Кіріспе

Ағылшын актері Генри Хинчлифф Эйнли (1879 жылғы 21 тамыз – 1945 жылғы 31 қазан) – ағылшын актері.

Алғашқы жылдар

Айнли 1879 жылғы 21 тамызда Лидс қаласына жақын Морлиде дүниеге келді. Ол тоқыма жұмысшысы Ричард Айнлидің (1851–1919) жалғыз ұлы және тұңғыш баласы, оның әйелі Ада Хинчлифф (1850–1928) болды. Морлидегі Әулие Петр шіркеу мектебінде білім алғаннан кейін Айнли Шеффилдте банк кызметкері болып жұмыс істеді, онда ол әуесқой театр өнеріне қатысты. Актер-режиссер Джордж Александр 1899 жылы Г.А. Джонстың «Маскарадерлер» пьесасымен гастрольдік сапарда болғанда, Айнли одан «кейіпкер ретінде» (яғни сөйлейтін рөлі жоқ эпизодтық актер) қатысуға рұқсат алды. Ол Ф.Р. Бенсон труппасында «Макбет» пьесасындағы хабаршы рөлінде кәсіби сахнада алғаш рет өнер көрсетті. Ол Бенсонмен екі жыл бірге жұмыс істеді және Лондонның Лицей театрында Генрих V қойылымында Бенсонның патшасына Глостер герцогы рөлінде дебют жасады. Бұл қойылымда Констанс Бенсон, Лесли Фабер, Харкорт Уильямс, Чарльз Доран және Оскар Аш сынды актерлер де ойнады. 1902 жылы Александр Айнлиді Бенсонның «Венеция саудагері» қойылымында көріп, оны Стивен Филлипстің «Паоло және Франческа» пьесасында Паолоның жас рөліне шақырды. Бұл рөл оны танымал есімге айналдырды. Кейін Оливер Кромвелл, «Юлий Цезарь» трагедиясында Марк Антоний және өзінің «Макбет» рөлінде де ойнады. Ол Гранвилл Баркердің режиссерлігімен 1912 жылы «Мальволио» және «Леонтес» рөлдерін сомдады, сондай-ақ «Гамлетті» бірнеше рет сахналады, оның ішінде 1930 жылғы қойылымы Корольдік көрсетімге таңдалып алынды. Джон Гилгуд Айнлиді жоғары бағалады және 1932 жылы BBC радиосында Айнлидің Отеллосына қарсы Яго рөлін ойнағанда онымен бірге өнер көрсету арманын орындады. Бірақ ол Айнлидің «Просперо» рөлін «апатты» деп сипаттады, бұл туралы 1996 жылы «Санди Таймс» газетінде жазды.

Басқа рөлдер

Айнли 1906 жылы Лондондағы Савой театрында "Шуламит" пьесасында Роберт Уэринг рөлін сомдады. Ол 1915 жылы сахнада, ал 1919 жылы фильмде Джозеф Квинни рөлін ойнады. 1922 жылы А. А. Милннің "Довер жолы" пьесасында Афина Сейлермен бірге ойнады, сондай-ақ Бернард Шоудың "Геймаркет театрында үйлену" пьесасында Челси епископы рөлінде ойнады. 1929 жылы ол Сент-Джон Эрвиннің "Бірінші миссис Фрейзер" пьесасында Джеймс Фрейзер рөлін ойнады, және бұл рөлді 1932 жылы фильмде қайта ойнады. Ол сонымен қатар Джеймс Элрой Флеккердің "Хассан" пьесасының сахналық және радио қойылымдарында басты рөлде ойнады.

Сцена артында

1921 жылы Айнли Корольдік драмалық өнер академиясы кеңесінің мүшесі болды және 1931 жылдан 1933 жылға дейін оның президенті қызметін атқарды. 1932 жылы Айнли қарызға батқан Садлер Веллс театрын сақтап қалуға жасалған күш-жігерге қатысты. 1932 жылдың 15 наурызындағы «Таймс» газетінде жарияланған хабарламаға сәйкес, Айнли Садлер Веллс театрының белгілі адамы Сэмюэл Фелпстің «барлық актерлердің ең ұлысы» екенін, ал сэр Джонстон Форбс Робертсонды «ең ұлы Гамлет» деп есептеген.

Жеке өмір

Ол үш рет үйленген – Сюзанна Шелдонға, Элейн Феронға және романшы Беттина Риддлге, ол баронша фон Хуттен цум Стольценберг атымен танымал болды. Оның бірнеше баласы болды (бірақ The Times және The Stage газеттерінде жарияланған некрологтарда нақты саны туралы келіспеушілік бар), олардың ішінде актерлер Генри Т. Айнли, Ричард Айнли, Энтони Айнли және Пэтси Айнли есімдері бар. Ол сонымен қатар Генриетта Риддлдің әкесі болды, ол 1932 жылы Алистер Кукпен қысқа мерзімге никелесуге келісім берген. Лоренс Оливье әйелі Джоан Плоурайттың қолындағы он бес хат Айнлидің 1930 жылдардың соңында жас актермен сексуалдық қарым-қатынаста болғанын көрсетеді. Оливье туралы өмірбаян жазған Терри Коулманның айтуынша, хаттардың мазмұны ашық түрде гомосексуалдық сипатта, Айнли Оливьеге ғашық болған, тіпті Оливье отбасының кейбір мүшелері, әсіресе актердің ұлы Таркин Оливье, осы сезімнің өзара болмағанын айтады.