Кіріспе

Тимор батырларының қауымдастығы (Tetum: Klibur Oan Timor Asu'wain, KOTA; Associação dos Heróis Timorenses, AHT), кейде «Тау жауынгерлерінің ұлдары» деп белгілі, Шығыс Тимордағы консервативті мәдени саяси партия. 2007 жылы KOTA өзінің 30 000 мүшесі бар екенін мәлімдеді.

Тарих және бағдарлама

Партия 1974 жылы қазан айында Associacão Popular Monarqui(c)a de Timor APMT (Тимор монархистерінің халықтық қауымдастығы) ретінде құрылды және 20 қарашада қазіргі атауымен аталды. Партия өзінің позициясын батысқа бағытталған UDT мен солшыл FRETILIN арасындағы балама ретінде белгіледі. Португалия отаршылдық билігі оларды партия ретінде танымады, себебі олардың қолдаушылары жеткіліксіз болды. Партияның негізін қалаушылар Леао Педро дос Рейс Амарал, Педро да Коста Рамалхо және Хосе Мартинс болды. 49 жастағы Мартинс, бұрын APODETI-де жұмыс істеген, партияның алғашқы президенті болды. Партия вице-президенті лауазымында Лалеядан Галлоли тілінде сөйлейтін Франсиско Хименес отырды. КОТА негізінен Тимордың дәстүрлі кіші патшалары – Лиураилер арасында қолдау тапты, бірақ халық арасында олардың ықпалы аз болды. Ол 30 жылдан кейін таратылғанға дейін Лиураилер қауымдастығы сипатында қалды. КОТА әрбір тайпаның өз ішіндегі әулеттің ер адамдарынан басшы сайлай алатын жанама сайлау жүйесін жақтады. Бұл басшылар өздерінің қатарынан Парламентке өкілдерді сайлап, олар өз кезегінде патшаны сайлауы керек еді. Көптеген шетелдік бақылаушылар КОТА-ның халық қолдауын жеңе алмайтынына сенді, бірақ журналист Билл Никол олардың идеяларымен, егер олар радиодағыдай нашар бейнеленбегенде және эфир берілмегенде, көпшіліктің басын қоса алатынына сенді. 1975 жылдың 26 қаңтарында КОТА Дилиде 10 000 қатысушымен сайлау науқанын бастады. 2016 жылдың сәуірінде Тилман PLP-мен ынтымақтастыққа келісті. КОТА 2017 жылдың 22 шілдесінде өткен парламенттік сайлауға дейін тіркелген партиялар тізімінен жоғалып кетті.

Сайлау нәтижелері және парламенттік өкілдік

1999 жылы Клементино дос Рейс Амарал КОТА-ның Ұлттық консультативтік кеңеске (ҰКК) өкілі болып тағайындалды, ол БҰҰ басқару кезеңінде парламенттің алғашқы нұсқасы болды, ал кейіннен оның ізбасары – Ұлттық кеңес. 2001 жылғы 30 тамызда өткен парламенттік сайлауда партия халықтың 2,1% дауысын алып, 88 орынның 2-сін жеңіп алды. Алдын ала нәтижелерге сәйкес, партия 2007 жылғы маусымдағы парламенттік сайлауда Тимор Халық партиясымен бірге 3,20% дауыс жинады және 2 орын алды. 2007 жылғы президенттік сайлауда Мануэль Тильман 9 сәуірдегі бірінші турдан кейін 4,09% дауыспен іріктеуден шығарылды. Ол Айнаро ауданындағы жеті сукода ең көп дауыс жинады, себебі оған Жакоб Ксавьер және оның Тимор Халық партиясы (ТХП) қолдау көрсетті. 2007 жылғы 30 маусымда өткен тәуелсіздік алғаннан кейінгі алғашқы парламенттік сайлауда КОТА партиясы ТХП-мен бірлесіп «Демократиялық одақ КОТА/ТХП» деген атпен бірлескен сайлау тізімін жасады. «Демократиялық одақ КОТА/ТХП» жалпы сомада 13 294 дауыс алды, бұл жарамды дауыстардың 3,20% құрайды. Ол сол кездегі Айнаро ауданында ең көп қолдау тапты, онда ол дауыс берудің 18,15% (4066 дауыс) алып, екінші ең күшті тізімге айналды. Одақ Айлеуде де 3%-дан астам дауыс алды (5,60%). КОТА партиясынан Мануэль Тильман және ТХП партиясынан Жакоб Ксавьер содан кейін 65 депутаттан тұратын Шығыс Тимордың Ұлттық Парламентіне өтті. Сайлаудан кейін одақ қайтадан таратылды. 2012 жылғы жалпы сайлауда КОТА партиясы Еңбек партиясымен (ЕП) бірлесіп жаңа Демократиялық одақ құрды. ТХП сайлау органдарына сайлау тізімін ұсынбады. КОТА/ЕП үш пайыздан асып түспеді. Олар тек 2622 дауыс (0,56%) алды. Тіпті Айнароның бұрынғы бекінісінде Демократиялық одақ сайлаушылардың 0,92%-ын ғана жинады, бұл аудан бойынша ең жақсы нәтиже болды.