Кіріспе
Материалдық бейнелеуге тыйым салу Аниконизм - табиғи және табиғаттан тыс әлемдердің көркем бейнелеулерінің (иконкалардың) мәдени болмауы немесе діндердегі белгілі бір тұлғалардың бейнелеуінің болмауы. Материалдық бейнелеуге тыйым салу тек белгілі бір жоғарғы құдайға ғана қатысты болуы мүмкін, немесе ол бүкіл пантеонды қамтыуы мүмкін, сонымен қатар пайғамбарлардың, қасиеттілердің немесе даналардың бейнелерін немесе тіпті тірі жандардың бейнелерін және жалпы алғанда бар нәрсені қамти алады. Әдетте, бұл діни дәстүрлермен кодталған және ол табуға айналады. Аниконизм бейнелерді физикалық жою арқылы жүзеге асырылған кезде иконоборлыққа айналады. Аниконизмнің буддизм мен христиандықта да тарихи кезеңдері бар, бірақ бұл қозғалыстар негізінен көркемөнерде Будда, көркемөнерде Будданың өмірі, көркемөнерде Буддалар мен бодхисаттвалар, батыс өнерінде Құдай Әке, христиан өнерінде Киелі Рух, Исаның бейнесі, өнерде Үштік және Құдай қолы (көркемөнер) кең таралған. Ал, иудаизм мен ислам өздерінің тарихында негізінен аиконотикалық болды, соның ішінде Мұхаммед сияқты ірі тұлғалардың бейнелері де бар. "Аниконизм" сөзі грекше εικων 'бейне' деген сөзден алынған, ал алғысы - ан (грекше privative alpha) және жалғауы - ism (грекше ισμος). Иконоборлық - діни немесе мәдени себептермен бейнелерді белсенді түрде жою.
Aniconism is the cultural absence of artistic representations (icons) of the natural and supernatural worlds, or it is the absence of representations of certain figures in religions. The prohibition of material representations may only extend to a specific supreme deity, or it can encompass an entire pantheon, it can also include depictions of a prophet, saints, or sages, or even depictions of living beings and anything in existence generally. It is generally codified by religious traditions and as such, it becomes a taboo. When it is enforced by the physical destruction of images, aniconism becomes iconoclasm. Aniconism has historical phases in both Buddhism and Christianity, though these movements have been largely rejected as Buddha in art, life of Buddha in art, Buddhas and bodhisattvas in art, God the Father in Western art, Holy Spirit in Christian art, the depiction of Jesus, The Trinity in art, and [[Hand of God (art) are common. By contrast Judaism and Islam have predominantly been aniconistic throughout their histories, including representations of major figures such as Muhammad. The word "aniconism" is derived from Greek εικων 'image' with the negative prefix an (Greek privative alpha) and the suffix ism (Greek ισμος). Iconoclasm is the active destruction of images for religious or cultural reasons.
Жалпы аспектілер
Монотеистикалық діндерде аниконизм теологиялық қарастырулар мен тарихи мән-жайлар арқылы қалыптасты. Бұл адамдар Құдайдың ең жоғары билік иелері екеніне сенетін және оны ұстанатын адамдар Құдайдың ерекше мәртебесін жауласқан сыртқы және ішкі күштерге, мысалы, жалған тәңірлерге және сыншыл адамдарға қарсы қорғауға тиіс деп сенген. Бұған қоса, пайғамбарлар мен миссионерлер бейнелерді қолдануға тыйым салып, құдайлық қасиеттерді бұзған. Сол шешім Құдайға ұқсайтын жарату құдіретіне ие болған адамдармен жұмыс істеді (осыдан олардың Аспаннан қуылғаны, Бабилдің жойылуы және Киелі кітап мәтіндеріндегі Екінші өсиет). Әртүрлі мәдениеттерді зерттеген кейбір қазіргі ғалымдар көптеген жағдайларда аниконизм идеясы нақты шындықтың фактісі емес, интеллектуалдық конструкция екенін көрсететін материал жинады, ол белгілі бір ниеттерге және тарихи контекстке сәйкес келеді.
