Кіріспе

Асессиппи провинциялық паркі – Манитоба провинциясының Ридинг Маунтин Вест ауылдық муниципалитетінде орналасқан провинциялық парк. Ол Манитоба штатының Инглис қаласына жақын, Дафин қаласының батысында орналасқан және шамамен жасайды. Асессиппи тау шаңғысы курорты да осы аймақта орналасқан. Парк Халықаралық табиғатты қорғау одағының (IUCN) қорғалған аумақтарды басқару санаттары бойынша ІІІ санатты қорғалған аймақ ретінде қарастырылады және Манитоба үкіметі оны 1964 жылдың 9 сәуірінде провинциялық парк деп белгіледі.

Тарих

Асессиппи саябағы Шеллмут бөгеті мен оның су қоймасы – Прерия көлінің құрылысы аясында құрылды. Asessippi атауы кри тілінен шыққан, ал оның бірінші бөлігі êsa («ұлу») немесе asinîs («тас») сөзі болуы мүмкін. Саябақ 1882 жылы Шелл өзенінде құрылған Асессиппи қаласының атымен аталған. Қалаға бөгет салынды, оның күшімен су энергиясы ұн диірмені мен ағаш диірменін іске қосу үшін пайдаланылды. Оның бар екенін еске түсіретін тақта Расселдің солтүстігіндегі PTH 83 тас жолында орналасқан. 1964 жылдың 9 сәуірінде Манитоба үкіметі Асессиппиді провинциялық саябақ деп жариялады.

География

Парк 10 000 жыл бұрын Лорантид мұздықтарының бір бөлігі болған Киуэтин мұз ағысының еруімен қалыптасқан. Ассиссиппи Ассинибойн өзені аңғарының, мұздық ағызу жолы және Шелл өзені аңғарының, еріген су арнасының қиылысында орналасқан. Ассинибойн өзені арқылы Агасзиз көліне үлкен еріген су көлдері құйып жатқан. Қазіргі Ассинибойн және Шелл өзендері бұрынғы мұздықпен қоректенген өзендер жасаған үлкен аңғарлардың ішінде әлдеқайда кішідірек және иректеп ағып жатыр. Олар өзеннің өзінің көлеміне сәйкес келмейтін арнаны алып жатқан "сәйкес келмейтін өзеннің" мысалдары. Жыл сайынғы су тасқыны мұздықтан кейін жиналған аллювиалды топырақта сатылы террасаларды қалыптастырады. Ассинибойн өзені аңғарының террасасының бір бөлігін Шеллмут бөгетінің батыс жағынан табуға болады. Павильон аймағы мен ескі Асессиппи қалашығы Шелл өзені аңғарындағы террасаларда орналасқан. Массалық ысырап аңғар қабырғаларының пішінін өзгертуді жалғастыруда. Қардың еруінен және жауын-шашыннан жер бетіне ағып жатқан сулар, сондай-ақ жер асты суларының бұлақтары тұрақсыздыққа алып келіп, ойыстар мен құлдыраулардың пайда болуына себеп болады. Ежелгі аңғардың өздігінен жүргізілетін жолы аңғардың беткейімен Ассинибойн өзені аңғарының панорамалық көрінісін ұсынатын қарау тұғырына дейін көтеріледі. Ақпараттық тақталар аңғардың мұздық тегі және оны қалыптастыруды жалғастыратын эрозия процестері туралы мәлімет береді.