Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испан жазушысы, редактор Эмилия Пардо Базан и де ла Руа Фигероа (16 қыркүйек 1851 – 12 мамыр 1921), Пардо Базан графинесі, испандық романист, журналист, әдеби сыншы, ақын, драматург, аудармашы, редактор және профессор болған. Ол феминистік идеялардың көптеген түрлерін, сондай-ақ натурализм мен шындықтың сипаттамаларын енгізіп, оны өз заманының ең ұлы және белгілі әйел жазушыларының біріне айналдырды. Әйелдердің білім алу құқығы туралы оның ойлары оны көрнекті феминисттік тұлғаға айналдырды.
Spanish author, editor
Emilia Pardo Bazán y de la Rúa Figueroa (16 September 185112 May 1921), countess of Pardo Bazán, was a Spanish novelist, journalist, literary critic, poet, playwright, translator, editor and professor. She introduced many feminist ideas, along with naturalism and descriptions of reality, making her one of the greatest and well known female writers of her era. Her ideas about women's rights for education also made her a prominent feminist figure.
Әйелдер құқығын қолдау
Пардо Базан әйелдер құқығының туын көтергені болды және өзінің әдеби еңбектерін де, өмірін де оларды қорғауға арнады. Ол өзінің барлық шығармаларында испан қоғамын жаңғырту, әйелдердің білім алу қажеттілігі және ерлердің иеленген барлық құқықтар мен мүмкіндіктерге әйелдердің қол жеткізуі туралы ойларын жеткізді. 1882 жылы ол "Азат Білім беру институты" ұйымдастырған конференцияға қатысып, испан әйелдері алған білімді ашық сынады, онда пассивтілік, бағыну және күйеулеріне мойынсұну сияқты құндылықтар тынымсыз насихатталды. Заманының зиялы қауымындағы ашық сексизмге қарамастан, Эмилия Пардо Базан 1906 жылы Мадридтегі Атенейдің әдебиет бөлімін басқарған алғашқы әйел болды, ал Мадрид Орталық университетінде (бұрынғы Комплутенс университеті) неолатын әдебиеті кафедрасын иеленген тұңғыш әйел атанды. 1908 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін ол графша титулын мұраға алды және 1910 жылы Халықтық Білім беру Кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. 1921 жылы Сенатқа сайланды, бірақ өзінің орнына ресми түрде отырмады. Көп рет көңілі қалып, тек әйел болғандықтан Испания Корольдік академиясына қабылданудан бас тартылды. 1921 жылы Мадридте дүние салды.
Pardo Bazán was a standard bearer for women's rights and dedicated both her literary production and her life to their defense. In all of her works she incorporated her ideas on the modernization of Spanish society, on the need for female education and on women's access to all the rights and opportunities that men already enjoyed. In 1882, she participated in a conference organized by The Free Educational Institution, and openly criticized the education received by the Spanish women, in which values like passivity, obedience and submission to their husbands were relentlessly promoted. In spite of the patent sexism in the intellectual circles of her era, Emilia Pardo Bazán became the first woman to preside over the literature section of the Ateneo de Madrid in 1906, and the first to occupy a chair of Neo Latin literature at the Central University of Madrid (former name of The Complutense University of Madrid). She inherited the title of Countess on her father's death in 1908 and in 1910 was appointed a member of the Council of Public Instruction. In 1921 she was appointed to the Senate but never formally took up her seat. Much to her frustration, she was repeatedly refused a seat at the Spanish Royal Academy, purely on the grounds of her sex. She died in Madrid in 1921.
Растық детерминизм
Брайан Дж. Дендлдің сөзіне қарағанда, оның натурализмі XIX ғасырдың соңындағы нәсілдік мұра және атавизм теорияларынан шабыттанды. Ол Цезарь Ломброзоның криминология саласында қолданған нәсілдік теорияларын жақсы білген. Пидаль-и-Монға жақын католик идеологиялық негізді ұстанса да, ол расистік көзқарастарды қолдады. Ол антисемиттік идеяларды ұстанып, сефард және ашкенази еврейлерін кемсітті. 1899 жылы Дрейфус ісіне байланысты "La Ilustración Artística" журналында антисемитизмді ақтауға тырысты: "Дрейфус ісі – бұл орта ғасырларда Валенсия мен Толедо көшелерінде қан төгілген ұзаққа созылған күрестің бір эпизоды ғана. Дрейфусқа қарсы крест жорығын түсіндіруге болады, ал түсіндірілген нәрсені жартылай ақтауға болады".
According to Brian J. Dendle, her naturalism partially drinks from late 19th century theories of racial heritage and atavism. She was well versed in the racial theories applied to criminology by Cesare Lombroso. Featuring a Catholic ideological matrix close to Pidal y Mon, she espoused nonetheless racist views. She held antisemitic ideas, to the point of denigrating both Sephardic and Ashkenazi Jews. She tried to justify antisemitism in 1899 in the context of the Dreyfus affair in the pages of La Ilustración Artística: "The Dreyfus affair is nothing but an episode of the secular struggle that covered the Middle Ages in blood in the streets of Valencia and Toledo [ ] The crusade against Dreyfus can be explained, and as it can be explained it can be partially justified".
Тамақ жазушысы
Гастрономияны ұнататын Пардо Базан 1905 жылы досы Мануэль Пурга и Парга, яғни Пикадильоның "La cocina práctica" ("практикалық асүй") кітабына алғысөз жазды. Кейін ол өзінің "La cocina española antigua" (1913) сияқты тағамдық туындыларын жазды.
Fond of gastronomy, in 1905 Pardo Bazán prologued La cocina práctica ("the practical cuisine") by her friend Manuel Purga y Parga, aka Picadillo. She later wrote her own culinary works, such as La cocina española antigua (1913).
Құрмет
1926 жылы 24 маусымда Мадридте Пардо Базанға арналған ескеріш ашылды. Ол сондай-ақ Испания пошта маркаларында бейнеленген, атап айтқанда 1972 жылы шығарылған 15 песеталық маркада. 2017 жылдың 16 қыркүйегінде Google оның 166 жылдығын Google Doodle арқылы тойлады.
A statue dedicated to Pardo Bazán was unveiled in Madrid on 24 June 1926. She has also appeared on the postage of Spain, specifically a 15 peseta stamp issued in 1972. On 16 September 2017, Google celebrated her 166th birthday with a Google Doodle.