Буддизмде
1890 жылдары буддалық өнер тарихын зерттеу басталғаннан бері, біздің заманымыздың 1-ғасырына дейін созылған ең ерте кезең аниконтикалық деп сипатталды; Будда тек бос таққа, Бодхи ағашына, бос кеңістіктің үстінде (Санчиде) жүзетін шамырауы бар атты, Будданың аяқ іздері және дхарма дөңгелегі сияқты символдармен бейнеленген. Алайда, басқа адамдар мен олардың айналасы көбінесе үлкен санда және мұқият бейнеленеді, ал көріністер көбінесе көп, бірақ ортасында бос орын болады. Будданың бейнесі туралы айтатын болсақ, бұл аниконистік дәстүр ежелгі буддалық ережеге негізделген болуы мүмкін, ол Будданың бейнелерін тыйым салған, онда ол адам түрінде пайда болды, бұл ереже Сарвастивада винаяда (Сарвастиваданың ерте буддалық мектебінің ережелері) жазылған: "Будданың денесінің бейнесін жасауға рұқсат етілмегендіктен, Будданың қызметшісі Бодхисаттваның бейнесін жасауға рұқсат беруін сұраймын. Бұл дұрыс па?" Будда: "Бодхисаттаваның мүсіні жасала алады", - деп жауап берді. Олар әлі де пікірталастың тақырыбы болса да, Будданың алғашқы антропоморфтық бейнелері жиі Греко-буддистік өзара әрекеттесудің нәтижесі деп саналады, бұл әсіресе Гандарада кеңінен тараған мәдени алмасу, бұл теорияны алғаш рет толық түсіндірген Альфред А. Фучер, бірақ бастан-ақ оны Ананда Кумарасвами сынға алды. Фушер аниконистік символдардың шығу тегін, ол негізгі діни саяхат орындарынан алып тастаған және алып кеткен шағын сувенирлерді жинау арқылы түсіндірді, олар кейіннен сол жерде болған оқиғалардың символдары ретінде танылып, танымал болды. Басқа түсініктерде нирванаға жеткен адамды бейнелеу орынсыз деп айтылған. Алайда 1990 жылы буддизмдегі аниконизм ұғымына Сьюзан Хантингтон қарсылық білдірді, бұл мамандар арасында әлі күнге дейін жалғасып келе жатқан қызу пікірталасты бастады. Ол көптеген ертедегі көріністерді аникондық деп санайды, өйткені олар шын мәнінде Будданың өмірінен көріністерді бейнелемейді, бірақ цетияға (жад) ғибадат етеді немесе осы көріністер болған жерлерде адалдардың қайта жаңғыртуын көрсетеді. Осылайша бос тақтың бейнесі Бодх-Гаядағы немесе басқа жердегі нақты реликвиялық тақты көрсетеді. Ол буддизмдегі белгілі бір аникондық ілімге қатысты тек бір ғана жанама сілтеме бар екенін және ол тек бір сектаға қатысты екенін атап өтті. Археологиялық дәлелдерге келсек, бұл Будданың кейбір антропоморфтық мүсіндері біздің заманымыздың 1-ші ғасырында аяқталған аниконистік кезеңінде болғандығын көрсетеді. Хантингтон сондай-ақ "аниконисттік" және "иконикалық" өнердің Тхеравада мен Махаяна буддизмі арасында пайда болған бөлінумен байланысын жоққа шығарады. Хантингтонның пікірін Видья Дехеджия және басқалар сынға алды. Сонымен қатар, индустар антропоморфтық бейнелерге назар аударуды оңай деп санайды, өйткені Кришна "Бхагавад-гита" кітабының 12-тарауының 5-аятында, Құдайға назар аударуды формалы Құдайға қарағанда әлдеқайда қиын деп айтқан, өйткені адамдар сезім арқылы қабылдауды қажет етеді.
