Кіріспе

1962 жылғы Франциядағы велосипед жарысы 1962 жылғы Тур де Франс – велосипед спортының үлкен турларының бірі – Тур де Франстың 49-шы шығарылымы. Жарыс 22 кезеңнен, оның ішінде екі бөлінген кезеңнен тұрды, 24 маусымда Нансиден басталып, 15 шілдеде Париждегі Парк-де-Пренс саябағында аяқталды. Төрт уақыттық жарыс кезеңі және демалыс күндері болмады. 30 жылдан астам уақыттан кейін, Турде ұлттық емес, кәсіби командалар қайта қатысты. Жак Анкетил командасымен жалпы жеңіске ие болды, титулын қорғап, үшінші рет Тур де Франс чемпионы атанды. Жеф Планкарт 4 минут 59 секунд қалып, екінші орын алды, ал Реймонд Пулидор Анкетилден он минуттан астам кейін үшінші орынға табан тіреді. Анкетилдің командаласы Руди Алтиг бірінші кезеңді жеңіп, жалпы есепте көшбасшының сары жейдесін алды. Ол келесі күні Андре Дарригадеге (Франция), екінші кезеңнің жеңімпазына ұтылып, үшінші кезеңді жеңгеннен кейін қайтадан жейдеге ие болды. Алтыншы кезеңнен кейін "Сен-Рафаэль" командасының Albertus Geldermans көшбасшы болды. Ол екі кезең бойы жейдесін сақтап тұрды, содан кейін Дарригаде оны келесі екі кезеңде қайтарып алды. "Фландрия" командасының Вилли Шредерс тоғызыншы кезеңнің соңынан он бірінші кезеңнің соңына дейін жарысқа жетекшілік етті, одан кейін Шредерстің командаласы Рик Ван Лоой, жарысқа үлкен үміткер болған, жарақат алып жарыстан шықты. Келесі күні британдық велошабандоз Том Симпсон (Gitane–Leroux) Еуропа материгінен тыс елден сары жейде киген алғашқы спортшы болды. Ол Пиренейдегі Супербагнергеге өткен 13-ші кезеңдегі жеке уақыттық жарыста Планкартқа ұтылып, жейдесінен айырылды. Ол жеті кезең бойы, соның ішінде Альпі тауларында да көшбасшы болды. Анкетилдің жиырмасыншы кезеңдегі жеке уақыттық жарыстағы жеңісі оны сары жейдеге отырғызды, ол жарыс аяқталғанға дейін оны сақтап қалды. Басқа жарыс санатында Алтиг ұпайлар бойынша, ал Федерико Бахамонтес таулар бойынша жеңіске жетті. "Сен-Рафаэль" командасы командалық есепте жеңіске ие болды. Ең белсенді және ең бақытсыз велошабандозға арналған жүлделер тиісінше Эдди Пауэлс пен Ван Лоойға берілді. Алтиг пен Эмиль Дэмс үштен бірдей кезеңді жеңіп, ең көп жеңіске жетті.

