Гемпшир: Ағылшылдың оңтүстік-шығыс округі

Кіріспе

Англияның Гэмпшир графтығы (англ. Hampshire) – Оңтүстік-шығыс Англиядағы рәсімдік округ. Солтүстікке қарай Беркшир, шығысқа қарай Суррей және Батыс Сассекс, оңтүстікке қарай Солент бұғазы арқылы Уайт аралы, батысқа қарай Дорсет және солтүстік-батысқа қарай Уилтширмен шектеседі. Портсмут және Саутгемптон қалалары ең ірі елді мекендер, ал округ орталығы – Винчестер қаласы. Округтың ауданы 3 799 км² және халқы 1 844 245 адамды құрайды, бұл оны Англиядағы халық саны бойынша 5-ші орынға қояды. Округтың оңтүстік-шығысындағы Оңтүстік Гэмпшир дамыған аймағында 855 569 адам тұрады, және Саутгемптон (269 781) және Портсмут (208 100) қалаларын қамтиды. Солтүстік-шығыста Фарнборо/Алдершот агломерациясы Беркшир және Суррейге дейін созылып, 252 937 тұрғыны бар. Келесі ірі елді мекендер – Басингстоук (113 776), Андовер (50 887) және Винчестер (45 184). Округтың орталық және оңтүстік-батыс бөліктері ауылдық жерлер. Жергілікті басқару үшін Гэмпширде он бір аудан және екі бірыңғай билік аймағы бар: Портсмут және Саутгемптон. Тарихи тұрғыдан округтың құрамында Борнмут және Крайстчерч қалалары болған, бірақ қазір олар Дорсет графтығының бөлігі, сондай-ақ Уайт аралы да кірген. Көп бөлігінде төбелі-долинды ландшафт басым. Округтың солтүстік-батысынан өтетін бор тас жолағы Хэмпшир Даунс құрайды, ал оңтүстік-шығысында Оңтүстік Даунсқа жалғасады. Округтың ірі өзендері осы төбелерден бастау алады: Лодон және Уэй солтүстікке қарай Темзаға құяды, ал Итчен және Тест оңтүстікке қарай Саутгемптон Уотерға, үлкен сағаға құяды. Оңтүстік-шығысында Портсмут порты, Лэнгстоун порты және Чичестер портының батыс жағасы, үш ірі риа орналасқан. Оңтүстік-батысында Жаңа Орман жатыр, ол жайылымдар, жалпақ далалар мен орманды алып жатады және Англиядағы ең үлкен ежелгі ормандардың бірі болып табылады. Шамамен 14 000 жыл бұрын қоныстанған Гэмпширдің жазба тарихы Рим Британиясы кезіне дейін жетеді, сол кезде оның маңызды қаласы Вента Белгарум (қазіргі Винчестер) болған. Округ Домсдей кітабында 44 жүзге бөлінген. 12 ғасырдан бастап, жүн және мата, балық аулау және кеме жасау салаларындағы сауданың өсуіне байланысты портылық елді мекендер дами бастады. Нәтижесінде 16 ғасырда Саутгемптон Винчестерден халық саны жағынан басып өтті. 20 ғасырдың соғыстарында, соның ішінде Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда, Гэмпшир порттарының арқасында маңызды әскери рөл атқарды.