Византиялық иконақорлық
Византия империясында VIII ғасырдың ортасы мен IX ғасырдың басында екі рет иконаларды жою кезеңдері болды. Дау-дамайлардың саяси аспектілері күрделі, Византия императорлары, католик шіркеуі мен православие шіркеулері кеңестері мен Папа арасындағы қарым-қатынаспен айналысады. Теологиялық тұрғыдан алғанда, сол кездегі православие теологиясының басым көпшілігі сияқты, айтыс Исаның екі табиғаты туралы болды. Иконаны қорғайтындар бейнелер Мессияның құдайлық және адамдық табиғатын бір мезгілде бейнелей алмайды, бірақ бөлек бейнелейді деп сенді. Өйткені Исаны тек физикалық түрде бейнелейтін икона - несториандық, ал Оны адам және құдай ретінде көрсеткен икона екі табиғатты бір аралас табиғатқа, яғни монофизизмге араластырмай жасай алмайды, сондықтан барлық иконалар еретикалық болды. Сондай-ақ, Мұса заңындағы мүсіндерге табынуға тыйым салған ережелерге де сілтеме жасалды.
Протестанттық реформация кезінде
Аниконизм протестанттық реформация кезінде де кең тараған, кейбір протестанттар шіркеулерді суреттермен, мүсіндермен немесе әулиелердің монументтерімен толтырған католиктердің жалған тәңірлерге табынушылық әрекеттерін қабылдамай бастады. Реформация (кальвинизм) шіркеулері мен кейбір секталар (әсіресе пуритандықтар мен баптистердің кейбір шіркеулері) діни бейнелерді көрсетуге тыйым сала бастады. Бұған мысал ретінде Оливер Кромвеллді келтіруге болады, ол король Чарльз І-ді елден қуып жіберді, бірде ол шіркеуінде орналасқан алтын жәдігерді жойды.
Бүгіндегі мәсіхшілер арасында
Шығыс шіркеуінде, несториан шіркеуі деп те аталады, дін бейнелеріне қарсылық ақырында аймақта исламның өсуіне байланысты нормаға айналды, онда ол қасиеттілер мен библиялық пайғамбарлардың кез келген суреттерін тыйым салды. Сондықтан шіркеу иконаларын жоюға мәжбүр болды. Бұл дәстүр әлі күнге дейін қолданыста, көптеген ассириялық шіркеулерде Иса мен Мәриям сияқты Киелі кітап кейіпкерлерінің суреттері жоқ. Кейбір амиштер суретке түспеуді жөн көреді. Бұған "Өзіңе мүсін жасама" деген Киелі кітаптағы өсиет, сондай-ақ суреттер "жанды ұрлап алады" деген сенім себеп болды. Қазіргі заманғы Амиш фотосуреттерге деген көзқарастары әртүрлі, кейбіреулері оны қоршаған қазіргі заманның бір бөлігі ретінде қабылдайды. Ехоба куәгерлерінің арасында тәңірлерге табынуға тыйым салынғандықтан, айқыш сияқты бейнелерді бейнелейтін діни тақырыптағы зергерлік бұйымдарды киюге тыйым салынады. Олардың Шығыс 20:4, 5 және Қорынттықтарға 1 - хат 10:14 тармақтарға берген түсіндірмелеріне сай, Исаның, Ехобаның (Құдайдың) және періштелердің бейнелерін немесе мүсіндерін қою да тыйым салынған. Сондай-ақ, шәкірттер табиғаттан тыс нәрселерді бейнелейтін кез келген заттардан аулақ болуға шақырылады.