Жарысқа дейінгі фавориттер

Турдың басталуына дейін жалпы есепте басты үміткер Сен-Рафаэль командасының атынан шыққан қорғаушы чемпион Жак Анкетил болды. Оның ең жақын бәсекелестері Рик Ван Лой (Фландрия) және Реймонд Пулидор (Мерсье) саналды. Жалпы есепке талапкер деп есептелген басқа шабандоздар: Руди Алтиг (Сен-Рафаэль), Шарли Гаул (Газзола), Федерико Бахамонтс (Маргнат), Гастон Ненчини (Игнис), Генри Англад (Либерия), Гидо Карлеси (Филко), Том Симпсон (Гитан-Леру), Эрколь Болдини (Игнис) және Ханс Юнкерман. Олардың арасында Tour-дың бұрынғы үш жеңімпазы бар: Гаул (1958), Бахамонтс (1959) және Ненчини (1960). 1957 жылы да Tour-да жеңіске жеткен француз Анкетил 1961 жылғы Tour-да үстемдік құрып, бірінші күнінен соңғы күніне дейін он екі минуттан астам айырмашылықпен көш бастады. 1962 жылғы Tour-ға екі айдан астам уақыт қалғанда, Анкетил вирустық гепатитке байланысты бұрынғы Grand Tour – Испания Вуэльтасының соңғы кезеңінен бас тартты. Команданың көшбасшысы болғанына қарамастан, ол жалпы есепте 32-орынды иеленді, ал оның командаласы Алтиг жарысты жеңіп алды. Он күн емделгеннен кейін Анкетил дәрігердің кеңесіне қарамастан, бір апталық Critérium du Dauphiné кезеңдік жарысына қатысып, жалпы есепте жетінші орынға ие болды. Анкетилдің бұрынғы қаһарлы қарсыласы Рафаэль Геминиани Tour үшін Сен-Рафаэль командасының директоры болып тағайындалды. Бұл шешімге наразы болған Анкетил өзінің демеушілерінен Геминианиді алмастыруды сұрады, бірақ олар оның өтінішін қабылдамады. Алдыңғы екі жол жүгірісінің әлем чемпионатында жеңіске жеткен Ван Лой 1962 жылы Tour-да дебют жасады. Бельгия командасының толық қолдауы болмағандықтан ол бұрын Tour-ға қатысудан қашқан, бірақ Фландрияда ол шабандоздарды таңдау құқығына ие болды. Tour-ға дейін ол сәтті маусым өткізіп, бір күндік классикалық жарыстар Париж-Рубай, Фландрия және Гент-Вельге, сондай-ақ Giro d'Italia Grand Tour-дың екі кезеңінде жеңіске жетті. Tour-ға төрт күн қалғанда жаттығу барысында апатқа ұшырап, сол жамбасында бұлшық еті созылып қалды. Ван Лой бір күндік классикалық жарыстарға маманы ретінде танымал болғанымен, ол Анкетилге қауіп төндіретін шабандоз саналды, тіпті Анкетил өзі Ван Лойды ғана алаңдатып отырғанын айтты, себебі "тегіс" кезеңдерде жеңіске жеткеннің көп саны кезең жеңімпаздарына берілетін бір минуттық бонус есебінен сегіз минутқа дейін қосылуы мүмкін еді. Пресса олардың арасындағы "дуэль" болатынын жариялады.

Үлкен департ

Ашылу кезеңінде 23 шабандоздық топ пелотоннан (басты топтан) Люксембург қаласынан өте жатқанда қашып кетті. Олар қашып, финиш сызығына алты минуттан астам үстемемен келді, Руди Алтиг спринтте жеңіс алып, жалпы есепте көшбасшы ретінде бірінші сары жейдеге ие болды. Үшінші орын алған Рик Ван Лой өз елінде және келесі кезеңнің соңында туған қаласы Херентальсқа келгенде сары жейде кию мүмкіндігінен айырылды. Жарысқа дейін фавориттер саналған Реймонд Пулидор, Шарли Гал және Федерико Бахамонтс көшбасшылар тобында болған жоқ. Алтиг сондай-ақ ұпайлар бойынша жасыл жейдеге де ие болды, ал Либерия шабандозы Жан Селик таулар классификациясында көш бастады. Екінші кезеңнің бірінші бөлігінде Gitane–Leroux командасының өкілі Андре Дарригаде жеңіске жеткен топтық спринт өтті. Ван Лой финишқа жақын қашып кетті, бірақ қате бұрылыс жасады; ол төртінші орынды иеленді. Бұрын екінші орында болған Дарригаде сары және жасыл жейделерді алды, ал Ghigi командасының Анжелино Солері таулар классификациясында көшбасшы болды. Кейін күні бойы өткен Херентальстегі командалық уақытты сынауда Flandria жеңіске жетті; олардың екінші орын алған Gitane–Leroux командасынан артықшылығы 1 минут 15 секунд болды, бұл олардың төрт шабандозын үздік ондыққа енгізді. Алтиг үшінші кезеңде 41 шабандоздық топтан қашып, өткізген спринтте сары жейдеге қайта ие болды. Гал және Бахамонтс одан да көп уақыт жоғалтып, пелотонмен бес минуттан астам кейін финиш сызығын кесті.

