Кіріспе

Монтерей мемлекеттік тарихи паркі – Калифорния штатының Монтерей қаласында орналасқан тарихи мемлекеттік парк. Ол Монтерейдің Ескі қала тарихи ауданының бір бөлігін немесе толығымен қамтиды, бұл тарихи аудан 17 маңызды ғимараттан тұрады және 1970 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Саз кірпіштен салынған үйлерге парктің аңтарта орталығы мен Тынық мұхиты мұражайы қосылған. Парк жалпы жұртшылық үшін тарихи үйлер мен мұражайларға экскурсиялар ұйымдастырады. "Ескі Монтерейдегі құпия бақтар" – бұл ашық аспан астындағы музейдің бөлігі, келушілерге арналған. Монтерей мемлекеттік тарихи паркі қауымдастығы (MSHPA) – паркті қолдау үшін жұмыс істейтін коммерциялық емес ұйым.

Кедендік үй

Мексика үкіметі 1821 жыл шамасында салған Кеден үйі Калифорния штатының алғашқы тарихи ескерткіші және ең көне мемлекеттік ғимараты болып табылады. Осы жерде 1846 жылдың 7 шілдесінде алғашқы американдық ту көтеріліп, Калифорния АҚШ құрамына енгендігі жарияланды. Бұл – Ұлттық тарихи ескерткіш (#66000217). Сондай-ақ, ол Калифорния тарихи ескерткіші (#1) мәртебесіне ие.

Купер-Моллера Adobe

Купер Молера енді Монтерей мемлекеттік тарихи саябағының құрамына кірмейді. Мүлікті Ұлттық тарихи сақтау қоры меншіктеп, басқарады. Купер Молера Адобы 1823 жылы теңізші Джон Баутиста Роджерс Купер салған. Ол Монтерейде саудагер және белгілі жер иесіне айналды. Купердің қызы Амелия 1875 жылы Еусебио Жозеф Молераға үйленді. Адоб үйі – испандық құрылыс стилі мен Жаңа Англия сәулетінің есімді бірлестірілген көрнекті үлгісі. Купер Молера Адобы Боб Виланың A&E арнасының «Американың тарихи үйлеріне нұсқаулық» бағдарламасында көрсетілген. 2015 жылы мұнда тұрған отбасының өмірін жақсырақ көрсету үшін көрмелер мен жинақтар қайта қарастырылды. Тарихи жинақтарды тізімдеу арқылы Купер Молера Адобының иелігіндегі заттар анықталып, түрлі санаттарға бөлінді. Бұл процесте отбасының ерекше қызығушылық танытқан екі саласы анықталды: мал шаруашылығы және егіншілік (әсіресе, артишок өсіру).

Ларкин үйі

Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесіне ие Ларкин үйі испандық құрылыс тәсілдерін Жаңа Англия сәулеттік ерекшеліктерімен үйлестірді. Осының нәтижесінде танымал "Монтерей колониалды" сәулет стилі қалыптасты. Бұл ғимарат Калифорния тарихи ескерткіші болып саналады (#106).

Бірінші кірпіш үй

Калифорниядағы алғашқы кірпіш үй 1847 жылы Галлант Диккенсон салған. Ол Монтерей сәулетіне американдық құрылыс тәсілдерін енгізген алғашқы адам болды. Бұрын испандық және мексикалық құрылыстар күйдірілмеген саз кірпіштерін пайдаланған, олардың қалың қабырғалары ғана жоғарғы қабаттарды ұстап тұра алатын, ал сырлау қабырғаларын судан қорғайтын. Керісінше, кірпіштен салынатын қабырғалар әлдеқайда жұқарақ, бірақ мықтырақ болатын. Диккенсон үйді кеңейтуді жоспарлаған, бірақ Калифорниядағы алтын іздеуге тек қазіргідей аяқталған құрылысымен кетіп қалды. Кейіннен бұл үйдің орнында мейрамхана ашылды.