Теологиялық көзқарастар
Исламның қасиетті кітабы Құран адам суреттерін бейнелеуге тыйым салмайды; ол тек тәңірлерге табынуды айыптайды (мысалы: 5: 92, 21:52). Хадистерде бейнелі бейнелеуге тыйым салынған, олар жазылған кезеңнің соңғы бөлігінде жазылған оншаған хадистердің ішінде. Бұл хадистер Мұхаммедтің өміріндегі белгілі бір оқиғалармен байланысты болғандықтан, оларды жалпыға бірдей қолдану үшін түсіндіру қажет. Сунни экзегеттер 9-шы ғасырдан бастап, оларда тірі жандардың кез келген бейнелерін өндіруге және пайдалануға қатысты қатаң тыйым салуларды көбейтті. Діни мектептер арасында әртүрліліктер бар және Исламның әр түрлі тармақтары арасында айқын айырмашылықтар бар. Аниконизм салафилер мен уахабилер сияқты фундаменталистік сунниттік секталар арасында кең таралған (олар да жиі иконоборшы), ал исламдағы либералды қозғалыстар арасында аз таралған. Шииттер мен мистикалық ордендердің де аниконизмге қатысты көзқарастары аз. Жеке деңгейде, белгілі бір мұсылмандардың аниконизмге сенуі немесе сенбеуі хадиске қаншалықты сенім берілгеніне байланысты болуы мүмкін (мысалы, тапсырушылар ешқандай хадиске сенбейді), және жеке тәжірибеде қаншалықты либералды немесе қатаң. Исламдағы аниконизм тек материалдық бейнемен ғана емес, сонымен қатар ақыл-ой бейнелеріне де қатысты. Бұл - Құдайды, Мұхаммедті және басқа пайғамбарларды қалай сипаттауға болады және бұл дұрыс па, жоқ па деген мәселе ертедегі теологтар талқылаған түйткілді мәселе. Құдайды әдетте "көк" немесе "мүсірбан" сияқты беймәні қасиеттерімен бейнелейді. Алайда Мұхаммедтің сыртқы келбеті, әсіресе оның өмірі мен іс-әрекеттері туралы дәстүрлерде, Сира әл Набиде кеңінен сипатталған. Сондай-ақ, армандарда көрінетін қасиетті тұлғаларды көрудің дәлдігі де қызықты.
Аниконизм іс жүзінде
Іс жүзінде исламдағы нормативтік діннің негізі тұрақты түрде аниконды болып табылады. Оның бейнесі мешіт сияқты кеңістіктер және Құран сияқты заттар немесе Мекеге кіретін қажылардың ақ киімі, бейнелі бейнелер жоқ. Діннің басқа салалары - шиизмдер, мистика, халықтық діндарлық, жеке деңгейі - осыған байланысты айтарлықтай өзгерістікке ие. Аникондық аникондық тіпті де өзгермелі. Жалпы алғанда, ислам қоғамдарында аниконизм қазіргі заманда белгілі бір діни контекстке дейін шектеледі, ал оның бұрын кең таралуы көптеген аймақтарда және ұзақ мерзімдерде қолданылмаған. Ислам қоғамдарының қай сегментін айтсақ та, аниконизмнің қолданылуы ерекше ерекшеліктерімен сипатталады. Бұл факторлар - қарастырылып отырған дәуір, ел, діни бағыт, саяси ниет, көпшілік сенім, жеке пайда немесе шындық пен сөз арасындағы дихотомия. Бүгінде исламның бейнесі жоқ деген түсінік мұсылмандардың күнделікті өмірінде бейнелерге толы. Телеарналар мен газеттер (тірі жандардың бейбіт және қозғалмалы бейнелерін ұсынады) қоғамдық пікірге ерекше әсер етеді, кейде, әл-Жазира сияқты, араб тілінде сөйлейтін және мұсылман аудиториясынан тыс, әлемдік ауқымда. Дүниежүзілік және діни жетекшілердің суреттері ақша белгілері мен монеталарда, көшелер мен кеңселерде көптеп кездеседі. Көптеген мұсылман елдерінде (Саддам