Кіріспе

Эдмонд Луи Алексис Дюбуа де Крансе, ди Дюбуа Крансе (ɛdmɔ̃ lwi alɛksi dybwakʁɑ̃se; 14 қазан 1747 – 28 маусым 1814), француз мушкетері, генерал және революциялық саясаткер, бірнеше айға соғыс министрі болды.

Отбасылық өмір

Арденн аймағындағы Шарлевиль қаласында дүниеге келген ол бастапқыда мушкетер, содан кейін Анциан Режимі күзетшілері болған маршаулардың лейтенанты болды және либерализмді қабылдады.

Ұлттық және Құрылтай жиналыстары

1789 жылы Француз төңкерісі басталғанда, ол Витри-ле-Франсуа қаласының үшінші қабатынан Штаттар Генералына депутат болып сайланды және Ұлттық Ассамблеяға қосылды. (Жак Луи Давидтің теннис корты антының танымал эскизінде оның портреті алдыңғы қатарда бейнеленген.) Қараша айында хатшы болып тағайындалған Конституциялық Ассамблеяда Дюбуа Крансе әскери реформаларды қолдау бойынша шаралар жүргізді. Ол ескі әскери жүйені, аристократиялық тегі мен жалдамалы әскерге сүйену арқасында жоғарылауды, барлық азаматтарды қабылдайтын Ұлттық гвардия ұйымымен алмастыруды мақсат етті. 1789 жылдың 12 желтоқсанында ұсынған баяндамасында ол әрбір азаматтың солдат, ал әр солдаттың азамат болуын қадағалаған сөйлесінде нағыз ұлттық армияны жақтады. Ол әскери қызметке шақыру идеясын алғашқылардың бірі болып ұсынды, бұл оның қолданыстағы рекрутинг жүйесіне қарсы болды; алайда, бұл құжат қабылданбады. Ол француз топырағына бас сүйген әрбір африкалық құлдың босатылуы үшін Ассамблеяның дауыс беруін қамтамасыз етуге жетті.

Ұлттық конвенция

Конституциядан кейін Дюбуа Крансе маршал де лагерь атанды, бірақ ол маркиз де Ла Файеттің бұйрығына бағынудан бас тартып, қарапайым гранадир ретінде қызмет етуді артық көрді. Арденн департаментінен Франция Республикасының Ұлттық конвенциясына сайланды, ол «Тау» тобының жақтасы болды, бірақ Джордж Дантон немесе Максимилиан Робеспьердің ешқайсысының да басшылығын қабыланбады. Король Людовик XVI-ның ісін қарағанда Дюбуа Крансе кешіктірмей және шағымсыз өлім жазасына дауыс берді. 1793 жылдың 21 ақпанында Конвент төрағасы болып тағайындалды. 1793 жылдың 29 мамырында Лионда қақтығыс басталды, себебі роялистер Ұлттық конвенцияны құлатуға тырысты. Конвент мүшесі болған Дюбуа Крансе роялистермен дауды дипломатиялық жолмен шешуге тырысты, бірақ роялистер оның тілегін қабылдамады және көтеріліс қатыгездікпен басылды. Ол Террор кезеңіндегі Қоғамдық қауіпсіздік комитетіне дейінгі екі жалпы қорғаныс комитетінің мүшесі болғанымен, соңғысы құрылғанда оның құрамына кірмеді. Оның орнына, ол Франция революциялық армиясының жағдайы туралы маңызды есеп дайындады, оның табысына үлкен үлес қостан екі шараны ұсынды: төменгі шендегі офицерлердің жылдам жоғарылауы, бұл Революцияның ең сәтті генералдарына жол ашты, және еріктілердің тәжірибелі әскерлермен бірігуі.

Робеспьермен, Директориямен және 18 Брумермен кездесті

1793 жылдың тамызында Дюбуа Крансе Франция үкіметіне қарсы көтерілген Лионды қоршауға алуды басқару үшін Альп армиясына өкіл ретінде жіберілді. "Жарамсыздық" айыбымен, оның орнына Жорж Кутон тағайындалды. Ол қайтып келген соң өзін қорғады, бірақ 1794 жылдың 11 шілдесінде өзінің қарсыласы Робеспьердің ұсынысымен Якобин клубынан шығарылды. Осының салдарынан, ол айдың соңында Робеспьерді құлатқан Термидор төңкерісіне қатысуға шақырылды. Алайда, ол төңкерістен кейін болған роялистік реакцияға қосылмады және 13 Вендемиерде (1795 жылдың қазанында) болған роялистік көтеріліске қарсы тұруға тиіс болған Бес комитеттің мүшесі болды. Осы кезеңде Дюбуа Крансе Қоғамдық қауіпсіздік комитетінің мүшесі болып тағайындалды, оның беделі айтарлықтай төмендеді. Конвент аяқталғаннан кейін, Директория кезінде Дюбуа Крансе Бес жүздік кеңестің мүшесі болды, содан кейін жаяу әскерін тексеруші бас инспектор болып тағайындалды, ал 1799 жылы соғыс министрі болды. Қараша айында ол Наполеон Бонапарттың төңкерісіне (18 Брумер) қарсы шықты және Консулат және Империя кезінде зейнеткерлікте өмір сүрді, Ретелде қайтыс болды.