County of England

Hampshire ('/h//æ//m//p//ʃ//ər/, /audio=En uk Hampshire. ogg// //ʃ//ɪər/; abbreviated to Hants.) is a ceremonial county in South East England. It is bordered by Berkshire to the north, Surrey and West Sussex to the east, the Isle of Wight across the Solent to the south, Dorset to the west, and Wiltshire to the north west. The cities of Portsmouth and Southampton are the largest settlements and the county town is the city of Winchester. The county has an area of and a population of 1,844,245, making it the 5th most populous in England. The South Hampshire built up area in the south east of the county has a population of 855,569 and contains the cities of Southampton (269,781) and Portsmouth (208,100). In the north east, the Farnborough/Aldershot conurbation extends into Berkshire and Surrey and has a population of 252,937. The next largest settlements are Basingstoke (113,776), Andover (50,887), and Winchester (45,184). The centre and south west of the county are rural. For local government purposes Hampshire comprises a non metropolitan county, with eleven districts, and two unitary authority areas: Portsmouth and Southampton. The county historically contained the towns of Bournemouth and Christchurch, which are now part of Dorset, and the Isle of Wight. Undulating hills characterise much of the county. A belt of chalk crosses the county from north west, where it forms the Hampshire Downs, to south east, where it is part of the South Downs. The county's major rivers rise in these hills; the Loddon and Wey drain north, into the Thames, and the Itchen and Test flow south into Southampton Water, a large estuary. In the south east are Portsmouth Harbour, Langstone Harbour, and the western edge of Chichester Harbour, three large rias. The south west contains the New Forest, which includes pasture, heath, and forest and is of the largest expanses of ancient woodland remaining in England. Settled about 14,000 years ago, Hampshire's recorded history dates to Roman Britain, when its chief town was Venta Belgarum (now Winchester). The county was recorded in Domesday Book as divided into 44 hundreds. From the 12th century, the ports settlements grew due to increasing trade with the European mainland resulting from the wool and cloth, fishing, and shipbuilding industries. This meant by the 16th century, Southampton had become more populous than Winchester. In 20th century conflicts, including World War One and Two, Hampshire played a crucial military role due to its ports.

Топонимика

Саутгемптондағы саксондық елді мекені Хамтун деп белгілі болды, ал оны қоршаған аймақ немесе сцир Хамтунсцир деп аталды. Ескі атау «Domesday» кітабында Hantescire деп тіркелген, және қазіргі «Hants» деген қысқарту осы жазудан шыққан. 1889 жылдан 1959 жылға дейін әкімшілік округ Саутгемптон округі деп аталды. Ол сондай-ақ Саутгемптоншир деп те аталады. Хэмпшир 17 ғасырда Солтүстік Американың шығыс жағалауына қоныстанған бірнеше колонист топтарының бастапқы нүктесі болды, және Хэмпширдің көптеген тұрғындары онда қоныстанды, өздерінің туған жерінің құрметіне сол жерді Жаңа Хэмпшир деп атады.

Римдіктер басып алғанға дейін

Бұл аймақ соңғы мұз дәуірі аяқталғаннан бері шамамен 12000 ж.б.д. үздіксіз қоныстанған деп саналады. Сол кезде теңіз деңгейі төмен болған, ал Ұлыбритания әлі де Еуропа құрлығына құрлық көпірімен жалғасқан және көбінесе жапырақты орманмен жабылған. Алғашқы тұрғындары мезолиттік аңшы-жинаушылар болды. Халықтың көп бөлігі өзен аңғарлары маңында шоғырланған. Бірнеше мың жыл ішінде климат прогрессивті түрде жылынып, теңіз деңгейі көтерілді; Англия арнасы бастапқыда өзен болған, ал 8000 ж.б.д. шамамен ірі шығанаққа айналды, бірақ Ұлыбритания 6500 ж.б.д. дейін Солтүстік теңіз арқылы Еуропаға құрлық көпірімен байланысты болды. Бұл кезеңдегі маңызды орындардың бірі – Боулднор қияты. 4000 ж.б.д. Оңтүстік Ұлыбританияда егіншілік пайда болды, осымен бірге неолиттік мәдениет дамыды. Сол кезде орманды жою жұмыстары жүргізілді, бірақ қола дәуірінде, б.з.д. 2200 ж. басталып, кеңірек және жүйелі сипат алды. Хэмпширде осы ерте кезеңдерден қалған ескерткіштер аз, бірақ жақын жердегі Стоунхендж б.з.д. 3100 мен 2200 жылдар аралығында бірнеше кезеңде салынған. Хэмпширді қоса алғанда, Ұлыбританияның көптеген аймақтарында қола дәуірінің соңында көптеген таулы бекіністер пайда бола бастады, олар ерте және орта темір дәуірінде маңыздырақ болды; олардың көптегені әлі де ландшафтта көрінеді және оларды аралап көруге болады, әсіресе археолог Барри Канлиффтің зерттеу тақырыбы болған Дэйнбери сақиналары. Сол кезде Ұлыбритания халқы негізінен кельт тілінде сөйлеген, ал олардың мәдениеті классикалық авторлар сипаттаған кельттермен көп ортақ белгілері болған. Биттерн қаласы (11 ғасырдың соңындағы деректемеде Байтерн) атты жердің аты Эрне өзенімен байланысты, бұл атау Иверни тайпасына сілтеме жасайды деген жорамал бар. Б.з.д. екінші ғасырдың екінші жартысында таулы бекіністердің маңызы төмендеді, олардың көптегені тасталып кетті. Шамамен сол кезде Ұлыбританияға алғашқы рет басып кіру орын алды, оңтүстік Ұлыбританияның көп бөлігін солтүстік-шығыс Галлияның белгиялық тайпаларының жауынгерлік элитасы бағындырды, бірақ осы екі оқиғаның таулы бекіністердің құлдырауымен байланысы белгісіз. Римдіктердің басып алу кезінде Вента Белгарумдағы оппидум, қазіргі Уинчестер, аймақтық әкімшілік орталық болып табылды; алайда, Уинчестер Рим стиліндегі Каллева Атребатум қаласынан, қазіргі Сильчестерден, 50-ші жылдары белгиялық Атребаттар тайпасы салған, екінші дәрежелі болды. Юлий Цезарь 55 ж.б.д. және 54 ж.б.д. Англияның оңтүстік-шығысына екі рет шабуыл жасады, бірақ ол Хэмпширге жетпеді. Бұл кезеңдегі маңызды орындардың бірі – Хеңгистбери бас (қазіргі Дорсет), ол ірі порты болды.