Колтон Холл

1849 жылы Калифорния конституциясы осы ғимаратта ағылшын және испан тілдерінде дайындалды. 1850 жылы Калифорния Американың отыз бірінші штаты атанды. Сан-Хосе Калифорния штатының үкімет орыны ретінде таңдалды, соның нәтижесінде Монтерейдің Калифорния астанасы ретіндегі кезеңі аяқталды. (Штаттың астанасы бірнеше рет ауыстырылды, және 1854 жылы Сакраменто ақыры таңдалды.) Жыл сайын Тарих апталығында Колтон залында штат конституциялық съезінің қайта жандандырылуы өтіп тұрады. Бұл ғимарат Калифорнияның тарихи ескерткіші (#126) болып саналады.

Ескі кит аулау станциясы

Ескі кит аулау станциясы 1847 жылы жеке үй ретінде салынған, бірақ 1855 жылы Old Monterey Whaling Company компаниясының бас кеңсесі және қызметкерлерінің тұрғын үйіне айналды. Бұл ғимарат жағалауда кит аулау операцияларын қолдау үшін пайдаланылды. Бұл орынның ерекшелігі – кит омыртқаларынан жасалған алдыңғы жол, бұл аймақтағы кит сүйектерін ерекше көрсететін бірнеше ғимараттың бірі. Ескі кит аулау станциясы Калифорния тарихындағы экономикалық қызметтің естелік белгісі болып табылады.

Бірінші театр

Бұл адобе үйі, Калифорниядағы алғашқы театр, 1846-47 жылдары ағылшын теңізшісі Джек Свонмен теңізшілерге арналған қонақ үй және таверна ретінде салынған. Ол ғимараттың ағаш бөлігін шамамен 1845 жылы салған. 1847 жылы нақты театр ретінде адобе бөлігін қосты. 1850 жылы Монтерейде орналасқан АҚШ армиясының офицерлері, атап айтқанда лейтенант Альфред Салли және басқалар, актер және менеджер Чарльз Бингемнің басшылығымен пьесалар қойған кезде театр ретінде пайдаланылды және оны "Мелодрамаларды қоюға арналған Одақ театры" деп атады. Свон кішкентай сахна салып, орындықтар, кит майынан жасалған шамдар, аяқ жарығына шамдар және перде ретінде көрпелермен жабдықтады. Кейінірек, Бірінші театр кит аулаушыларға арналған қонақ үй ретінде пайдаланылды, бірақ 1896 жылы Свонның қайтысынан кейін құлдырап кетті. 1906 жылы Калифорния тарихи ескерткіштер лигасы оны сатып алып, Калифорния штатына табыс етті. 1937 жылдан бері және соңғы кездерге дейін "Алтын жағалау труппалары" 1850 жылдардан бергі алғашқы мелодрамаларды сахналады. Құрылымдық мәселелерге байланысты ғимарат желтоқсан айындағы "Адобедегі Рождество" іс-шарасынан басқа, жұртшылыққа жабық. Бұл ғимарат Калифорния тарихи ескерткіші (#136) болып табылады.

Стивенсон үйі

1879 жылы шотланд жазушысы Роберт Луис Стивенсон 530 Хьюстон көшесіндегі француз қонақ үйінде болды, қазір ол оның құрметіне Стивенсон үйі деп аталады. Стивенсон болашақ әйелі Фанни Осборнға үйлену үшін АҚШ-ты кезіп жүргенде денсаулығын қалпына келтіру үшін сол жерде тұрды. Ол онда, өзі айтқандай, жақын маңдағы француз Жюль Симоно басқарған ресторанда "қарызға" тамақтанды, ол қазір Симоно алаңы орналасқан жерде тұрды. Бірнеше жылдан кейін Стивенсон Симоноға өзінің "Джекилл және Хайд мырзаның ерекше жағдайы" (1886) романының қол қойылған данасын жіберіп, Роберт Луис Стивенсон егер Жюль Симононы ұмытса, бұл одан да ерекше жағдай болар еді деп жазды. Стивенсон жергілікті Монтерей газеті үшін бірнеше мақала жазды, оның ішінде "Ескі Тынық мұхитының астанасы" туралы көркем мақала бар еді. Стивенсон үйінде ауру жазушының төсекте отырып жазуын бейнелейтін барельеф орналасқан және ол Калифорнияның тарихи ескерткіші #352 болып табылады.

