Кіріспе
1985 жылғы Лондон көтерілісі
1985 жылдың 6 қазанында Солтүстік Лондонның Тоттенхэм ауданындағы Бродуотер кеңесінің тұрғын үй кешенінде Бродуотер фермасы көтерілісі болды. Күндізгі оқиғалар екі өліммен басталды. Біріншісі – афро-карибтік әйел Синтия Джаррет, ол полиция үйін тінткен кезде жүрек жетіспеушілігінен бір күн бұрын қайтыс болды. Бұл көтерілістің басты себептерінің бірі болды, себебі жергілікті қара нәсілді жастар мен басым көпшілігі ақ полиция арасындағы шиеленіс жоғары деңгейде болды. Бұл шиеленіске жергілікті мәселелер мен өткен аптада болған 1985 жылғы Брикстон көтерілісінің салдары әсер еткен еді, ол полиция тінткен кезде қара нәсілді әйел Черри Гросе атқаннан кейін болған. Екінші өлім – Кит Блейклоктың қанымен өлтірілуі, ол 1833 жылдан бері Ұлыбританияда көтерілісте қаза тапқан үшінші полиция қызметкері.
Полиция Синтия Джарретпен кездесті
1985 жылдың 5 қазанында сағат 13:00-де шаруашылықтан шамамен бір шақырымдай қашықтықта тұратын Флойд Джарретт есімді жас қара нәсілді ер адам полициямен негіссіз тұтқындалды. Оны көлігінде күмәнді салық төлем дискісі болды деген айыппен тоқтатып, жақын маңдағы Тоттенхэм полиция бөліміне алып кетіп, ұрлық және шабуыл жасады деген айып тақты (кейін ол екі айыптан да ақталды). Бес жарым сағаттан кейін Д. К. Рэндл және үш басқа офицер оның анасының үйін тінтіп қарауға шешім қабылдады, ол да жақын жерде орналасқан. 49 жастағы Синтия Джарретт дереу құлап, даулы жағдайларда жүрек талмасынан көз жұмды. Дене сарапшысының тергеуі кезінде оның қызы Патрисия Д. К. Рэндлдің үйді тінтіп қарағанда анасын итеріп, құлағанын көргенін айтты. Рэндл бұл айыптауды жоққа шығарды.
Тосын толқулар күні
Келесі күні Тоттенхэм полиция бөлімшесінің алдында шағын топ адамдар наразылық акциясын өткізді. Күндіз полиция мен жастар арасындағы зорлық-зомбылық күшейді. Көтеріліс полициясы көшелерді тазалау үшін таяқтарды қолдануға тырысты. Қақтығысқа қатысқан жастар кірпіштер мен отты бомбалар лақтырды, нәтижесінде көптеген адамдар жарақат алды, сондай-ақ мүлік пен көліктерге көп зиян келтірілді. Кешкі тележаңалықтарда полицияға оқ атылғаны, екі полицей – полиция қызметкері Стюарт Патт және тағы бір аты-жөні аталмаған офицер оқтан жарақаттанғаны хабарланды. Сонымен қатар, үш журналист (Press Association тілшісі Питер Вудман, BBC дыбыс режиссері Робин Грин және оператор Кит Скиннер) та соққыға ұшырады деген ақпарат тарады. Автокөліктерге өрт қойылды, кедергілер орнатылды, ал ықшам ауданның шетіндегі бір үй өрттен қирады. Басты қақтығыс ықшам ауданның орталығында болды, нәтижесінде полицейлер мен тәртіпсіздік жасаушылар жарақат алды және ондаған адам қамауға алынды.
Полицей Блейклокты өлтіру
Сағат 21:30-да полиция және Лондон өрт сөндіру бригадасы Тангмир үйінің жоғары қабатындағы өрт туралы хабарламаларға ден қойды; бұл блок төменгі қабаттағы сауда орындарынан және одан жоғарыдағы пәтерлер мен дуплекстерден тұрды. Оқиға орны негізгі тәртіпсіздік ошағынан қашықта болғандықтан, оны тәртіпсіздікке қарсы жақсы дайындалған және жабдықталған күштер емес, одан кем дайындық көрген бөлімшелер күзетіп тұрды. Лондон өрт сөндіру бригадасы, сондай-ақ полиция тобы, оның ішінде көмекке келген Блейклок та шабуылға ұшырады. Полицияның тәртіпсіздікке қарсы жаттығудан өтпегеніне байланысты, толқулар тым күшті болды, сондықтан олар мен өрт сөндірушілер толқу жасаушылардың қуғынынан кейін шегінді. Блейклок аяғына тұсау келіп құлап, мачете, пышақ және басқа да қару-жарақтары бар топпен қоршалып, оны басын кесуге тырысып өлтірді. Полиция қызметкері Ричард Кумбс әріптесін құтқаруға тырысқанда шабуылдаушылардың бірінен ауыр бет жарақатын алды. Түнде жаңбыр жауып, өлім туралы жаңалықтар тарағаннан кейін толқулар басылды.
