Кіріспе
Неміс жазушысы және ғалымы Фрея фон Мольтке (туған Деичманн; 29 наурыз 1911 – 1 қаңтар 2010) – неміс-американдық заңгер және күйеуі Гельмут Джеймс фон Мольткемен бірге нацистік қарсылық қозғалысының Крейзау шеңберіне қатысушы. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның күйеуі Германия басып алған аймақтардағы адам құқықтарын бұзуға қарсы тұрып, Адольф Гитлер үкіметіне қарсы шыққан Крейзау шеңберінің негізін қалаушылардың бірі болды. Нацистер оның күйеуін мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен өлім жазасына кесті, өйткені ол Крейзау шеңберімен Гитлерден кейін құрылатын моральдық және демократиялық принциптерге негізделген Германияның болашағын талқылаған болатын. Фрея фон Мольтке күйеуінің соғыс кезіндегі қызметін егжей-тегжейлі баяндаған хаттарын сақтап, оқиғаларды өзінің көзқарасынан жазды. Ол Польшадағы (бұрынғы Kreisau, Германия) Świdnica округінің Krzyżowa қаласындағы бұрынғы Мольтке иелігінде халықаралық түсіністік орталығының құрылуын қолдады.
Freya von Moltke (née Deichmann; 29 March 1911 – 1 January 2010) was a German American lawyer and participant in the anti Nazi opposition group, the Kreisau Circle, with her husband, Helmuth James von Moltke. During World War II, her husband acted to subvert German human rights abuses of people in territories occupied by Germany and became a founding member of the Kreisau Circle, whose members opposed the government of Adolf Hitler. The Nazi government executed her husband for treason, he having discussed with the Kreisau Circle group the prospects for a Germany based on moral and democratic principles that could develop after Hitler. Moltke preserved her husband's letters that detailed his activities during the war, and chronicled events from her perspective. She supported the founding of a center for international understanding at the former Moltke estate in Krzyżowa, Świdnica County, Poland (formerly Kreisau, Germany).
Ерте өмір және білім
Мольтке Фрея Дайхман Германияның Кёльн қаласында банкир Карл Теодор Дайхман мен оның әйелі Ада Дайхманның (туған қызы фон Шницлер) қызы ретінде дүниеге келді. 1930 жылы ол Бонн университетінде заң білімін бастады және Бреслау университетінде семинарларға қатысты. Зерттеуші болып жұмыс істеген кезде ол болашақ күйеуі Гельмут Джеймс фон Мольткемен танысты. 1931 жылдың 18 қазанында екеуі оның туған қаласы Кёльнде үйленді. Жас жұбайлар бастапқыда Мольтке отбасының Крейсау мүлігіндегі Силезиядағы (немісше: Schlesien) шағын үйінде тұрды, кейін Германия, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польшаның бір бөлігі болды. Олар күйеуінің заңгерлік білімін аяқтауы үшін Берлинге көшті. Ол Берлинде заң оқып, 1935 жылы Берлиндегі Фридрих Вильгельм университетінен заң ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Ол шаруа қожалығында жұмыс істеді, ал күйеуі Берлинде халықаралық құқықпен айналысып, ағылшын адвокаты болуға дайындалды. 1933 жылы Адольф Гитлер Германияның канцлері болды, бұл Мольткенің күйеуі үшін апатқа ұласатынын болжады, басқалар күткендей уақытша құбылыс емес. Мольткелер Крейсау қауымын үкіметтің араласуынан қорғау үшін олардың қараушысын нацистік партияға қосылуға ынталандырды. 1941 жылдың қазан айында оның күйеуі: "Күн сайын мыңнан астам адам осылай өлтіріледі, ал тағы мың неміс еркегі өлтіруге үйреніп қалды. Осы уақытта мені сұрағанда не деймін?" деп жазды. Ол сол хатында: "Сенбі күнінен бері Берлиндегі еврейлер ұсталды. Оларды қолдарындағы мүліктерімен жіберіп жатыр. Мұндай нәрсені біліп, қалай бостандықта жүруге болады?" деді. Ол АҚШ-та сөз сөйлеу үшін сапарға шықты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Мольтке күйеуінің соғыс кезіндегі идеялары мен іс-әрекеттерін жариялады, бұл принципті қарсылықтың үлгісі болды. 1949 жылы ол Америка Құрама Штаттарына "Германия: өткен және қазіргі", "Германия: тоталитаризмге қарсы демократия", "Неміс жастары және жаңа білім беру" және "Жаңа Германиядағы әйелдердің орны" тақырыптарында лекция оқуға барды. Силезиядан қашқаннан кейін Мольтке Оңтүстік Африкаға көшті, онда ол екі ұлы Каспар мен Конрадпен бірге қоныстанды. Ол әлеуметтік жұмыскер және мүгедектерге арналған терапевт болып жұмыс істеді. 1956 жылы апартеидке шыдай алмай, ол Берлинге оралды, онда Крейсау үйірмесін жариялау бойынша жұмысын бастады. Оның күш-жігерін Бундестагтың сол кездегі президенті Юген Герстенмайер де қолдады. Фон Мольтке туралы көптеген сұхбаттар мен мақалалар жарық көрді. 1995 жылы ол сұхбат беруші Элисон Оуингске: "Нацистік кезеңнен өткен және қазірге дейін тірі қалған, қарсылық көрсеткендері үшін өмірін жоғалтпаған адамдардың барлығы компромиске келуге мәжбүр болды" деді. Германияның қайта бірігуімен Мольтке Крейсаудағы бұрынғы Мольтке мүлігін неміс-поляк және еуропалық өзара түсіністікті нығайту үшін кездесу орталығына айналдыруды қолдады. Польша мен Германия алаңды жаңартуға 30 миллион немец маркасы инвестициялады. Ол 1998 жылы Крейсау халықаралық жастар орталығы ретінде ашылды. 2004 жылы кездесу орталығын ұзақ мерзімді қолдауға және ондағы жұмысты дамытуға арналған қор құрылды. 2007 жылдан бастап Мольтке бұл бастаманы Еуропалық түсіністік үшін Крейсау қорының (Крейсау кездесу орталығын қолдайтын ұйым) және Гёрлицтегі Саксендегі Мәдениеттік инфрақұрылым институтының қамқорлар кеңесінің құрметті төрағасы ретінде белсенді түрде қолдады. Фрея фон Мольтке 2010 жылдың 1 қаңтарында Вермонт штатының Норвич қаласында 98 жасында қайтыс болды. Сол жылы ол өмір бойы атқарған еңбегі үшін Германияның Гёрлиц қаласынан Брюке сыйлығын алды. Ол өмірлік еңбегімен байланысты үш неміс канцлерімен кездесті: 1998 жылы Хелмут Коль оны Крыжовада салынған Крейсау халықаралық жастар орталығымен таныстырды, 2004 жылы Герхард Шрёдер нацистік қарсыластарды құрметтеу үшін гүл шоқтарын қою рәсіміне қатысты, ал 2007 жылы Ангела Меркель күйеуінің туғанына 100 жыл толуына орай Меркель күйеуін "Еуропалық батылдықтың" символы деп сипаттады. Мольтке өмірі Марк Смиттің "Крейсауға саяхат" пьесасының негізі болды. 2011 жылдың қаңтар айында Бостон қаласындағы Гёте институтында оның өмірі туралы деректі фильм, оның ішінде ағылшын тіліндегі соңғы сұхбаты көрсетілді.
Ағылшын тілінде
Please provide the English text and the existing translation reference. I need both to complete the translation as requested. I will then provide only the final translated text in Kazakh.