Кіріспе

Сан-Борха – Перудегі Лима провинциясының ауданы және Лима қаласын құрайтын жоғары деңгейлі аудандардың бірі. Бұрын Суркильо және Сан-Исидро аудандарының бөлігі болған, ол 1983 жылдың 1 маусымында жеке аудан ретінде ресми түрде құрылды. Жаңа аудан атын аймақтың бұрынғы хасиендасынан (мүлігінен) алды. Ауданның пошталық коды – 41. Қазіргі әкімі (алкальде) – Марко Антонио Альварес Варгас. Сан-Борха – тыныш жер, тұруға ыңғайлы, көптеген жағдайлар бойынша Лимадағы ең жақсы 5 орынның біріне жатады. Сан-Борха – Лиманың бастапқыда жоспарланған және жүйелі түрде дамыған сирек аудандарының бірі. Бұл салыстырмалы түрде қысқа мерзімде, 1970 жылдары аймақта халық саны күрт өсті, ал 1980 жылдардың басында жердің көбісі құрылыспен жабылған. Ауданның саябақтары мен жасыл аймақтары спутниктік суреттерде жақсы көрінеді (сыртқы сілтемеге қараңыз). Бұл аудан орта және жоғары табыс деңгейіне жатады. Сан-Борхаға Хавьер Прадо даңғылы (Лима халықаралық әуежайынан келгенде ең ықтимал бағыт), Ангамос даңғылы немесе Авиация даңғылы арқылы оңай жетіп болуға болады. Панамерикан тас жолы ауданның шығыс шекарасын белгілейді және елдің солтүстігінен немесе оңтүстігінен келгенде ең тікелей жол болып табылады. Бұл аудандағы тұрғын көшелердің көпшілігі атақты суретшілердің, өнершілердің, философтардың және осы саланың басқа да өкілдерінің есімдерімен аталады, мысалы Мигель Ангел көшесі, Милле көшесі, Редон көшесі, Моне көшесі, Руссо көшесі, Ван Гог көшесі және тағы да басқалары.

География

Сан-Борха солтүстікте Сан-Луис және Ла-Виктория, шығыста және оңтүстікте Сантьяго-де-Сурко, оңтүстік-батыста Суркильо және батыста Сан-Исидро аудандарымен шектеседі. Рио Сурко (Сурко өзені) ауданды солтүстіктен оңтүстікке қарай кесіп өтеді. Бұл нағыз өзен емес, Римак өзенінен су алатын және қоғамдық саябақтарды суаруға қолданылатын канал. Сан-Боржа теңіз деңгейінен шамамен биіктікте орналасқан. Жер бедері көбінесе жазық, шығыстан батысқа қарай көлбеу.

Климат

Сан-Борхада Перудің жағалау аймақтарына тән климат орналасқан. Ауа райы қоңыл, жазда жылы, қыста салқын және жыл бойы ылғалды. Жаңбыр жаумайды, бірақ маусымнан қазанға дейінгі айларда "гаруа" деп аталатын жұқа нөсердің салдарынан көшелер ылғалданады. Осы кезеңде аспан тұрақты түрде бұлтты болады. Сан-Борхадағы орташа температуралар аралығында. Жаз мамырдан сәуірге дейін жалғасады. Осы уақытта температура жоғарылай алады. Қыс мамырдан қарашаға дейін созылады, температура төмендейді.

Геология

Сан-Борха, Лима астанасының көп бөлігі сияқты, Римак өзенінің кватернал кезеңде қалыптасқан аллювиалдық жайылмасына салынған. Өзен аңғарға 300 метрге дейін дөңгелек тас, ірі құм және аздаған мөлшерде ұсақ құм мен лай жинақтаған. Геологтар мұндай топырақты конгломерат деп атайды. Сан-Борха айманындағы жер сілкінісінің күші, модификацияланған Меркалли шкаласы бойынша VII дәрежесіне жетеді деп болжанады. Бұл Ла Молина, Кальяо және Чоррильос аудандарының кейбір бөліктеріндегі IX дәрежесімен салыстырғанда жақсы көрсеткіш.

Флора мен фауна

Сан-Боржада көптеген жақсы күтілген және суарылатын саябақтар мен жасыл аймақтар бар, әр адамға шамамен 10 шаршы метрге дейін жетеді. Бұл ауданда патшалық поинциана және эвкалипт ағаштары кең таралған. Батыс Перу көгершіндері, қара құстар, қоралы қарлығаштар, шырындар, құсқұстар, Перудің шұбар құйрықтылары, американдық қызғалдақтар, бүркіттер, сұңқарлар, жалманторғайлар, сырғақтар, қара қарғалар, тұзбастар және тотықтар сияқты түрлі-түрлі және көптеген құстар мекендейді.