Салдары
Полиция бірнеше ай бойы ауданда күшті күш салып, 400 адамды қамауға алып, сұраққа тартып тергеді. Осы оқиғалар полиция тактикасы мен жабдықтарында өзгерістерге, сондай-ақ қоғаммен қайтадан байланыс орнату жұмыстарына әкелді. Берни Грант, сол кездегі Лейбористер партиясы бақылауындағы Харингэй кеңесінің жетекшісі, кейін Тоттенхэм округінен Лейбористер партиясының депутаты болып сайланды, ол "полиция қатты соққы алды" деген сөздері үшін көп сынға ұшырады (бірақ нақты айтылған сөздер "жастар полицияға қатты соққы берді деп ойлайды" еді). Содан кейін жергілікті кеңес көтеріліске себеп болған проблемаларды шешу үшін ауданға инвестиция жасады. 2016 жылға қарай, полициямен кейбір келіспеушіліктер сақталғанымен, аймақ жағдайы жақсарды. Көтеріліс Метрополитен полициясына кенеттен туындайтын ірі оқиғаларға жауап беру үшін "алтын-күміс-қола" командалық құрылымын құруға түрткі болды. Полицияның жауап беруіндегі қиындықтардың бірі – бұйрықтарды көптеген шендер арқылы жеткізу қажеттігі болды, және кімнің операциялық басшы екені анық болмады.
Сынақтар
Алты адам (үш кәмілетке толмаған және үш ересек) полиция қызметкері Блейклоктың қанына қан жұғырған қылмыс үшін айыпталды. Кәмілетке толмағандардың барлық ісі сот оларды ұстаған жағдайдың өте жарамсыз екенін, ал олардың жауабы қабылданбауға тиіс екенін шешкеннен кейін тоқтатылды; жағдайларға жалаңаш күйінде, тек жамылғымен және қамқорсыз сұраққа алу кірді. 1987 жылдың наурыз айында жергілікті үш адам – Уинстон Силкотт, Ингин Рагхип және Марк Брейтвейт – куәгерлер мен сот-медициналық сараптаманың болмауына қарамастан, адам өлтіргені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды. 2014 жылдың 9 сәуірінде Джейкобс барлық айыптамалардан босатылды.
Сұрау салу
Синтия Джареттің өліміне қатысты сот отырысында оның қызы Патрисия анасы детектив констебль Майкл Рэндлдың итеріп түсіргенін айтты, бірақ ол мұны жоққа шығарды. Сот Синтия Джареттің жазатайым оқиға салдарынан қайтыс болғанын анықтады. Оның өліміне байланысты ешбір полиция қызметкеріне шара қолданылмады және ешкім жауапкершілікке тартылмады.
Broadwater Farm меморандумы туралы дау
1985 жылы Оливер Летвин мен Хартли Бут сол кездегі премьер-министр Маргарет Тэтчердің саясатты жоспарлау бөлімінің мүшелері ретінде Broadwater Farm оқиғасына жауап ретінде бірлесіп меморандум жазды. Олар "Тэтчерді негізінен қара нәсілді тұрғындар тұратын қалалық аймақтардағы тәртіпсіздіктердің себебі әлеуметтік жағдайдың нашарлығы мен нәсілшілдік екені туралы хабарларды елемеуге" шақырды. 1985 жылғы құжат 30 желтоқсан күні Ұлттық мұрағат арқылы 30 жылдық құпиялылық ережесіне сәйкес жарияланғанда, Летвин сол күні "тудырған наразылыққа" өте кешірім сұрады.
"Бродвотер" фермасы туралы тергеу
Энтони Гиффорд, 6-шы барон Гиффорд 1986 жылдың ақпан айынан бастап 1986 жылдың шілдесіне дейін Харрингэй Лондон қалалық кеңесі үшін алты адамнан тұратын комиссия төрағасы болды, бұл комиссия "Бродвотер фермасының сараптамасы" деп аталды. Гиффордтың есебі 1986 жылдың шілдесінде жарияланды. Сонымен қатар, Гиффорд төрағалық еткен Тоттенхэмдегі Бродвотер фермасының ықпалдасу оқиғаларына қатысты тәуелсіз сараптаманың екінші есебі де жарияланды.