The region is believed to have been continuously occupied since the end of the last Ice Age about 12,000 BCE. At that time sea levels were lower and Britain was still attached by a land bridge to the European continent and predominantly covered with deciduous woodland. The first inhabitants were Mesolithic hunter gatherers. The majority of the population would have been concentrated around the river valleys. Over several thousand years the climate became progressively warmer and sea levels rose; the English Channel, which started out as a river, was a major inlet by 8000 BCE, although Britain was still connected to Europe by a land bridge across the North Sea until 6500 BCE. Notable sites from this period include Bouldnor Cliff. Agriculture was being practised in southern Britain by 4000 BCE and with it a neolithic culture. Some deforestation took place at that time, although during the Bronze Age, beginning in 2200 BCE, it became more widespread and systematic. Hampshire has few monuments to show from those early periods, although nearby Stonehenge was built in several phases at some time between 3100 and 2200 BCE. In the very late Bronze Age fortified hilltop settlements known as hillforts began to appear in large numbers in many parts of Britain including Hampshire, and they became more and more important in the early and middle Iron Age; many of them are still visible in the landscape today and can be visited, notably Danebury Rings, the subject of a major study by archaeologist Barry Cunliffe. By that period the people of Britain predominantly spoke a Celtic language, and their culture shared much in common with the Celts described by classical writers. The town of Bitterne (Byterne in a reference from the late 11th century.) shares the same root as the River Erne, suggesting the name refers to the Iverni. Hillforts largely declined in importance in the second half of the second century BCE, with many being abandoned. Probably around that period the first recorded invasion of Britain took place, as southern Britain was largely conquered by warrior elites from Belgic tribes of northeastern Gaul, but whether those two events were linked to the decline of hillforts is unknown. By the time of the Roman conquest the oppidum at Venta Belgarum, modern day Winchester, was the de facto regional administrative centre; Winchester was, however, of secondary importance to the Roman style town of Calleva Atrebatum, modern Silchester, built further north by a dominant Belgic polity known as the Atrebates in the 50s BCE. Julius Caesar invaded south eastern England briefly in 55 and again in 54 BCE, but he never reached Hampshire. Notable sites from this period include Hengistbury Head (now in Dorset), which was a major port.