Тарих

Сан-Борхада екі археологиялық ескерткіш бар: Хуака Сан-Борха және Хуака Лиматамбо. Бұл құрылыстар инкалар заманына дейін салынған. Ауданды солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа дейін кесіп өтетін Сурко өзені (ескі суару арнасы) де инкаларға дейінгі кезеңге жатады. Хуака Сан-Борханы Ічма мәдениеті салған, ол Лурин және Римак аңғарларында қалыптасқан, бірікпеген патшалық болған. Бұл патшалықтың орталығы Пачакамак қаласында болған деп саналады. Бұл хуака 8 метрлік, кептірілген кірпіштен тұрғызылған пирамида. Оның үш жағын кірпіш қабырға қоршап тұр. Қабырғаның бастапқыда ақ түспен боялғаны белгілі. Хуаканың ішінде әртүрлі биіктіктегі бөлмелер, дәліздер және платформалар бар, оларды екінші кірпіш қабырға қоршап тұр. Бұл орын отарлық кезеңнің басында тасталып кеткен. Республика кезеңінде үйдің үстіне жаңа үй салынған. Қазір хуака экскурсиялық мақсатта ашық. Хуака Лиматамбо Хуака Сан-Борхамен бірдей көне. Алайда, Лиматамбо қазірге дейін көпшілікке ашылмаған және археологиялық зерттеулер жалғастырылуда. Испан жаулап алуынан және 1535 жылы Лима қаласының негізі қаланғаннан кейін, қазіргі Сан-Боржа орналасқан жер Франсиско Писарроның хатшысы Антонио Пикадоға берілді. Көптеген иеленушілер алмасудан кейін 1568 жылы бұл жер иезуиттер орденіне тиесілі болды. Иезуиттер "Сан-Франциско-де-Борха-и-Арагон" аталған хасиендаға (мүлікке) ие болды, кейін ол "Сан-Борха" хасиендасы деп белгілі болды. Олар картоп, жүгері, жүзім және көкөністерді өздерінің қажеттіліктері үшін және қайырымдылықтарын қаржыландыру үшін өсірді. Кейіннен олар жерлерінің 2 пайызын үкіметке сыйға берді. Тынық мұхиты соғысы (1879–1883) кезінде Мирафлорес пен сол кездегі Монтеррико Гранде аралығында қорғаныс шебі салынды. Бұл шеп Чили армиясы мен астанасы Лима арасындағы соңғы кедергі болды. Ол 1-ден 10-ға дейін нөмірленген және шамамен 800 метр аралықта орналасқан "редуктос" (бекіністер) тізбегінен тұрды. 6, 7 және 8-ші редуктостар Сан-Борхада, Сурко өзенінің бойында орналасқан. Шайқас 1881 жылдың 15 қаңтарында болды және ол 1-ші және 5-ші редуктостар арасында (Мирафлорес пен Суркильо арасында) өтті. Перу армиясы жеңіліске ұшырады. Мирафлорестегі 2-ші және Суркильодегі 5-ші редуктостардан басқа, олардың көзге көрінетін қалдықтары жоқ. Бұл шайқастан кейін Сан-Борха хасиендасы Чили армиясымен бақыланды. 1949 жылы Суркильо ауданы құрылды, оған қазіргі Сан-Боржаның көп бөлігі кірді. Сан-Борха хасиендасы кейіннен Брешиа отбасына тиесілі болды, олар жерді ауыл шаруашылығына пайдалануды жалғастырды. 1960 жылы олар жерді екі құрылыс компаниясына сатты: "Inversiones San Borja" және "Inmobiliaria Santa Marina S. A. ", олар қала құрылысын бастады. Жаңа "Urbanización San Borja" тұрғындарының алғашқылары 1962 жылдың тамызында көшіп келген Қасиетті Қан қауымының діни қызметкерлері болды. Қауым Сан-Борха-Сур, Авиация және Хавьер Прадо даңғылдары мен Сурко өзенімен шектелген аймақта құрылды. Алғашқы отбасылар Сан-Борхаға 1964 жылдың мамыр-маусымында қоныстанды. Сол кезде әлі де жүгері егістіктері, сиырлар, қойшы иттері және көптеген бос жер учаскелері сақталған. Сан-Борха-Норте даңғылында бүгінде көрінетін биік эвкалипт ағаштары да сол жылдарға дейін сақталған. Алғашқы мектеп – Сан-Франциско-де-Борха 1968 жылы ашылды. Қауымдық тізімдерге сәйкес, 1973 жылы Сан-Борхада 400-ге жуық отбасы тұрды. 1974 жылы бұл көрсеткіш 4000 отбасыға немесе 16000 тұрғынға дейін өсті. Сан-Борха Суркильодан бөлініп, 1983 жылдың 1 маусымында ресми түрде аудан ретінде құрылды. Бастапқыда Сан-Луистің бөлігі болған Сан-Луис және Циркунваласион даңғылдары арасындағы Хавьер Прадо даңғылының солтүстігіндегі аумақ кейіннен қосылды.

