Кіріспе

Рим католик шіркеуінің 1988 жылғы 2 шілдедегі Папа Иоанн Павел II-нің Ecclesia Dei мотупропиосымен құрылған, архиепископ Марсель Лефеврдің 1988 жылғы 30 маусымда өзінің Пьос X қоғамының төрт діни қызметкерін епископтарға бағыштауы нәтижесінде онымен ажырасқан бұрынғы ізбасарларына қамқорлық жасау үшін құрылған комиссиясы. Бұл әрекет Қасиетті Орын заңсыз және схизматикалық деп санайды. Комиссияның міндеттеріне Қасиетті Орынмен толық қатынасқа оралуға тырысу, соның ішінде Қасиетті Пий X қоғамы (SSPX) және 1970 жылға дейінгі Рим ритуалы литургиясын сақтауды қалайтын, осы топтарға қатысы жоқ адамдардың адал ниеттерін қанағаттандыру кірді. Папа Бенедикт XVI 2007 жылғы 7 шілдеде комиссияға қосымша функциялар берді, ал 2009 жылғы 8 шілдеде ол сенім ілімі жөніндегі дикастерияның префектін комиссияның экс-официо басшысы етіп тағайындады. Папа Франциск 2019 жылғы 17 қаңтарда комиссияны таратып, оның функцияларын сенім ілімі жөніндегі дикастерияға біріктірді.

20002002 жыл

Бернард Феллейдің айтуынша, 2000 жылы Комиссияның президенті болған кардинал Дарио Кастрильон Хойос, ФСПХ епископтарына қарым-қатынасты реттеу туралы сөз қозғап, Папаның аумақтық шектеусіз жеке прелатура беруге дайын екенін айтқан. Уильям Дингстің сөзіне қарағанда, бұл қоғам кем дегенде бес жыл бұрын жеке прелатура талабымен петиция ұйымдастырған. SSPX басшылығы келіссөздерді жалғастыру үшін екі алдын ала «белгіні» талап етті: Киелі Тақ барлық діни қызметкерлерге Триденттік миссаны өткізуге рұқсат беруі және 1988 жылғы жаңарулардың экскоммуникацияға әкелгені туралы бұрынғы мәлімдемелерін күшін жойған деп жариялауы. Кардинал Кастрильон бұл мәселе бойынша сұхбат беруден бас тартты, себебі, оның айтуынша, «диалогымыздың егжей-тегжейін құпия сақтау қажет». Бұл үнсіздік 2002 жылғы 5 сәуірде ФСПХ Бас жетекшісі, епископ Бернард Феллейге жазған хаты жарияланғанда бұзылды. Хатта екі адамның 2000 жылғы 29 желтоқсанда өткен кездесуінің қорытындысы келтірілген хаттаманың мәтіні бар еді. Бұл құжатты епископ Феллей келесі күні өткен тағы бір кездесуде қабылдады. Хаттама 1988 жылғы 5 мамырдағы хаттама негізінде келісуді көздеді; 1988 жылғы экскоммуникациялар күшін жойылды, бірақ жарамсыз деп жарияланбады. Кардинал хатында епископ Феллеймен жеке кездесулер арқылы келіссөздерді жалғастыруды ұсынды. Кардинал Кастрильонның тиімсіз жариялылықтан сақтану ниетіне сәйкес, Ecclesia Dei комиссиясының жылдық басылымы L'Attività della Santa Sede (Libreria Editrice Vaticana) 2000 жыл және одан кейінгі жылдарда осы келіссөздер туралы ештеңе айтпады. Басқа бір сала бойынша комиссия сол 2000 жылы Бразилияның Кампос қаласындағы Сент Жан Мари Вианни діни бірлестігімен сәтті байланыс орнатты, ол Рим-католик шіркеуімен толық бірлікке қабылданды және сол епархия шегінде Жеке апостолдық басқару мәртебесіне ие болды.

