Кіріспе
Амбериу-ан-Бюге (французша: Ambérieu en Bugey;) – Франциядағы Айн департаментіндегі коммуна. 2020 жылы 14 288 тұрғыны бар, бұл тарихи Бугей аймағының ең ірі қалаларының бірі. Белли округінің ең үлкен қаласы және 18 коммунадан тұратын Амбериу-ан-Бюге кантонының орталығы. Қалалық аймақта 17 301 тұрғын (2020) тұрады. Бург-ан-Бресс қаласының оңтүстігінде, Экс-ле-Беннен солтүстік-батысқа қарай 73 км, Маконнан оңтүстік-шығысқа қарай 76 км және Швейцариядағы Женевадан батысқа қарай 104 км қашықтықта орналасқан. Қала коммунаның батыс бөлігінде, Альбарин өзенінің оң жағалауында жатыр, бұл өзен коммунаның оңтүстік шекарасының көп бөлігін құрайды. Оны Сен-Дени-ан-Бюге және Беттан коммуналары қоршап тұрады. Қаланың кеңеюі демографиялық өсімге байланысты, қаланың шығыс жағында (Беттан маңында) кең аумақта екі жаңа тұрғын үйлер салынып жатыр. Амбериу-ан-Бюге Бугейдің Юра тауларының батыс етегінде орналасқан және Альбарин шатқалының аузынан Айн жазығына ашылады.
Ambérieu en Bugey (ɑ̃beʁjø ɑ̃ byʒɛ, byʒe; ) is a commune in the Ain department, Auvergne Rhône Alpes region, France. With 14,288 inhabitants (2020), it is one of the largest towns of the historical region of Bugey. It is the largest town in the arrondissement of Belley and the seat of the canton of Ambérieu en Bugey which consists of 18 communes. Its urban area has 17,301 inhabitants (2020). south of Bourg en Bresse, 73 km northwest of Aix les Bains, 76 km southeast of Mâcon and 104 km west of Geneva, Switzerland. The town is in the commune's western part, on the right bank of the river Albarine, which forms most of the commune's southern border. It is surrounded by the communes of Saint Denis en Bugey, and Bettant. Its expansion is due to demographic expansion with two new housing areas on the eastern side of the town where there is plenty of land (near Bettant). Ambérieu en Bugey is located at the foot of the western foothills of the Jura mountains of Bugey and opens onto the plain of Ain at the mouth of the gorge of Albarine.
Гидрографиялық
Амбериу-ен-Бюгеде бірнеше өзен бар. Альбарин өзені Амбериу-ен-Бюгей қаласынан өтеді, одан бөлек, коммуна аумағына тағы екі сала ағып кіреді: Сеймар (ұзындығы 15,5 км) және Фулон (ұзындығы 3,4 км).
Темір жол
Амбериу станциясы Макон-Амбериу және Лион-Женева бағыттарының тоғысқан жерінде орналасқан. Осы станциядан Лион, Бург-ан-Бресс, Макон, Дижон, Безансон, Страсбург, Цулуз, Женева, Экс-ле-Бен және Шамбери қалаларына бағытталған көптеген TER пойыз қатынайды.
Темір жол тарихы
Темір жол 1856 жылдан бері коммунаға қызмет етіп келеді, қала маңызды теміржол түйініне айналды және теміржол станциясы "Франциядағы ең ірі байланыс орталықтарының бірі" болып саналады. 1944 жылдың 7 маусымында қарсылық көрсеткен теміржолшылар мен макизардтар 52 локомотивті және көптеген басқа да жабдықтарды істен шығару үшін операция ұйымдастырды. Бұл әрекет осы стратегиялық маңызға ие объектінің мүмкіндіктерін төмендетіп, неміс әскерінің байланысын қиындатты, соның салдарынан одақтастардың бұл объектіні бомбалауына жол бермеді. Амбериу-ан-Бугей станциясының жанындағы ескерткіш осы батырлыққа толы оқиғаны еске салады.
Әуе көлігі
Авиациялық қызмет Амбериу-ан-Бюгеде 20 ғасырдың басынан бері дамып келеді. Мысалы, Антуан де Сент-Экзюпери 1912 жылдың шілдесінде Белливердегі азаматтық әуежайда алғашқы рейсін жасаған. Амбериу-ан-Бюги әуе базасы 1944 жылдың тамызында АҚШ Әуе күштерінің XII инженерлік жасағымен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде уақытша әуежай ретінде салынған. "Полковник Шамбонне базасы" деп аталған бұл база қазір ұшақтардағы электрондық жабдықтарды жабдықтау және жөндеу, жердегі байланыс құралдарын іздеу, навигациялық құралдарды қамтамасыз ету және қарапайым жабдықтарды өндіру орталығы болып табылады. Амбериу-ан-Бюги маңында Амбериу әуежайы деп аталатын тағы бір азаматтық әуежай бар, бірақ ол көршілес Шато-Гайяр және Амбронай коммуналарында орналасқан.
Әуе тарихы
Көптеген ұшу мектептері Амбериу-ан-Бюгеде орналасқан: 1909 жылы Миньо мен Хардинг құрған Брессан авиациялық мектебі, ол Лион-Брон әуе қоғамымен (Société Aérienne de Lyon Bron) байланысты болды. 1912 жылы ол Deperdussin SPAD деп аталды және оны ұшқыш Рене Видарт басқарды. Сондай-ақ, 1911 жылы ашылған Луи Мутье ұшу мектебі де бар. 1915 жылы Амбериу әскери ұшу мектебі құрылды. Соңында, 1928 жылы Каудрон ұшу мектебі Соммадағы Ле Кротойдан Амбериу-ан-Бюгеге көшірілді. Осы мектепте Жан Мермоз және Рене Фонк тәлім алды.