Рим дәуірі

43 жылы римдіктер Британияға қайта басып кірді және Гэмпшир Рим провинциясы Британияның құрамына өте жылдам қосылды. Олардың саяси басшыларының бейбіт түрде қосылуға рұқсат бергеніне кеңінен сенеді. Вента Бельг халқының әкімшілік орталығының астанасы болды, оған Гэмпшир мен Уилтширдің көп бөлігі кірді және Батқа дейін созылды. Гэмпшир халқының 60-61 жылдардағы Будикка көтерілісіне қатысқан-қатыспағаны туралы жазбада жоқ, бірақ сол шамадағы кезеңге сәйкес келетін Винчестерде өрттің іздері табылды. Келесі үш ғасырдың көп бөлігінде Оңтүстік Британияда салыстырмалы бейбітшілік орнады. Рим кезеңінің соңында көптеген қалалар қорғаныс қабырғаларын тұрғызды; Жаңа Орманға негізделген керамика өнеркәсібі Оңтүстік Британияның барлық аймақтарына өнімдерді экспорттады. Саутгемптонның жанындағы бекініс Клаузентум деп аталды, ол саксондық жағалау бекіністерінің бір бөлігі болды және дәстүрлі түрде германдық тайпалардың теңіз шабуылдарына қарсы қорғаныс ретінде қарастырылды. Портус Адурни – Портсмут портының солтүстік жағында орналасқан римдік бекініс. Ол саксондық жағалаудың бір бөлігі болды және Альп тауларының солтүстігіндегі ең жақсы сақталған римдік бекініс болып табылады. Бекіністің сегізден бір бөлігі қазба жұмыстары арқылы зерттелген. Орта ғасырларда Нормандық қамалы салынды, ол қазір Портчестер қамалы деп белгілі. Римдіктер 410 жылы Британиядан шығып кетті. Екі маңызды римдік жол – Эрмин жолы және Порт жолы округтің солтүстігінен өтіп, Каллева Атребатумды Корниум Добунноруммен (қазіргі Сиренчестер) және Ескі Саруммен байланыстырды. Басқа жолдар Вента Белгарумды Ескі Сарум, Уикхэм және Клаузентуммен байланыстырды. Чичестерден Сильчестерге баратын жолдан Уикхэмде бұрылатын жол, Новиомагус Регинорумды (қазіргі Чичестер) Клаузентуммен байланыстырды.

Саксондықтар

Батыс саксондар VII ғасырдың соңында оңтүстікке қарай қозғалып, Гэмпширді өздерінің патшалығына біріктірді. Осы шамада "Гэмпшир" әкімшілік аймағы пайда болған сияқты – атауы 755 жылы "Хамвик" және "Хамтунсцир" деп тіркелген, бұл Солент өзеніне бақылау орнату мақсатымен осы елді мекен құрылғанын көрсетеді. Винчестерде астанасы орналасқан Уэсекс патшалығы біртіндеп батысқа қарай бритондық Дорсет және Сомерсетке қарай кеңейді. Винчестердегі ескерткіш 9 ғасырда викингтерді күйретіп, аймақты тұрақтандырған күшті король Альфредті құрметтейді. Ол ғалым да, сарбаз да болғандықтан, оның тұсында ағылшын ұлттық санасын қалыптастырудағы маңызды құрал болған "Англосаксон жылнамасы" жазылды. Король Альфред 886 жылы өзін "Англия королі" деп жариялады, бірақ Уэсекс патшасы Ательстан 927 жылға дейін Англияның барлық аймағын толық бақылауға алмады.