Хусейннің мүсіндері атақты) қоғамдық орындарда антропоморфтық мүсіндер, сондай-ақ мүсіншілер мен суретшілерді оқытатын өнер мектептері бар. Мысырдың ауылдарында Меккеден оралған парызшылдарды мерекелеу және олардың үйлерінің қабырғаларына жарнамалау сәнге айналған. Кейде аниконизмді ұстанушылар бейнелі бейнелеуді қолданады (бағ. Талибанның сурет салуға тыйым салынған кезінде Кандагардағы фотостудиялардағы талибан жауынгерлерінің портреттері). Шиит қауымдастықтары үшін шиит тарихының басты тұлғаларының портреттері діни бағышталудың маңызды элементтері болып табылады. Әлидің портреттерін - бетін бүркемелеп, бетін бүркемелемей - Иранда ғибадатханалар мен көшелерде сатып алуға болады, оларды үйлерге іліп қоюға немесе өзімен бірге алып жүруге болады, ал Пәкістан, Үндістан және Бангладеште олар жүк көліктері, автобустар мен рикшаларды әшекейлеп безендіреді. Суннилердің дәстүріне қайшы, шииттердің қабірлеріне қайтыс болған адамның фотосуреті қойылуы мүмкін. Ирандықтардың қызығы - Мұхаммедті жас бала кезіне суреттелген шығыс фотосуреті. Нажафтың Ұлы аятолласы Систани Мұхаммедті, ислам пайғамбарларын және басқа да қасиетті деп саналатын тұлғаларды бейнелеуді, егер ол өте құрметпен жасалса, рұқсат етілген деп жариялаған фетва шығарды. Ислам елдерінде тірі жандардың бейнеленуі де қазіргі заманғы құбылыс емес, қазіргі технология, батысқа айналу немесе жеке тұлғаға табынушылыққа байланысты емес. Адамдар мен жануарлардың мүсіндері Омейяд дәуіріндегі сарайларды безендірді, ал фрескалар Омейядтар кезінде, кейіннен көптеген мұсылман елдерінде, атап айтқанда Сафавидтер мен Орталық Азияның түрлі әулеттерінде кең тараған. Орта ғасырдағы араб елдері, Үндістан, Парсы және Түркияның бейнелі миниатюралары ислам өнерінің шыңына кіреді және оның көп бөлігін тартады. Персиядағы Шах Тахмасп пен Үндістандағы Акбар сияқты күшті билеушілер, ислам елдерінің өнеріндегі ең әдемі бейнелі миниатюралардың қамқоршылары, өмір бойы экстравагантты "бейнелі" және экстремистік "аниконикалық" кезеңнің арасында көшіп-қонып жүрді. 15-17 ғасырларда Мұхаммедтің (мұқаммад, мұқаммадсыз) және басқа пайғамбарлардың немесе Адам, Ыбырайым немесе Иса сияқты Киелі кітап кейіпкерлерінің бейнелері; Сүлеймен мен Ұлы Ескендір Персия, Үндістан және Түркиядан келген суреттелген қолжазбаларда кең таралған болды. Шын мәнінде, бұл кітапта Мұхаммед пайғамбардың бейнесі бар, ал испан мұсылман қолжазбасында 16 ғасырдан бастап Омейяд және Аббасид халифаларының бейнесі бар. Ібіліс де түрлі суретті қолжазбаларда кездеседі. Алайда Құдайды бейнелеп суреттелген бейнелер жоқ. Орта ғасырдағы мұсылман суретшілері тірі жандарды бейнелеумен қатар, бейнелеуге тыйым салынбаудың түрлі жолдарын тапты. Бұл туралы айтылуы мүмкін, өйткені Құдай абсолютті, сурет салу әрекеті оның өзі емес, адам емес; және миниатюралар шындықтың өте қарапайым бейнелері, сондықтан екеуін де қате түсінуге болмайды. Материалдық деңгейде, қолжазбалардағы пайғамбарлардың бетін пердемен жауып қоюға болады ("Жұлдыздар мен планеталарға кейбір діндер адам кейпінде табынатындықтан, бұл жер�...