Солтүстік және батыс жағалаулары

Төртінші кезеңде Мерсьеден Вилли Ванден Берген алты адамнан тұратын топтың арасында спринт аяқтауында жеңіске жетті. Алтиг жасыл жейдеге қайта ие болды. Бесінші кезең Philco командасының жүргізушісі Эмиль Дэмс жеңген топтық спринтте аяқталды, ал Gitane–Leroux командасының Ролф Вольфшоль таулар классификациясында көшбасшы болды. Алтыншы кезеңде 16 адамнан (соңында 15) тұратын топ қашып шығып, Брест қаласындағы финиш сызығына дейін жетті, Мерсье командасынан Роберт Казала спринтте жеңіске жетті. Алтиг пен Анкетил қатыспады, бірақ олар команданың мүддесін қорғау үшін өздерінің әріптесі Альбертус Гельдермансты жіберді. Гельдерманс үзілісте ең жақсы көрсеткішті көрсетті, ал олардың бес минуттан астам үстемесі соншалықты үлкен болды, Гельдерманс жаңа жалпы жеңімпаз атанды. Flandria командасының Хууб Зильверберг Gitane–Leroux командасының Бас Малипардпен екі жақты спринтте жетінші кезеңді жеңді; екеуі де финалда жиырма жүргізушіден құралған топтан қашып, Сент-Назаирде финиш сызығында бес секундқа бұрын келді. Жарысқа қатысушылар фиништік түзудің тар бөлігінен өтіп бара жатқанда, Гастон Ненчини жандармды (француз полиция қызметкері) қағып құлады, соққанда Дарригадты да құлатты. Бірінші аптадағы кезеңдердің көпшілігі әдеттен тыс жылдам болды; жетінші кезең ең жылдам деп есептелді. Тоғызыншы кезеңдегі сәтті қашудың нәтижесінде Дарригаде Фландрия командасының жүргізушісі Вилли Шрёдерске көшбасшылықты жоғалтты; Carpano командасының Антонио Бейлетти кезеңді жеңіп алды. Келесі кезеңді Ваннитсеннің командаласы Эдди Пауэлс жеңіп алды, ол өзінің серіктерін тастап, Пау қаласындағы автокөлік жарысы трассасында төрт минуттық артықшылықпен жеңіске жетті. 22 жүргізуші қатысқан кезеңде фотографты тасымалдаған мотоцикл салдарынан апат болды. Ван Лоой, мотоциклдің рульдік бөлігіне соғылып, арқасы жарақаттанды, ең көп зардап шеккендердің бірі болды; ол Турдың дәрігері Пьер Дюма жарыстан шығуды ұсынғанша тағы да 500 шақырымға дейін жалғастыра алды.

Пиреней таулары

Он екінші кезең, Пиренейдегі алғашқы тау кезеңі болды, онда Казала спринттегі элиталық альпинистер тобы мен жалпы фавориттер арасынан екінші жеңісін тойлады, олар Сен-Годенге түскеннен кейін бірге аяқтады. Шредерс британдық гонщик Том Симпсон кіретін бұл топқа ілесе алмады, ал Симпсон жалпы көшбасшылыққа ие болды. Планкарт Ван Лоой кеткеннен кейін Фландрияның басшылығын өз мойнына алды, ал бұрынғы жарыс жетекшісі Шредерс қолдау көрсетті. Ол маусым бойындағы өте жақсы көрсеткіштеріне байланысты қабілетті орынбасар деп есептелді, Париж-Ницца және Люксембург туры, сондай-ақ Льеж-Бастонь-Льеж бір күндік жарысында жеңіске жетті. Пиренейдегі соңғы, он төртінші кезеңде Сен-Рафаэль командасының гонщигі Жан Стаблински 10 адамнан тұратын топтан қашып, Каркассон қаласында он екі секунд айырмашылықпен жеңіске жетті. Францияның оңтүстік жағалауын кесіп өтетін үш кезеңнің біріншісі, он бесінші кезең, Ваннитсен жеңген топтық спринтпен аяқталды. Он алтыншы кезеңде Деймс пен Бейлетти финиш сызығына үш шақырым жеткенде пелотоннан бөлініп кетті, Деймс үш минут айырмашылықпен жеңіске жетті, ал жеті гонщиктан тұратын топ сегіз минуттан кейін келді. Алтиг он жетінші кезеңді төрт гонщиктен бөлініп, пелотоннан алты минуттан астам алда спринтте жеңіп алды.

