Кіріспе

Балық түрлері

Күмбезек (Bidyanus bidyanus) – Австралияның оңтүстік-шығысындағы Мюррей-Дарлинг өзен жүйесіне ендемик, Terapontidae тұқымдасына жататын орташа мөлшерлі тұщы су балығы.

Таксономия

Күміс балықтың ғылыми атауы 1832 жылғы экспедициясы кезінде майор Митчелл Барвон өзенінде жазған түрінің аборигендік атауы – bidyan – негізінде алынған. (Митчеллдің түрдің бастапқы ғылыми атауы – Cernua Bidyana.) Күміс балық Perca тұқымдасына жататын "нағыз" балық емес, оның орнына Terapontidae немесе 'grunter' отбасының мүшесі. Олар Terapontidae отбасының ең ірі өкілі, 200 см-ден астамға дейін өсе алады, бірақ бүгінде жабайы өзенде кездесетін үлгілері әдетте 60-80 см және 10-15 кг аралығында болады. Күміс балық – Оңтүстік Мюррей-Дарлинг жүйесіндегі Terapontidae отбасының жалғыз маңызды өкілі, ал Солтүстік тропикалық жүйелерде терапонтид түрлері кең таралған. Тағы бір кішкентай терапонтид – жылтыраған балық (Leiopotherapon unicolor), Солтүстік Мюррей-Дарлинг алабында сирек кездеседі. Бұл түрдің денесі ұзын, бүйірінен қысылған, орташа биіктіктегі тікенді арқа қанаты, бұрышты жұмсақ арқа және анальдық қанаттары, сондай-ақ тілімделген құйрығы бар. Ірі үлгілері басының артында үлкен дөңгелекпен терең денелі болады. Түсіне қатысты, олардың жоны қара сұрдан күміс сұр қоңырға дейін, бүйірлері күміс сұр, қараңғы қабық шеттерімен шахматтағы үлгіге ие; құрсағы ақшыл; арқа және құйрық қанаттары қара, жамбас қанаттары ақ. Катаракта тоғанындағы популяциясы ерекше, өйткені бұл қолдан жасалған су қоймасындағы күміс балықтың тұрақты және сәтті өрбуге қабілетті және өзін-өзі қамтамасыз ететін жалғыз популяциясы. Балық аулауға қатаң тыйым салу, экзотикалық балықтар мен олардың ауруларының болмауы, тоғанның табиғи тазалығы, тосқауылсыз, қалың орманды құмтасты су жинау алабы және көптеген жағалау аймақтарында ірі қиыршық тас пен құмның көп болуы, ұрықтанған жұмыртқалардың тұншығуына және шламмен жабылып қалмауына мүмкіндік береді – бәрі де осы ерекше жағдайға ықпал ететін факторлар.