БАҚ арасындағы айырмашылықтар
Бұл тыйым негізінен мүсінге қатысты болса да, кейбір билік өкілдері екі өлшемді толық бет бейнелеуге тыйым салады. Кейбіреулер мұны Талмудты түсінгендіктен, ал басқалары Кабалаға негіздеген. Лондонның еврей мұражайында ұсталған раввин Цви Ашкеназидің ("Хакам Цви" деп аталады) суреті ерекше назарға лайық. Бұл тыйымды түсіндіруге негізделген Цви өзінің портреті үшін отырудан бас тартты. Алайда Лондонның еврей қауымы портрет жасағысы келді, сондықтан олар портретті Цвидің білмеуінен жасады. Твидің ұлы, раввин Якоб Эмден, бұл сурет өте ұқсас екенін айтады. Өңдеудің бір түрі бар, ол - жазық бетке орнатылған рельеф немесе көтерілген бейнелеу, бұл әсіресе проблемалы. Рабби Якоб Эмден Рабби Елиезер Хоровицтің құрметіне соғылған медаль туралы әңгімелейді, онда Хоровицтің суреті бейнеленген. Эмден бұл суретке түсіруге тыйым салуды бұзады деп шешті. Көптеген адамдар мәжілісханадағы мұндай бейнелер осы бұйрықты бұзады немесе бұған рұқсат етілмейді, өйткені олар осы бұйрықты бұзады деп санайды. Раввин Дәуіт ибн Зимра мен раввин Жозеф Кароның пікірінше, арыстандарды бейнелейтін мүсіндер синагогаларда орынсыз. Кейбір беделді адамдар иудаизмнің фотосуретке немесе екі өлшемді өнердің басқа түрлеріне қарсы емес екенін және адамдардың суреттері діни кітаптарда, мысалы, Пасхалық Хагдада, сондай-ақ библиялық және тарихи кейіпкерлер туралы балалар кітаптарында көрінеді деп санайды. Хасидтер үйлерінде теледидар орнатуды қаламаса да, бұл жалған тәңірлерге табынуға тыйым салумен байланысты емес, керісінше, желілік және кабельдік бағдарламалардың мазмұнына байланысты. Барлық топтардың хасидтері өздерінің реббтерінің суреттерін үнемі көрсетеді, ал кейбір қауымдастықтарда балалар бейсбол карточкаларына ұқсас "раби карталарын" алмастырады. Хасидтік және православиелік иудаизмде Шаббат және яһудилердің қасиетті күндері фотосуретке түсіруге тыйым салынады, бірақ бұл тыйымның жалған тәңірлерге табынумен ешқандай байланысы жоқ. Қайта, бұл осы күндері жұмыс істеуге немесе шығармашылық жасауға тыйым салумен байланысты.
Тарихи кезеңдерде
Көптеген өнер тарихшылары ежелгі дәуірде грекшеленген еврейлер Танах кітаптарының мәтіндерін қамтитын керемет жарықтайтын қолжазбалар жинақтарын жасаған, бірақ сақталған үлгілері жоқ, кітаптар шығару дәстүрі болған деп санайды. Бұл дәстүрдің дәлелі ежелгі және ерте ортағасырлық христиандық шығармалар түрінде бар, оларда осы эллиндік яһуди дәстүріне сәйкес жасалған шығармаларда қамтылған ескірек иконалардан алынған деп есептелетін иконалар бар. Кейінгі еңбектердің мысалдары ретінде Ешуаның шиыршығы мен, одан да көп дау тудырған, Утрехт Забур жыршысы келтіріледі. Біздің заманымыздың 3-ші ғасырындағы Сириядағы Дура-Европос мәжілісханасында пайғамбарлар және басқалардың бейнелері мен әңгімелі көріністер бар қабырға кескіндерінің үлкен аумақтары бар. Құдайдың қолы бейнеленген бірнеше суреттер бар, бұл мотив яһуди дінінен христиан өнеріне жеткенін көрсетеді. Герминь де Престегі Келісімі сандығының (806) бірегей христиан мозаикасы, оның ішінде қол да еврейлік иконографиядан алынған деп есептеледі; Сандық сонымен қатар Дура Европада пайда болады. Исраил жерінде қазба жұмыстары жүргізіліп, бірнеше ежелгі мәжілісханалар ашылған. Кейбірінде, атап айтқанда Батыс жағалаудағы Нааран қаласында тірі мүсіндер алынып тасталды, ғибадатхана менорасы сияқты тірі емес рәміздер сақталды. Сондай-ақ, 570-ге жуық синагогалардың жаңа мозаикалары аникондық болғандығы туралы деректер бар. Бұл жоюлардың басқа бір түсіндірмесі - мұсылмандық жаулап алғаннан кейін жасалды және 721 жылы халифа Язид II жарлығымен байланысты (бұл христиан бейнелеріне қатысты болса да). Бейт-Шеаримдегі еврей зиратындағы үңгір қабырғалары мен саркофагтардың безендіруі сондай-ақ біздің заманымыздың 2 - 4 ғасырларында гректілік пұтқа табынушылық мифологиядан алынған суреттерді қолданады. Орта ғасырлардағы көптеген яһудилік суреттелген қолжазбалар және адам бейнелері бар басқа да еңбектер бар. "Құс бас хагда" (немісше, қазір Иерусалимде) барлық адам фигураларына құстардың басын береді, мүмкін тыйым салуды бұзуды жеңілдету үшін.