Орта ғасырдан бастап

Нормандықтар басып алған кезде Лондон Англияның ең ірі қаласы ретінде Винчестерден озып кетті. 12 ғасырдан бастап порттардың маңызы артты, материкпен сауда, округте жүн және мата өндірісі, балық аулау және кеме жасау өнеркәсібі дамыды. 1523 жылға қарай Саутгемптон халқы Винчестерден басып өтті. Бірнеше ғасыр бойы Саутгемптон мен Портсмут порттарын қорғау үшін Солент жағалауында қамалдар мен бекіністер салынды. Олардың ішінде Портсмут портына қарап тұрған римдік Портчестер қамалы және Генрих VIII салған қамалдар сериясы бар. Соленттің аузындағы құм сілкінісінде орналасқан Хёрст қамалы, Саутгемптон суының аузындағы тағы бір сілкіністегі Калшот қамалы және Нетли қамалы да солардың қатарында. Пул мен Бристоль сияқты бәсекелестер күйреген кезде Саутгемптон мен Портсмут маңызды порттар болып қала берді, себебі олардың біреуі ғана қоршаумен терең суды біріктіретін еді. 1620 жылы «Мейфлауэр» және «Спидуэлл» Саутгемптоннан Америкаға аттанды. Англия азамат соғысы (1642–1651) кезінде Гэмпширде роялистер мен парламенттік күштер арасында бірнеше шайқастар болды. Басты шайқастар – 1643 және 1645 жылдар аралығында Басинг Хаусқа жасалған қоршау және 1644 жылғы Шеритон шайқасы; екеуі де парламенттік күштердің маңызды жеңісі болды. Басқа қақтығыстардың ішінде 1643 жылғы Альтон шайқасы бар, онда роялистердің қолбасшысы приход шіркеуінің мінберінен өлтірілді, сондай-ақ 1642 жылғы Портсмутқа жасалған қоршау да болды. 19 ғасырдың ортасына қарай округтің халқы 219 210 адамға жетті (ғасыр басындағы көрсеткіштен екі есе көп), 86 000-нан астам үйлерде шаруашылық негізгі өнеркәсіп болып табылды (округтің 10 пайызы әлі де орманды болды), дәнді дақылдар, бұршақ, шұбат, бал, қой және шошқалар маңызды рөл атқарды. Хэмпширдің шошқалар мен қабанмен тығыз байланысы болғандықтан, округтің тумалары 18 ғасырдан бері «Хэмпшир шошқалары» деп белгілі. Округтің шығыс бөлігіндегі маңызды порт Портсмут (95 000 халқы бар әскери-теңіз базасымен), ал батыс бөлігінде бірнеше порттар (Саутгемптонды қоса алғанда, 47 000 халқы бар булық доктарымен) маңызды болды. 1868 жылы өндірісте жұмыс істейтіндердің саны ауыл шаруашылығындағы жұмыспен айналысатындардан асып түсті, олар жібек, қағаз, қант және кружево өнеркәсібімен, кеме жасау және тұз өндірісімен айналысты. Жағалау қалалары балық аулау және ауыл шаруашылығы өнімдерін экспорттаумен айналысты. Көптеген орындар маусымдық теңіз ванналарына танымал болды. 1908 жылдың 16 қазанында Сэмюэл Франклин Коди Фарнборода Ұлыбританияда алғашқы қуатты ұшуды жасады, ол кезде Армияның аэростат фабрикасының үйі болған.

By the Norman conquest, London had overtaken Winchester as the largest city in England From the 12th century, the ports grew in importance, fuelled by trade with the continent, wool and cloth manufacture in the county, and the fishing industry, and a shipbuilding industry was established. By 1523 at the latest, the population of Southampton had outstripped that of Winchester. Over several centuries, a series of castles and forts was constructed along the coast of the Solent to defend the harbours at Southampton and Portsmouth. These include the Roman Portchester Castle which overlooks Portsmouth Harbour, and a series of forts built by Henry VIII including Hurst Castle, situated on a sand spit at the mouth of the Solent, Calshot Castle on another spit at the mouth of Southampton Water, and Netley Castle. Southampton and Portsmouth remained important harbours when rivals, such as Poole and Bristol, declined, as they are amongst the few locations that combine shelter with deep water. Mayflower and Speedwell set sail for America from Southampton in 1620. During the English Civil War (1642–1651) there were several skirmishes in Hampshire between the Royalist and Parliamentarian forces. Principal engagements were the Siege of Basing House between 1643 and 1645, and the Battle of Cheriton in 1644; both were significant Parliamentarian victories. Other clashes included the Battle of Alton in 1643, where the commander of the Royalist forces was killed in the pulpit of the parish church, and the Siege of Portsmouth in 1642. By the mid 19th century, with the county's population at 219,210 (double that at the beginning of the century) in more than 86,000 dwellings, agriculture was the principal industry (10 per cent of the county was still forest) with cereals, peas, hops, honey, sheep and hogs important. Due to Hampshire's long association with pigs and boars, natives of the county have been known as Hampshire hogs since the 18th century. In the eastern part of the county the principal port was Portsmouth (with its naval base, population 95,000), while several ports (including Southampton, with its steam docks, population 47,000) in the western part were significant. In 1868, the number of people employed in manufacture exceeded those in agriculture, engaged in silk, paper, sugar and lace industries, ship building and salt works. Coastal towns engaged in fishing and exporting agricultural produce. Several places were popular for seasonal sea bathing. On 16 October 1908, Samuel Franklin Cody made the first powered flight of in the United Kingdom at Farnborough, then home to the Army Balloon Factory.