Альптер мен финал

Алғашқы екі альпілік кезеңнің біріншісі, он сегізіншісінде шабуылдар күтілді. Бірақ, шабуылдар болған жоқ, руангерлер өте баяу жылдамдықпен жүрді; алғашқы төрт сағатта олар аз ғана қашықтыққа жүрісті. Кейін, бірнеше шабуылдар жасалды, бірақ тесілген дөңгелектер мен жетекші руангерлердің қорғаныс тактикасы салдарынан олар сәтсіз аяқталды. Соңында, тауға жақсы өрмелемейтін спринтер Дамс осы тау кезеңінде жеңіске жетті. Он тоғызыншы кезеңде Пулидордың жарақат алған қолы жақсарды, ал команда менеджері оған шабуыл жасау уақыты келді деді. Ол жалпы есепте тоғызыншы орында тұрды, көшбасшыдан он минут қалып қойды, сондықтан оны үлкен қауіп деп қарастырмаған болар. Соңғы төбелерде шабуылдап, ол Aix les Bains қаласындағы финиш сызығына бәсекелестерінен үш минуттан астам үстемемен жеке жетті, осылайша жалпы есепте үшінші орынға көтерілді, көшбасшыдан 5 минут 43 секунд қалып қойды, Планкарт әлі де көшбасшы болып тұрса, Анкетил екінші орында, 1 минут 8 секунд қалып қойды. Жиырмасыншы кезеңде, Лионда аяқталатын жеке уақытты сынауда, Планкарт төртінші орынды иеленді, жеңімпаз Анкетилге, жалпы көшбасшылықты алған, 5 минут 19 секундтан қалып қойды. Анкетил уақытты сынаудағы маман еді және сол кезде оны жеңу мүмкін емес деп есептеді. Балдини екінші орынды алды, Анкетилдің көрсеткен уақытынан 2 минут 59 секунд қалып қойды, ал үшінші орында Пулидор болды, ол 5 минут 1 секунд қалып қойды, осылайша жалпы үшінші орынын сақтап қалды. Соңғы кезеңде Бенедетти Парк де Пренс стадионында 30 000 көрерменнің алдында топтық спринтте жарыстың екінші жеңісін қамсыздады. Анкетил жарысты аяқтады және үшінші рет "Тур де Франс" жеңімпазы атанды, бельгиялық Филипп Тис және француз Луисон Бобе сияқты руангерлердің рекордымен теңесті. Кейіннен Анкетилдің жарыс кезінде тас бауырмен ауырғаны белгілі болды. Ол екінші орын алған Планкартты 4 минут 59 секундқа, ал үшінші орын алған Пулидорды тағы 5 минут 25 секундқа жеңді. Алтиг 173 ұпай жинап, екінші орын алған Дамстан 29 ұпайға артық болды. Бахамонт тау кезеңінде 137 ұпаймен жеңіске жетті, екінші орын алған Имерио Массиньяннан 60 ұпайға артық. Сент-Рафаэль командалық есепте жеңіске жетті, олар жарыстың алғашқы кезеңінен бастап көшбасшылықты сақтап, Мерсье екінші, ал Фландрия үшінші орынды иеленді. Бұл сол кезге дейінгі рекордтық көрсеткіш.