Кіріспе

Чилидің оңтүстігіндегі белсенді жанартау Вилларрика, оның базальттық андезиттік құрамындағы лавасы, оның кратерінде белсенді (бірақ бұл жағдайда аралық) лава көлі бар екені белгілі әлемдегі аз санның бірі. Көбінесе вулканның атылуынан жанып тұрған пирокластар мен лава ағыстары шығады. Жаңбыр жауғаннан кейін еріген қар мен мұздық мұздар 1964 және 1971 жылдардағы атылулар сияқты үлкен лахарларды (балшық пен қалдықтар ағыны) тудыруы мүмкін. Вильяррика - қазіргі уақытта Жердің терең жерінде көміртегі газын шығару жобасы бақылап отырған 9 жанартаудың бірі. Жобаның мақсаты - көмірқышқыл газы мен күкіртқышқыл газының ауа астындағы жанартаулардан шығарылатын мөлшеріне қатысты мәліметтер жинау.

География және геология

Вилларика Чилидің Орталық аңғарының шығысында орналасқан, ол үш ірі стратовулкандардың батыс бөлігі болып табылады. Бұл тізбектелу жер қыртысындағы ескі сынықтың болуына байланысты, солтүстік-батыс-оңтүстік-шығысқа қарай Моха Вилларрика сынық аймағы, Вилларрика 400 км2 аумақты алып жатыр және шамамен 250 км3 көлемде. Онда вулкандық үңгірлер мен 26 шақты шөгінді шоқ бар. Лава көліне газдың үнемі ағып кетуі, әдетте, өте көп лаваны көбірек тұтқыр етеді, оның жарылыс әлеуетін арттырады. Екі үлкен игнимбрит қабаттары көрінеді; Ликан игнимбриті және жақында Pucón Ignimbrite.

Мұздықтар

Вильярриканың жоғарғы бөлігі тұрақты қармен қапталған және 40 км2 мұздықтар бар, олардың ішіндегі ең үлкені оның оңтүстік-шығыс жағында орналасқан Пичиланкахуе Турбио мұздықтары. Жарылыс күлі күн сәулесін сіңіру арқылы қар мен мұздың құлдырауын арттырады. Кейбір күл қалыңдықтары 5 см-ден артық және мұздықты оқшаулайды, оны күшейтудің орнына абляцияны азайтады. 1961 және 2003 жылдар аралығында Вильяррика мұздық бетінің 25% -ын жоғалтты және мұздықтар жыл сайын орташа 0,4 км2 жылдамдықпен қысқарады.

Туризм

Вильяррикада Пукон қаласынан кратерге дейін бағдарланған өрлеулер кеңінен танымал, бірақ бұл бұлттар немесе жанартаулық белсенділікке байланысты тоқтатылуы мүмкін. 2007 жылдан бастап тікұшақпен ұшулар қолжетімді. Қыста (шілде-қыркүйек) солтүстік беткейлерде шаңғы курорты жұмыс істейді. Чили үкіметі мойындаған ең жас адам - тексалық Кристофер Хьюснер, ол 1999 жылы 9 жасында тау басына шықты.

Бұрынғы атылу

Вильяррика - Чилидің ең белсенді жанартауларының бірі; 1552 жылы Чилиді жаулап алғаннан және Вильяррика қаласын құрғаннан бері атылулар тіркелді. Бұл қала бастапқыда қазіргі Пуконның маңында құрылған. Вильяррика жанартауында 16 ғасырдың екінші жартысында жиі болып тұратын стромболиандық атылыстар болды. 1562 жылы болған атылудан кейін вулканнан 200 км-ге дейін күлдің жұқа қабаттары түсіп қалды. Алайда, уақыт өте келе тау-кен өндірісі төмендеді.

1963 және 1964 жылғы атылулар

1963 жылы 8 наурызда вулкан қайтадан атылып шықты. 12 наурызда шыңның 250 метр төменгі жағындағы шаңырақтан лава ағыза бастады, бұл 1000 метрлік ұзындығы мен 150 метрлік ені бар лава ағынын құрады. Бір кезде Конарипе тұрғындары қатты жаңбырдан бас сауғалау үшін үйлеріне қайтуға шешім қабылдады. Лахардан Шаиллупен ауылы да қираған, яғни 30 үй қираған, бірақ өлім-жітім болған жоқ. Мұндай көзқарастар табиғат "индейлермен одақтас" деген сенімді көрсетеді.

1971-1972 жылғы атылу

1971 жылы 29 қазанда таңғы сағат 3-те кратерде бірнеше жарылыс болды және ақ, содан кейін қара түтін бағанасы пайда болды.

2015 жылғы атылу

2015 жылдың 7 ақпанында Вильяррика Servicio Nacional de Geología y Minería және Onemi-де сары сақтық белгісін іске қосты. Кішігірім жарылыстар мен күлдің аз мөлшерде шығарылуы байқалды. Он күннен кейін тағы бір атылыс болды. Ұлттық геология және тау-кен қызметі (Сернагеомин) жанартаулық және сейсмикалық белсенділік қайтадан көбейгеннен кейін сары сақтық жариялады, ал Ішкі істер министрлігінің Ұлттық төтенше жағдайлар басқармасы (ONEMI) сары сақтық жариялады. 2015 жылдың 3 наурызында таңғы сағат 03:01 шамасында жарылып, 10 шақырымға дейін қызыл түске дейін ескерту жасалды. Жанартаудың атылуы оның биіктігінен асып, көршілерді оятқан қатты жарылысты туды және жақын маңдағы қауымдастықтардағы 3385 адамды эвакуациялауға мәжбүр етті. Оңтүстік Анд вулкандарын бақылау орталығы (OVDAS) 2015 жылдың 19 наурызында сағат 12:29-ға дейін жаңа қатпардың болатынын хабарлады. 2015 жылдың шілдесінде атылу жалғасты. Бұл жанартаудан шығатын жанартаулық газдар көп компонентті газды талдау жүйесімен өлшенеді, ол жарылыс алдындағы көтерілген магмалардың газсыздандыруын байқайды, бұл жанартаулық белсенділікті болжауды жақсартады. Эруктикаға дейінгі сейсмикалық талдаулар алдағы жарылысқа сенімді түрде байланысты болатын сейсмикалық әсердің жоқтығын көрсетеді. Алайда, Вилларрика жанартауының астында 9 км-дей жерде гипоцентрлері бар шағын жер сілкіністері пайда болды. Бұл жер сілкінісі атылыстан 45 күн өткен соң болды.