Қазіргі заман

Хэмпшир екі дүниежүзілік соғыста да маңызды рөл атқарды, себебі Портсмуттегі Корольдік теңіз күштерінің ірі базасы, Альдершоттағы әскери лагерь және Саутгемптон суларындағы Netley әскери госпиталі, сондай-ақ Солсбери жазығындағы және Пурбек аралындағы әскери оқу полигондарына жақын орналасқан. «Спитфайр» және басқа да әскери ұшақтарды жасаған «Супермарин» компаниясы Саутгемптон қаласында орналасқан, бұл Екінші дүниежүзілік соғыста қаланың ауыр бомбалауға ұшырауына себеп болды. Альдершот британдық армияның маңызды тұрақты лагерьлерінің бірі болып қала береді. Фарнборо авиация индустриясының ірі орталығы болып табылады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лорд Монтегудің Нью-Форесттегі Болиу иелігі 1941 және 1945 жылдар аралығында Арнайы операциялар атқарушы ұйымының (SOE) агенттері үшін бірнеше «В» тобының дайындық мектептеріне айналды. (Оқытушылардың бірі Ким Филби болды, ол кейіннен кеңес одағына ақпарат жіберген тыңшылар желісінің мүшесі екені анықталды.) 2005 жылы иелікте сол дәуірдегі фотосуреттерді және бұрынғы SOE оқытушылары мен агенттерінің дауыс жазбаларын көрсететін арнайы көрме ашылды. Уайт аралы кейде Хэмпширдің құрамына кіргенімен, бір ғасырдан астам уақыттан бері әкімшілік тұрғысынан тәуелсіз, 1890 жылы өз округтік кеңесін құрды. Уайт аралы 1974 жылы толық құқықты салтанатты округ мәртебесін алды. Бірлескен полиция күшінен басқа, Уайт аралы мен Хэмпшир арасында ешқандай ресми әкімшілік байланыс жоқ, бірақ көптеген ұйымдар әлі де Хэмпшир мен Уайт аралын біріктіріп жұмыс істейді. 1970 жылдардағы жергілікті басқаруды қайта ұйымдастыру Хэмпширдің аумағын кішірейтип, 1974 жылы Борнмут және Крайстчерч қалалары Дорсет округіне қосылды.

География

Гэмпшир батыста Дорсет, солтүстік-батыста Уилтшир, солтүстікте Беркшир, солтүстік-шығыста Суррей және шығыста Батыс Сассекспен шектеседі. Оңтүстік шекарасы – Англия арнасы мен Солент бұғазының жағалауы, ал ол Уайт аралына қарайды. Ол Оңтүстік-Шығыс Англиядағы ең үлкен графство және қазіргі заманғы барлық шекара өзгерістерінде басқа ағылшын графстволарына қарағанда көбірек жерді жоғалтса да, Ұлыбританиядағы үшінші ірі шейрлік графство болып қала береді. 1890 жылы ең үлкен болған кезде Гэмпшир Англиядағы бесінші ірі графство болды. Қазіргі таңда оның жалпы ауданы және шамамен шығыстан батысқа, ал солтүстіктен оңтүстікке дейін өлшемдері бар.