2011 жыл

Комиссияның Universae Ecclesiae нұсқауы 2011 жылдың 30 сәуірінде, әулие Пий V мерекесінде жарияланып, оған Summorum Pontificum моту проприосына қайшы келетін әкімшілік актілеріне шағымдарды қарауға өкілеттік берілгенін мәлімдеді. Онда шіркеу епископтарының литургиялық мәселелерді бақылаудағы қызметі сияқты нақты ережелер де қамтылған, бұл "Римдік ритуалдың ерекше түріне" деген құрметті қамтамасыз етуге бағытталған. "Ежелгі формада тойлауды сұраған тұрақты топтың" Summorum Pontificum-нан бұрын құрылуы міндетті емес, және олар бір ғибадатханадан болуы да қажет емес, бірақ олар "Қасиетті Мессаның немесе обычайлы формада атқарылатын Дін рәсімдерінің жарамдылығына немесе заңдылығына, немесе Рим Папасының Әлемдік шіркеудің Жоғарғы Пастыры ретіндегі мәртебесіне қарсы шығатын топтарды қолдамауы немесе оларға мүше болмауы керек" деп нақтыланды. Римдік ритуалдың ескі түрінде тойлау үшін дін қызметкері латын тіліндегі сөздерді дұрыс айтуға және түсінуге жететіндей білімге ие болуы керек. Семинария студенттеріне қажетті тіл білімін меңгеруге және, пастырлық қажеттіліктер болған жағдайда, ескі формада тойлау жолдарын үйренуге көмек көрсетіледі.

