Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аркалар мен көпірлерде тік тірек – архитектуралық тірек.
Upright support in arches or bridges
the architectural support
Пирс – сәулет өнерінде арка немесе көпір сияқты құрылымның немесе жоғарғы құрылыстың тік тірегі. Ашылулар (жақтары) арасындағы құрылымдық қабырға бөліктері тірек ретінде жұмыс істей алады. Сыртқы немесе дербес тұрған қабырғалардың шеттерінде немесе бұрыштарында тіректер болуы мүмкін.
A pier, in architecture, is an upright support for a structure or superstructure such as an arch or bridge. Sections of structural walls between openings (bays) can function as piers. External or free standing walls may have piers at the ends or on corners.
Сипаттама
Кеме тірегінің ең қарапайым қимасы шаршы немесе тіктөртбұрышты, бірақ басқа пішіндер де жиі кездеседі. Ортағасырлық сәулетте барабан тәрізді тіректер, крест пішіндес (қос қиылысқан) тіректер және күрделі тіректер кең таралған сәулет элементтері болып табылады. Бағаналар да тік тіректерге ұқсас, бірақ дөңгелек негізде тұрады; көп жағдайда бағаналарды тіректер деп те атай беруге болады. Тіректердің арасындағы тізбектей орналасқан кеңістіктері бар ғимараттарда, екі тірек арасындағы әрбір ашылу (терезе немесе есік) бір кеңістік деп есептеледі.
The simplest cross section of the pier is square, or rectangular, but other shapes are also common. In medieval architecture, massive circular supports called drum piers, cruciform (cross shaped) piers, and compound piers are common architectural elements. Columns are a similar upright support, but stand on a round base; in many contexts columns may also be called piers. In buildings with a sequence of bays between piers, each opening (window or door) between two piers is considered a single bay.
Көпір бағаналары
Бір аралықты көпірлердің әр екі шетінде көпірдің салмағын көтеріп тұратын және көпірге жақын жолдың топырақ толтыруының бүйірлік қозғалысына қарсы тұру үшін тіреу қабырғалары болады. Көп аралықты көпірлерге осы тіреу қабырғалары арасындағы аралықтардың ұштарын қолдау үшін тіректер қажет. Суық климатта, мұздың жиналуын болдырмау үшін, тіректің ағысқа қарай беткей жағында су ағыны болуы мүмкін. Су ағынының үстіңгі жиегі өткір болып келеді, оны кейде кескіш деп атайды. Кескіш жиегі бетоннан немесе тастан жасалуы мүмкін, бірақ көбінесе абразияға төтеп беру және ағыспен келген мұздың кескіштерін сындыру үшін күшті бір нүктеге шоғырландыру мақсатында болат бұрышпен жабылады. Суық климатта, су ағыны әдетте 45 градус бұрышпен орналасады, сондықтан мұзға қарсы соққан ағыс мұздың төменгі жағын көтеруге бейімделеді, ағыстың көлденең күшін мұздың жұқа бөлігіне қарсы тік күшке айналдырады, содан кейін мұздың қолдаусыз салмағы мұздың бөлігін сындырып, тіректің екі жағынан өтуіне мүмкіндік береді.
Single span bridges have abutments at each end that support the weight of the bridge and serve as retaining walls to resist lateral movement of the earthen fill of the bridge approach. Multi span bridges require piers to support the ends of spans between these abutments. In cold climates, the upstream edge of a pier may include a starkwater to prevent accumulation of broken ice during peak snowmelt flows. The starkwater has a sharpened upstream edge sometimes called a cutwater. The cutwater edge may be of concrete or masonry, but is often capped with a steel angle to resist abrasion and focus force at a single point to fracture floating pieces of ice striking the pier. In cold climates, the starling is typically sloped at an angle of about 45° so current pushing against the ice tends to lift the downstream edge of the ice translating horizontal force of the current to vertical force against a thinner cross section of ice until unsupported weight of ice fractures the piece of ice allowing it to pass on either side of the pier.
Мысалдар
Париждегі Триумф аркасында (оң жақтағы сурет) орталық және бүйірлік аркалар төрт алып пішінге орнатылған.
In the Arc de Triomphe, Paris (illustration, right) the central arch and side arches are raised on four massive .
Қасиетті Петір базиликасы
Донато Браманте Римдегі Әулие Петр базиликасының бастапқы жоспарында әсем безендірілген пирстер болған. Орталық кесілістегі күмбездің салмағын төрт пирстер көтеріп тұр. Бұл пирстер күмбездің салмағын толық ұстауға жеткіліксіз болғандықтан, Микеланджело оларды күмбездің ауыр салмағын ескеретіндей етіп өзгертті. Сыртқы қабырғалардан ілгері шығып тұрған төрт апсидінің пирстері де жарты күмбездердің қысымын қабылдау үшін берік. Пирстердің қабырғалық кеңістіктерінде көптеген нишалар орналасқан.
Donato Bramante's original plan for St Peter's Basilica in Rome has richly articulated piers. Four piers support the weight of the dome at the central crossing. These piers were found to be too small to support the weight and were changed later by Michelangelo to account for the massive weight of the dome. The piers of the four apses that project from each outer wall are also strong, to withstand the outward thrust of the half domes upon them. Many niches articulate the wall spaces of the piers.