Геология

Гэмпширдің геологиясы екі санатқа бөлінеді. Оңтүстікте, жағалау бойында "Гэмпшир бассейні" орналасқан – Пурбек аралы, Дорсет және Уайт аралы теңіз эрозиясынан қорғайтын, салыстырмалы түрде нашар төзімді эоцен және олигоцен балшықтары мен қиыршықтарынан тұратын аймақ. Бұл аласа, жазық жерлер бұталы және орманды ортаны қамтамасыз етеді, олардың көп бөлігі Жаңа Орманның құрамына кіреді. Жаңа Орман әртүрлі жануарларға мекен болатын бұталы, шабындық, қылқан және жапырақты орман орталарының мозаикасын ұсынады. Орман ұлттық саябақ ретінде қорғалады, ландшафт пен жануарлар дүниесін сақтау үшін құрылыс және ауыл шаруашылығын шектейді. Жаңа Орманның кең аумақтары ашық жалпы иелік жерлері болып табылады, олар үйшік малдары (ірі қара, шошқалар, жылқылар) мен бірнеше жабайы бұғы түрлерінің жайылуы арқасында шабындық плагиоклимаксы ретінде сақталады. Нашар тау жыныстарының эрозиясы және теңіз деңгейінің өзгеруінен төменгі жазықтар суға батып, Саутгемптон суы сияқты ұзын, және Портсмут порты сияқты кең, иректелген эстуарлар мен риалар қалыптасты. Уайт аралы Гэмпширдің жағалауында орналасқан, мұнда нашар төзімді тау жыныстары эрозияға ұшырап, Солент шығанағы пайда болды. 2014 жылғы зерттеу Гэмпширдің көршілес округтермен бірге 4,4 миллиард баррель мұнайға толы шикі мұнай қорына ие екенін көрсетті, сол кездегі Бизнес және Энергетика министрі Майкл Фэллон бұл "жұмыс орындары мен бизнес мүмкіндіктерін әкеледі" және Ұлыбританияның энергиямен өзін-өзі қамтамасыз етуіне елеулі үлес қосады деді. Осы мақсаттарға жету үшін аймақта фрекинг жүргізу қажет, бірақ бұған экологиялық ұйымдар қарсы тұрып отыр.

Жасыл белдеу

Гэмпширдің барлық жасыл белдеуі округтің оңтүстік-батысындағы Нью-Форест ауданында орналасқан, Дорсетпен шекарадан бастап жағалау бойымен Лаймингтонға дейін және солтүстікке қарай Рингвудқа дейін созылады. Оның шекарасы Жаңа Орман ұлттық паркімен тікелей жалғасқан. Гэмпшир бөлігі алғаш рет 1958 жылы құрылды. Оның мақсаты Оңтүстік-Шығыс Дорсет қалалық агломерациясының және оған жақын қалалар мен ауылдардың кеңеюін реттеу болып табылады.

Төбелер

Гэмпширдің ең биік нүктесі – округтің солтүстік-батыс бұрышында, Беркширмен шекаралас Пилот төбесі. Бутсер төбесінен биіктігі асып түсетін шамамен 20 төбе бар, ал A3 Оңтүстік Даунсты кесіп өтетін жердегі Бутсер төбесі ең танымал болып саналады. Округтің солтүстігі мен орталығындағы негіз – Хэмпшир Даунс және Оңтүстік Даунс тауларын құрайтын бор тау жыныстары. Бұл биік төбелердің беткейлері тік, оңтүстік жағында қышқыл топырақтармен шектеседі. Таулар солтүстікке қарай Темза аңғарына қарай тік құлдырап, оңтүстікке қарай көлбеу төмендейді. Теңіз деңгейінен шамамен биіктікте орналасқан Гэмпширдегі ең биік ауыл – Ашмансворт, ол Андовер мен Ньюбери арасында орналасқан.

Өзендер

Итчен және Тест - әктас арқылы орманды аңғарлармен Саутгемптон суына құятын форель өзендері. Басқа маңызды су жолдары – Хамбл, Мион, Болиу және Лаймингтон өзендері. Стоунхенджді теңізбен байланыстыратын Хэмпшир Эйвон, Фордингбридж және Рингвуд қалаларынан өтіп, содан кейін Хэмпшир мен Дорсет арасындағы қазіргі шекараны құрайды. Вей өзенінің солтүстік тармағы Алтон маңынан басталып, Бентлиден шығысқа қарай ағады. Лодон өзені Вест Хэм шаруашылығында басталып, Басингсток арқылы солтүстікке қарай ағады.