2012 жыл

2012 жылдың қаңтар айында Қасиетті Пьос X қоғамы комиссияға бұрынғы қыркүйекте ұсынған құжатқа мазмұнды жауап берді, мақсаты қоғамды мүмкіндігінше оңалту және оған Шіркеудің канондық мәртебесін беру болды. Бұл құжаттың негізінен Шіркеуде лауазымдар атқаратын адамдардан талап етілетін имандылық білдірілімдерінен тұратыны есептелді және қажет болған жағдайда, кейіннен қайта қаралып, жариялануы тиіс еді. Комиссия 2012 жылдың 16 наурызында жауап берді және былай деп жазған хабарлама жариялады: «Папа Бенедикт XVI-ның шешіміне сәйкес, оның құрметі епископ Феллейдің жауабына жасалған бағалау бүгін оған жеткізілген хат арқылы хабарланды. Бұл бағалауда оның білдірген ұстанымының Киелі Тақ пен аталған қоғам арасындағы даудың түбінде жатқан доктриналық мәселелерді шешуге жеткіліксіз екендігі айтылды. Бүгінгі отырыстың соңында, ауыр және есептеусіз салдарларға әкелетін Шіркеулік жарылысты болдырмау үшін, Қасиетті Пьос X қоғамының Бас басқарушысы өзінің ұстанымын нақтылауға, Рим Папасы Бенедикт XVI-ның тілегі бойынша, қазіргі дауды бейбітшілікке келтіру үшін шақырылды». Қабылдау немесе қабылдамау мәселесінде терең даулы болған қоғамға өз ұстанымын нақтылау үшін 2012 жылдың 15 сәуіріне дейін уақыт берілді. 2012 жылдың 17 сәуірінде жауап Иман туралы доктрина жөніндегі Конгрегацияға жетті, ол оны зерттеп, Папа Бенедикт XVI-ның қарауына ұсынды. Левада мен Феллейдің тағы бір кездесуі 2012 жылдың 13 маусымында өтті, онда кардинал қоғамның сәуірдегі жауабына жасалған Киелі Тақтың бағалауын ұсынды және қоғамның болашақ канондық мойындалуы үшін ең қолайлы құрал ретінде жеке прелатураны ұсынды. Епископ Феллей Киелі Тақтың бағалау құжатына қол қоя алмайтынын мәлімдеді. Феллейдің бағалау Папаның шын мәнінде бекітілгені туралы сұрағына жауап ретінде Бенедикт XVI оған қолмен жазылған хат жіберіп, бұл оның жеке шешімі екеніне сендірді. 2012 жылдың шілдесінде қоғам Киелі Тақтың маусымдағы хабарламасын қарастыру үшін жалпы жиын өткізді және «Қоғам Шіркеудің тұрақты Оқытушылығының Екінші Ватикандық Советтің жаңалықтарына қатысты білдірілімдері мен ілімдерін, олардың қателіктермен ластанғанын және олардан шыққан реформаларды қолдайды» деген мәлімдеме жасады. Киелі Тақ қоғамнан ресми жауап күтіп отырғанын мәлімдеді. 2012 жылдың 4 қазанында өткен сұхбатта комиссияның жаңа президенті архиепископ Герхард Людвиг Мюллер, Киелі Тақтың қоғамнан Екінші Ватикандық Советтің шешімдерін, оның ішінде діни еркіндік және адам құқықтары туралы шешімдерді қабылдауын талап етуіне қатысты: «Пасторлық мағынада есік әрқашан ашық»; ол былай деп қосты: «Біз католиктік иманды келіссөздердің ықпалына қалдыра алмаймыз. Бұл салада келісім жоқ. Енді жаңа пікір алмасу болмайды деп ойлаймын». 2012 жылдың 27 қазанында комиссия қоғамның 2012 жылдың 6 қыркүйегінде Киелі Тақтың бастамаларына жауап беруге көбірек уақыт қажет екенін көрсеткенін мәлімдеді. Комиссия былай деп түсіндірді: «Отыз жылдық үзілістен кейін, соңғы оқиғалардың маңыздылығын қабылдау үшін уақыт қажеттігі түсінікті. Әйгілі Пий X діни бірлестігінің Петірдің тағымен келісімге келуі арқылы Шіркеутің бірлігін нығайтуға және сақтауға тырысқан Киелі Әкеміз Папа Бенедикт XVI – munus Petrinum-ның іс-қимылындағы тамаша көрініс – шыдамдылық, тыныштық, табандылық және сенім қажет». 2012 жылдың желтоқсанында «Ecclesia Dei» понтификалық комиссиясының вице-президенті архиепископ Джозеф Августин Ди Нояның қоғамның барлық мүшелеріне ағылшын және француз тілдерінде жазған хатында епископ Феллейдің ресми жауабы әлі алынбағаны көрсетілді. Архиепископ Ди Ноя қоғамның кейбір басшыларының «ресми емес хабарламаларда, әлі зерттеліп жатқан деп есептелетін, Браттықтың католиктік Шіркеудегі келісімге келуіне және канондық реттелуіне қажетті ережелерді қабылдамайтындай көрінетін тілде сөйлегеніне» өкініш білдірді. Ол былай деп қосты: «Діни бауырластықтың болашағы тек Киелі Тақпен толық қарым-қатынас жолында, иманды толық және шексіз мойындау арқылы, осылайша дұрыс реттелген шіркеу, сакрамент және пасторлық өмірмен байланысты».

2018 жыл

Комиссия өзінің басшылығымен бірқатар қауымдарға 1955 жылғы реформаларға дейін болған Ұлы аптаның қызметтеріндегі литургиялық үлгілерді 2018 жылдан бастап үш жылға тәжірибелік түрде қолдануға рұқсат берді.

Қуғын-сүргін (2019)

Папа Франциск комиссияны таратып, оның функцияларын 2019 жылдың 17 қаңтарында Иман туралы қауымға (Congregation for the Doctrine of the Faith) біріктірді, ал Ватиканның баспасөз қызметі 19 қаңтарда оның жарлығын жариялады. Ол, ерекше мәселелердің "доктриналық сипаттағы" екенін және CDF құрамындағы арнайы бөлім комиссияның міндеттерін өз мойнына алатынын мәлімдеді. Ватикандық дереккөздің сөзінше, Францисктың бұл қадамы Пий X айналасындағы дәстүрлі қауымдардың шіркеудегі мәртебесін қалыпқа келтіруді білдіреді, бұл қауымдар көп жыл бұрын Рим Папасымен келісімге келген, сондай-ақ ерекше ретпен қызмет ететін жамағаттардың да мәселесін қамтиды.