Тынық мұхит үйі мұражайы

Пасифик үйі 1847 жылы АҚШ Калифорнияны оккупациялаған кезде салынған. Бұл саман үй АҚШ әскерінің қоймасы, қонақ үйі, сот үйі, таверна және кейінірек кеңселер ретінде пайдаланылды. Сырттағы бақтар бұқа және аю күресіне қолданылды. Пасифик үйі мұражайы Монтерей қаласының испан және мексикалық Калифорнияның астанасы болған кезеңін көрсетеді, сонымен қатар Монтерей американдық үндістер мұражайын да қамтиды. Бұл ғимарат Калифорнияның тарихи ескерткіші болып саналады (#354).

Соберендік үй

Рафаэль Эстрада 1840 жылдары шығанаққа қарап тұрған төбеде саз кірпіштен үй салды, ол Каса Соберанеc деп аталды. Оның отбасы 1860 жылы Соберанеc отбасына сатылғанға дейін онда тұрды, ал олар 1922 жылға дейін сол жерде өмір сүрді. Кейіннен Серранолар үйді сатып алып, 1920-1930 жылдары қалпына келтірді. Үйдің ішінде ерте Жаңа Англия және Қытай саудасынан әкелінген заттармен қатар, қазіргі мексикалық халық өнері де бар. Casa Soberanes "Көк қақпаның үйі" деген лақап атын Пасифик көшесіндегі бақ кіреберісіндегі көк қақпасынан алды. Шарап бөтелкелері, кит сүйектері және балық қабықтары қорғалған бақтағы жолдардың жиегін көркейтіп тұрады. Бұл ғимарат Калифорнияның тарихи ескерткіші болып саналады (#712).

Қаза дель Оро

Каса дель Оро, немесе испан тілінде "Алтын үй" – Кеден үйі алаңында орналасқан. 1849 жылы әскер казармасы ретінде салынған, содан кейін Томас Ларкин басқаратын теңізшілер ауруханасы қызмет еткен. Кейін 1850 жылдары Джозеф Бостон басқаратын жалпы дүкен ретінде пайдаланылды. Ғимараттың атына байланысты, ол бір кезде салон ретінде, ал кейін кеншілер үшін алтын шаңын сату-алымын жүзеге асыру орталығы ретінде қолданылған болуы мүмкін. Бұл ғимарат Калифорния тарихи ескерткіші болып саналады (#532).

Шерман квартерсі

Шерман кварталдарын 1834 жылы Томас Ларкин салған. Бұл кішкентай тас ғимарат 1847 жылы лейтенант Уильям Текумсе Шерманның тұрағы болды. Шерман кейіннен Америка Азамат соғысы кезінде Одақ әскерінің генералы ретінде әйгілі болды. Кейін Калифорниялық импрессионист суретші Перси Грей жаңа әйелімен 1923 жылдан 1939 жылға дейін онда тұрды.

Доуд үйі

1850 жылдары Фрэнсис Доуд және оның отбасы алғашқы тұрғын үйін өздерінің жерінің арт жағына көшіріп, қазіргі 117 Ван Бюрен көшесінде орналасқан үлкен Доуд үйін салды. Доуд үйі американдық оккупациядан кейін салынған алғашқы тұрғын үйлердің ең жақсы сақталған мысалы болып табылады және ерте американдық кезеңдегі ағаш үйдің ерекшеліктерін көрсетеді. Оның құрылысы Франсис Доудқа тиесілі. Тарихи мәліметтерге сәйкес, Доуд 1852 жылдан бері тұрып келген жеріне қазіргі тұрғын үйді салу процесін 1860 жылдардың соңында бастады. Мүліктің құқығы 1868 жылдың 10 қазанында ресми түрде бекітілді. Оның тарихи маңызы 1917 жылы Монтерей округіндегі Калифорния тарихи ескерткіштеріне енгізілуімен ресми түрде мойындалды. 1969 жылы Монтерей тарих және өнер қауымдастығы мүлікті иелігіне алып, кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді.