасырда баспа түрінде де жарияланатын мақалалардың онлайн нұсқалары ретінде де кездестіруге болады. Мақаланың электрондық нұсқасын баспа түрінде жариялануға дейін шығару практикасы кейде «баспадан бұрын» (әсіресе PubMed-те), «баспадан бұрын» (AOP), «баспасөздегі мақала» немесе «баспасөздегі мақала» (AIP), немесе «алдын ала онлайн жарияланым» (AOP) деп аталады (мысалы, CrossRef контекстінде). «Тіркелген нұсқа» (VoR) – мақаланың түпкілікті нысаны. Электрондық VoR көбінесе өзгеріссіз қалады, бірақ кейбір түзетулер енгізілуі мүмкін: ең маңыздысы, VoR-дағы қателер, олардың түзетулері errata немесе corrigenda арқылы жарияланады, көбінесе электрондық VoR-дың өзінде түзетіледі, осылайша VoR оқырмандарының шатасуына немесе жаңылысуына жол берілмейді, содан кейін VoR түсініктілік үшін erratum немесе corrigendum-ға сілтеме жасайды. Басқа бір түзету түрі – егер автордың аты-жөні VoR жарияланғаннан кейін заңды түрде өзгерсе, электрондық VoR-дың аты-жөні олардың қазіргі атын көрсету үшін жаңартылуы мүмкін, бұл әр баспагердің саясатына байланысты. «Электрондық мақалалар» термині онлайн-архивтер, университеттердің, мемлекеттік органдардың, жеке және мемлекеттік сараптама орталықтары мен институттарының жұмыс қағаздарының архивтері, жеке веб-сайттар сияқты ресми емес басылымдардың электрондық нұсқаларына да қолданылуы мүмкін. Көптеген академиялық салаларда олардың онлайн мазмұнын табу үшін арнайы библиографиялық деректер базасы бар. Көптеген коммерциялық сайттар абоненттік негізде жұмыс істейді немесе жеке қаралым үшін төлемақы алады. Көптеген университеттер студенттер мен оқытушыларға, кейде басқа адамдарға қолжетімді ету үшін электрондық журналдарға жазылады. Көбінесе журналдар ашық қолжетімділікпен қолжетімді, жазылу талап етілмейді. Көптеген жұмыс қағаздары және жеке веб-сайттардағы мақалалар тегін, институционалдық және тақырыптық репозиторийлердегі жинақтар да тегін. Ең көп қолданылатын форматтар – HTML, PDF және математика мен физика сияқты мамандандырылған салаларда TeX және PostScript.