Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер туысы.
Genus of flowering plants
Harungana – гиперика тұқымдасына жататын Африка гүлді өсімдіктерінің туысы.
Harungana is a genus of African flowering plants within the St. Johnswort family, Hypericaceae.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Харунганы теңіз деңгейінен 1000-1600 метр биіктіктегі мәңгі жасыл орман аймақтарында, көбінесе орман шеттерінде және өзен жағалауларында кездестіруге болады. Ол Оңтүстік Африкадан Суданға дейін кеңінен таралған. Көбінесе, орман қырқылып тазартылған жерлерде алғашқы өсетін өсімдік осы болып табылады. Харунга орман және саванна аймақтарында өседі. Бұл өсімдік Орталық Африка Республикасы, Конго, Конго Демократиялық Республикасы, Эсватини, Эфиопия, Кения, Лесото, Мадагаскар, Намибия, Сьерра-Леоне, Оңтүстік Африка, Судан, Танзания және Угандада табиғи түрде өседі. Харунга Австралияның Харви-Крик, Бабинда және Мирривинни аймақтарына әкелінген, табиғатқа бейімделіп, енгізілген түр. Қазір Харунга жауын-шашынды жағалау бойындағы төмендіктегі орманды жерлерде кеңінен таралды және одан әрі таралуға қабілетті.
Harungana can be found in medium to low altitudes around 1000 1600m above sea level in evergreen forest, usually around the forest margins and along river banks. It is widely distributed from South Africa to Sudan. It is often the first plant to be found in a forest that has been cleared. It can be found in both forest and savanna regions. It is native to Central African Republic, Congo, Democratic Republic of Congo, Eswatini, Ethiopia, Kenya, Lesotho, Madagascar, Namibia, Sierra Leone, South Africa, Sudan, Tanzania, and Uganda. Harungana is an introduced genus, naturalized and brought to the Harvey Creek, Babinda, and Mirriwinni areas of Australia. Harungana has now become quite common in disturbed coastal lowland rainforest and has the capacity to spread widely.
Қолданылуы
Harungana madagasacariensis түрлі мақсаттарда қолданылуы мүмкін. Мысалы, H. madagasacariensis отын ретінде және көмір өндірісінде пайдаланылады. Ағаш көбінесе саудаға жарамды өлшемге жетпейтіндіктен, коммерциялық тұрғыдан қолданылмайды. Дегенмен, адамдар кейде жеңіл ағаштан үй салу үшін тіректер жасайды. Өсімдіктің қызыл түсті шырыны болады. Шырын қақырық және гельминттерге (таспа құрттарға) қарсы ем ретінде қолданылады. Либерияда тері қышымын емдеу үшін де пайдаланылады. Жапырақтары қан кетуді және диареяны тоқтатуға, сондай-ақ гонорея, ауыз қуысының қабынуы, бас ауруы және қызбаны емдеуге қолданылады. Гүл сабақтары бала туғаннан кейін инфекцияны болдырмауға және ішек ауруын жеңілдетуге көмектеседі деген қағида бар. Қабығының қайнатылған түйіндісі безгек пен сарғауды емдеу үшін қолданылады. Тамыры жас қыздарда кеуде бездерінің дамуын жақсартуға пайдаланылады. Жас жапырақтары кейде астманы емдеуге қолданылады. Шығыс Африканың кейбір аймақтарында адамдар H. madagasacariensis жемістерінің қызыл шырыны қан кетуді тоқтатады деп сендіреді, сондықтан оларды түсік түсіру үшін қолданады.
Harungana madagasacariensis can be used in various ways. For example, H. madagasacariensis is a source of firewood and is used in the production of charcoal. The tree is not used commercially because it rarely grows to merchantable size. However, people sometimes use the light wood to make poles for building houses. The plant has red sap. Sap is used to treat scabies and anthelmintic (tapeworm). It is also used as a treatment for ringworm in Liberia. The leaves are used to control hemorrhages and diarrhoea, and as remedy for gonorrhea, sore throat, headaches and fevers. Flower stalks is rumored to ease colic and to check infection after childbirth. Decoction of the bark is used to treat malaria and jaundice. Roots are used to improve breast development in young women. Young leaves are sometimes used to treat asthma. In certain areas of Eastern Africa, people believe that fruits of H. madagasacariensis avert bleeding because of its red juice, so are used for abortion.