Кіріспе

Виктория штатындағы өзен, Австралия

Муллум Муллум өзені – Австралияның Виктория штатындағы Мельбурн қаласының шығыс жаққа қарайғы маңындағы өзен. Бұл Муллум Муллум аңғарының негізгі су арнасы, Ярра өзені мен Ярра аңғарының саласы. Он мыңдаған жылдар бойы оны Вурунджери халқы, Кулин ұлтының Австралияның жергілікті тұрғындары, Войвуррунг тіл тобының нұсқаларын қолданатындар, азық-түлік пен құралдарды тұрақты түрде пайдаланды. Бұл қалалық Мельбурн ішінде жатқан су арналарының бірі, оның барлық ұзындығы бойында жергілікті және қайта жаңартылған бұталы жерлермен қоршалған, және Мельбурндағы маңызды экожүйе болып табылады. Өзеннің су жиналатын алабында 80 мыңға жуық адам тұрады. Оның бойындағы қалған бұталы жерлер платипус, ракали, коала, күшті сұрғыр, нэнкин түнгі балықшыл, ақ қанатты шоқ және сары құйрықты қара қақаду сияқты маңызды түрлерге тіршілік ету ортасын қамтамасыз етеді. Соңғы онжылдықтарда өзен мен аңғар Мельбурнның шығыс жаққа қарайғы маңындағы тұрғын үйлер, жергілікті өсімдіктерді қайта жаңарту және соңғы кездегі жол құрылысы сияқты көптеген мәселелердің ортасында болды. Eastlink ақы төлемелі жолы Муллум Муллум шатқалы арқылы қалған экожүйені бұзбау үшін 1,5 км ұзындығындағы туннельдер арқылы аңғардың астынан өтеді, бірақ Рингвуд арқылы өзен жер бетінен өтеді, нәтижесінде осы аймақта өзен орны ауыстырылды.

Этимология

Муллум Муллум – Уоивуррунг тілінен алынған және "көптеген ірі құстардың мекені" деген мағынаны білдіреді деп есептеледі, бұл көптеген тарихшыларды "Бүркіттер мекені" деген қорытындыға жеткізді. Басқа да түрлі түсіндірмелер бар, мысалы: "көптеген ірі шағалалардың мекені" немесе "көптеген ірі сұрғындардың мекені", мүмкін, аңғардағы күшті сұрғындарға сілтеме жасайды. Кейбір тарихшылар Муллум Муллумды Вурунджери тіліндегі басқа бір сөз – Баллум Баллумның ("көптеген көбелектердің мекені") қате аудармасы деп санайды. Жоғары жатқан шөптесін жерлердің маңында көптеген көбелек және күбәләк түрлері көбейеді, олардың көп бөлігі әлі құжатталмаған.

География және экология

Өзен Муллум-Муллум аңғары арқылы ағып, батысқа, содан кейін солтүстікке қарай саяхаттап, Ярра өзеніне құяды. Ол Мельбурнның шығыс жағындағы көптеген елді мекендерден өтеді, оның ішінде: Кройдон, Рингвуд, Митчем, Донвэйл, Шығыс Донкастер, Батыс Уоррандайт және Темплстоу. Өзен төселінің лайынан көбінесе жасыл-қоңыр түсті болады, ал ауыр жаңбыр кезінде ақшыл қоңырға айналады. Оның географиясы әдетте 4 бөлікке бөлінеді: Жоғары жазық аймағы, Муллум-Муллум шатқалы, Аңғар аймағы және Жазық аймағы.

Жол қиылыстары

Муллум-Муллум өзенінің көптеген арналары бар, оның ішінде шамамен 15 жаяу жүргінші көпірі бар. Олардың көпшілігі осы тізімге кірмейді, себебі олар кішкентай, жергілікті жаяуларға арналған ғана көпірлер. Өзенге кәріз сулары мен жер бетінен ағып келетін су арқылы кіретін басқа да зиянды заттарға иттің нәжісі, темекі таспалары, қаптама және тұтынудан кейін қалған қалдықтар жатады.

Қатты заттардың ластануы

Қатты ластану тұрғысынан алғанда, қаптар мен қаптама сияқты пластиктер ең көп кездеседі, олар өзен жағалауындағы ағаштарға су тасқан жерлерде ілініп қалады. Шиналар да, сондай-ақ аккумуляторлар мен металл бөліктері сияқты басқа да автомобиль бөліктері де жиі ұшырасады. Ірі бетон сынықтары түрлі жерлерден өзенге түсіп, тастардың арасында жатыр, егер олардың құрамы көрінбесе, оларды ажырату қиын. Киім-кешек те көп, әсіресе қолғап, аяқ киім және сөмке сияқты синтетикалық заттар, ал мақта сияқты табиғи материалдардан жасалған киімдер қоршаған ортада ыдырайды.