Қорғаныс министрлігі

Армияның Бас штабы Сан-Борхада орналасқан. Оны көбінесе «Пентагонито» немесе «Кіші Пентагон» деп атайды, ол ауданның оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Оның архитектурасы 1970-ші жылдардағы әскери үкімет дәуіріне тән. Сыртқы периметрі 4,5 шақырымды құрайды және жүгірушілер мен күндізгі жүгірушілер үшін өте танымал маршрут болып табылады, ал демалыс күндері оған жақын көшелер жүгіру және басқа да спорттық жарыстар үшін жабылады.

Ұлттық мұражай

"Museo de la Nacion" ауданның солтүстік-батысында Хавьер Прадо және Авиация даңғылдарының қиылысында орналасқан, және Ұлттық кітапханаға өте жақын. Бұл Лимадағы ең ірі мұражай. Ғимарат бастапқыда Балық шаруашылығы министрлігі үшін салынған. Оның архитектурасы 1970-ші жылдардағы әскери үкімет стиліне тән. Кейіннен Ұлттық банк пайдаланды, бірақ 1990 жылы Ұлттық мұражай ретінде қайта ашылды. Мұражай төрт қабаттан тұрады, экспонаттардың бәрі хронологиялық тәртіппен ұйымдастырылған. Көрме бірінші қабатта тарихи алды Перумен басталып, ең жоғарғы қабатта Инка империясымен аяқталады. 1532 жылға дейінгі (колониялық кезеңге дейінгі) заттардың, мысалы, қыш ыдыстардың, мүсіндердің, мумиялардың, тоқымалардың, қару-жарақтардың, құрал-саймандардың, қасиетті бейнелердің және әшекейлердің үлкен коллекциясы бар. Елдің маңызды археологиялық орындарының үш өлшемді масштабты модельдері, әуе суреттері, сондай-ақ ежелгі Перудегі үйлердің, киімдердің және өнер туындыларының көшірмелері көрсетілген. Шавин, Паракас, Моче, Наска, Вари, Тиауанако, Чиму және Инка сияқты ежелгі Перу мәдениеттері бейнеленген және түсіндірілген. "Сипан иесінің" қабірінің көшірмесі тұрақты түрде қойылған. Іспан, француз және ағылшын тілдерінде экскурсиялық қызмет көрсетіледі.

Ұлттық кітапхана (Biblioteca Nacional)

"Biblioteca Nacional" Хавьер Прадо және Авиация даңғылдарының қиылысында орналасқан және Ұлттық музейге өте жақын. Ұлттық кітапхана 1821 жылы құрылды, Перу тәуелсіздік алған жыл. Алғашқыда ол Орталық Лимада орналасқан. Тынық мұхиты соғысы кезінде Чилилік басқыншы әскер кітапханадағы көптеген еңбектерді тонап кетті. Кітапхана директоры қазір Чили билігінен ұрланған еңбектерді анықтап, қайтарып алуға тырысуда. Көп жылдық салымдардан кейін Сан-Борхадағы жаңа ғимарат аяқталып, кітапхана 2006 жылы сонда көшірілді. Жаңа ғимаратта театр, амфитеатр, кафетерий, көрме залдары, интернет қосылысы бар 12 оқу залы, қоймалар және әкімшілік кеңселер сияқты барлық заманауи жабдықтар бар. Қауіпсіздікті CCTV желісі және заманауи өрт сөндіру жүйесі қамтамасыз етеді. Кітапхана елдегі газеттер мен журналдардың ең ірі жинағы – "Hemeroteca Nacional" кітапханасын қамтиды. Олардың веб-сайтында онлайн каталог және "Виртуалды кітапхана" бар.

Перу ядролық энергия институты

Оның негізгі мақсаты – елдегі ядролық энергияны қолдануды ілгерілету және бақылау. Ол 1975 жылы құрылған.

Энергетика және тау-кен министрлігі

Бұл Перу үкіметінің энергетика және тау-кен секторларын басқаруға жауапты мекемесі. Сонымен қатар, ол ел бойынша энергияның тең таралуын қадағалаумен жүктелген.

Ұлттық балалар денсаулығы институты

Ұлттық балалар денсаулығы институтының жаңа ғимараты Роза Торо даңғылында орналасқан.