Жақындағы стипендия
Иудаизмнің аниконистік түріне деген сенімді жоққа шығарып, және жалпы алғанда еврей бейнелеу өнерін бағаламау үшін идеялар тарихшысы Кальман Блэнд жақында бұл құбылысты заманауи конструкция деп ұсынды және ол өзінің мәлімдемесін "Иудей аниконизмі заманауи еврейлік сәйкестіктер құрылысымен бір мезгілде кристалдасты" деп растады. Басқалар да Киелі кітап және эллиндік Рим дәуірінде бейнелеуге толық тыйым салу туралы түсінік дұрыс емес деп айтады. ХХ ғасырға дейін иудаизм әрқашан аниконистік дін болған деп саналған. Бұл көзқарасты ең алдымен Дэвид Кауфман сынға алды, ол бұл сенімнің дұрыс еместігін дәлелдеу үшін үлкен және жан-жақты деректер жинады. Ол 1878 жылы жарияланған мақалада "еврей өнері" терминін алғаш рет қолданған адам болды, сондай-ақ ол еврей өнерінің тарихының ғылыми пәнінің негізін қалаушы деп саналады. Оның шәкірті доктор Сэмюэл Краусс 1901 жылы былай деп жазды: "Ол кезде еврей өнерінен сөз қозғау ақымақтық болар еді. Бұл өнерді ашу Кауфманның өзі үшін үлкен құрмет. Ол мұндай өнердің бар екенін дәлелдеумен қатар, ол сондай өнердің болуы мүмкін екенін де дәлелдеу керек еді, өйткені ол бейнелерді тыйым салу мұндай өнердің дамуына кедергі келтіреді деген ойдың қате екенін көрсетті, тіпті оны дәлелсіз факт ретінде бекітті.
As late as ten years ago it would have been absurd to speak about a Jewish art. It is Kaufmann's own merit to have uncovered this art. Not only did he have to prove that such an art existed, he also had to prove that it could exist, as he showed that the idea that the prohibition of images would obstruct the development of such an art was mistaken, and even established it as an irrefutable fact that the art in wide areas was not prohibited insofar as no worship was associated with it.
Басқа діндер
Африкада аниконизм әр мәдениетке қарай әр түрлі болып келеді, адамдар мен жануарлардың маскалары мен мүсіндері, олардың мүлдем болмауы. Алайда, бүкіл құрлықта "Жоғарғы Құдайды" материалдық түрде танудан бас тарту ортақ сипат. Рим тарихшысы Тацит герман тайпалары туралы былай деп жазды: "Олар көктің құдайларды қабырғаларға суреттеп, не адам кейпімен бейнелеп қоюын құдіретті деп санамайды". Оның байқауы барлық герман халықтарына қатысты жалпы болған жоқ (немесе гректерге ұқсас, ол өз уақытынан кейін дамыған), өйткені құжаттамалық дәлелдер (Ардре кескін тастарын қараңыз) көрсетеді. Ежелгі этруск дінінде dii involuti немесе "бұғаланған құдайлар", қарапайым пантеоннан жоғары тұрған және апаттардың болуын реттейтін құдайлар тобы ешқашан аталмаған немесе суреттелген емес. Жалпы алғанда, құдайлардың бейнелері этрус өркениетінде грек ықпалының қабылданғаннан кейін, б.з.д. Этрусктардың бір күнтізбесінде "құдайлардың жүздерімен көрініс табу" жағымсыз оқиға ретінде сипатталған. Кейбір австралиялық аборигендер мәдениетінде "жақында қайтыс болған адамдардың атын атауға және суретке түсіруге дәстүрлі заңмен тыйым салынады, ал аза тұту кезеңі апталар, айлар немесе жылдар бойы созылуы мүмкін". Олардың бейнелері ата-бабаларының ұлы арманына өтуіне кедергі келтіреді деп санайды. Кейбір телеарналар (мысалы, ABC) аборигендерді бейнелейтін бағдарламаларда немесе мақалаларда мазмұндық ескертулерді қамтиды. Бұл тыйым жерлестерден басқа қайтыс болған адамдарды бейнелеуге қатысты емес.