Жол көлігі
Коммуна арқылы A42 автожолы өтеді. Коммунаға шығу: 8-шы шығу – Женева бағытындағы Амбериу-ан-Бугей. Сонымен қатар, бірнеше облыстық жолдар коммунаға қызмет көрсетеді: Бург-ан-Бресс пен Систеронды байланыстыратын D1075 (бұрынғы Ұлттық 75 тас жолы), Амбериу-ан-Бугей мен Ле-Бурже-дю-Лак коммунасын байланыстыратын D1504 (ескі Ұлттық 504 тас жолы) және "Саон аңғары" деп белгілі ескі жол – D904. 2017 жылы Амбериу-ан-Бугейде 6403 шаруашылық болды; шаруашылықтардың 84,8% кем дегенде бір автомобильге ие, ал барлық шаруашылықтардың 31,8% кем дегенде екі автомобильге ие.
Автобустар
2010 жылдың 4 қаңтарынан бастап Ambar’bus қызметін ауыстыру мақсатында үш автобус бағыты құрылды. Жаңа бағыттар жүйесі TAM (Transport Network Ambarrois) деп аталады және оның сағаттары TER Auvergne Rhône Alpes аймақтық пойыз кестесімен үйлестірілген. Бағыттар таңғы 5:40-тан кешкі 8:46-ға дейін жұмыс істейді және күніне 208 жолаушы тасымалдайды.
Тұрғын үй
2017 жылы муниципалитеттегі тұрғын үйлердің жалпы саны 7217 (2007 жылы 5949-ға қарсы) болды. Осы бірліктердің арасында 88,7%-ы негізгі тұрғын үйлер, 1,7%-ы екінші үйлер, ал 9,6%-ы бос тұрғын үйлер еді. Екінші элемент – acus, галликалық *āko(n) түбірінен шыққан жұрнақ, ол латын тілінде әдетте acum деп жазылады. Бұл кейіннен галло-римдіктерде виллаларды көрсету үшін қолданылған локативтік жұрнақ. Аймақта ол әдетте фонетикалық тұрғыдан "йеу" түрінде дамыды. Бірінші элемент Амбарри тайпасының (кельт халқы) атауын білдіреді, олардың аты "Саона (Арар, Саон) өзенінің екі жағында (*amb) өмір сүру" мағынасын білдірген немесе Амбарриус деген галликалық антропонимі болған. Амбериу-ан-Домб, Амбериу, Амберак және Амберак сияқты жерлердің атаулары осыған ұқсас топографиялық құрылымдар болып табылады.
Қаланың азат етілуі
Қала 1944 жылдың 3 қыркүйегінде Провансқа десант түсірген әскерлер тарапынан азат етілді. Қарсылық қозғалысының батырлық әрекеттерімен, әсіресе Маки де л'Айн және Жоғарғы Юра аймақтарындағы қарсыласушылардың іс-қимылдарымен танымал болған қала "Нағыз көтерісші Амбериу" деп аталды және 1939-1945 жылдардағы Соғыс кресі орденімен (цитатпен бірге) марапатталды.
Жаңа атауы
1955 жылдың 31 наурызында Амбериу қаласы Амбериу-ан-Бюгей деп қайта аталды.
Ауа сапасы
Айн жазығының коммуналар қауымдастығының ажырамас бөлігі болып табылатын Амбериу-ан-Бугей коммунасы, Айн жазығының өнеркәсіптік паркіне жақындығы ауа сапасын нашарлауы мүмкін болғандықтан, ауа сапасын бақылау сияқты шараларға қатысады.
Шифер газы
Ambérieu en Bugey аймағының геологиялық құрылымында сланцевой газ кездеседі. Бұл кен орындарын игеру әлеуеті жергілікті саясатта наразылық тудырды. Оппозициялық қозғалыстар тарапынан жүргізілген әрекеттер әртүрлі: хабар тарату, 2011 жылдың маусым айында "Газленд" атты деректі фильмінің көрсетілуі және аталған аймақтың бас қаласы Блайста өткен демонстрациялар.
Халық саны
Оның тұрғындары француз тілінде Амбарруа (еркек) және Амбарруаз (әйел) деп аталады.
Жеке білім беру
Сент-Мари мектебі балабақшаны, бастауыш мектепті және колледжді біріктіреді.
Басқа білім беру
ГРЕТА – ересектердің үздіксіз білімін жетілдірумен айналысатын ұйым, Амбериу-ан-Бугей қаласында орналасқан. Осы коммунада шәкірттерді даярлайтын Бернар Палисси оқу орталығы да бар.
Денсаулық
Амбериу-ан-Бюгеде бірнеше медициналық орталықтар орналасқан: өзара көмек клиникасынан басқа, қалада босандыру бөлімі, Альлимеде медициналық практика, ерте медициналық-әлеуметтік көмек көрсету орталығы Пол Мурлон және Пол Мурлон атындағы үйдегі мамандандырылған күтім қызметі бар.
Баспахана
"Le Progrès" газеті күнделікті шығарылыммен Бюгей аймағына арналған. "Voix de l'Ain" – әртүрлі аудандардың жергілікті ақпаратын ұсынатын апталық басылым. "Le Journal du Bugey" – көбінесе Амбериу-ан-Бюгей және оның төңірегіндегі аймақтарға арналған ақпаратқа бағытталған апталық басылым.