Жабайы табиғат

Гэмпширдің төмендіктері жапайы гүлдер мен жәндіктер үшін маңызды, әктасты далалық тіршілік ортасын қолдайды. Қазір төбелердің үлкен аумағы Шығыс Гэмпширдің ерекше табиғи сұлулық аймағы арқылы одан әрі ауыл шаруашылығы зиянынан қорғалған. Тест өзенінде, Итчендегідей, сусарлардың саны артып келеді, бірақ округтің басқа аймақтарында олардың саны өте төмен. Жаңа Орманды ет үшін бағылатын жабайы шошқалар мекендейді, ол понилерімен, көгершіндерімен (көк, қызыл, қара және сика), сондай-ақ аз сандағы мунджак бұғыларымен танымал. Бұғылар 900 жыл бойы 1997 жылға дейін аңға түсірілді. 1950 жылдардан бері тері фермаларынан қашып кеткен немесе уәжілі түрде босатылған аңдардан тараған күңкілердің жаңадан келген қосымшасы құтсыз. Олар жергілікті фаунаға зиян келтіреді. Лэнгстоун шығанағының солтүстік жағындағы гүлге толы жайылымдық батпақ және тұзды лагунасы бар Фарлингтон батпақтары – табиғат қорығы және жабайы құстардың қыстауға арналған халықаралық маңызы бар аймақ. Селборн төмендіктердегі аңғарда орналасқан; ауылды қоршаған жерлер Гилберт Уайттың табиғат тарихы бойынша жасаған алғашқы байқауларының орны болды. Гэмпширдің округтік гүлі – иттің гүлі. Гэмпширде екі ұлттық парк бар: Жаңа Орман толығымен округтің ішінде орналасқан, ал Оңтүстік Даунс ұлттық паркі Гэмпширдің, Батыс Суссекс және Шығыс Суссекс аймақтарын қамтиды; олардың әрқайсысын ұлттық парк басқармасы бақылайды.

Климат

Гэмпширдің климаты Британ аралдарының көп бөлігіне қарағанда жұмсақ, өйткені ол оңтүстіктегі теңіздің климатты тұрақтандыру әсеріне ие, бірақ Атлантика мұхитының күшті ауа райынан қорғалған. Гэмпширдің орташа жылдық температурасы Ұлыбританияның орташа температурасынан жоғары, орташа жауын-шашын жылына көрсетілген сан, ал орташа күн сәулесі жылына шамамен 1750 сағатты құрайды.

Елді мекендер

Елді мекендердің толық тізімін Хэмпширдегі жерлер тізімінде және Хэмпширдегі елді мекендердің халқы бойынша тізімінде қараңыз. Хэмпширдің округ орталығы – Винчестер, ежелгі тарихи қала, ол бір кезде Уэссекс пен Англияның ежелгі корольдіктерінің астанасы болған, Нормандтар Англияны басып алғанға дейін. 1997 жылы Саутгемптон және Портсмут порты қалалары тәуелсіз бірлік әкімшіліктері ретінде бөлінді, бірақ олар әлі де рәсімдік мақсаттар үшін Хэмпширге кіреді. Фарехэм, Госпорт және Хавант екі ірі қала арасында жағалау бойымен созылған конгломерацияға айналды. Үш қалада да университеттер бар: Саутгемптон университеті мен Саутгемптон Солент университеті (бұрынғы Саутгемптон институты), Портсмут университеті және Винчестер университеті (бұрынғы Винчестер университеттік колледжі; Король Альфред колледжі). Округтың солтүстік-шығысында Блэквотер аңғары конгломерациясы орналасқан, оған Фарнборо, Альдершот, Блэквотер және Ятелі қалалары кіреді және ол Беркшир мен Сурреймен шектеседі. Хэмпшир Лондон төңірегіндегі дамуға шектеу қойылған жасыл белдеуден тысқары орналасқан, бірақ астанамен жақсы теміржол және тас жол байланыстары бар, сондай-ақ оңтүстік-шығыстың қалған бөлігімен бірге 1960 жылдан бері жатақхана типтес қалалардың өсімін көрді. Округтың солтүстік бөлігіндегі Басингстоук ауылдық қаладан бизнес және қаржы орталығына айналды. Альдершот, Портсмут және Фарнборо әскери, теңіз және әуе күштерімен байланысты. Округке сондай-ақ бірнеше базар қалалары кіреді: Алресфорд, Алтон, Андовер, Бишоп Уолтхэм, Лаймингтон, Нью Милтон, Петерсфилд, Рингвуд, Ромси және Уитчерч.

Ұрпағы мен діні

2011 жылғы халық санағында тұрғындардың шамамен 89 пайызы ақ британиялықтарды құрады, ал Саутгемптонда бұл көрсеткіш 85,87 пайызға төмендеді. Маңызды этникалық азшылықтардың ішінде 2,6 пайызы азиялықтар, 1,4 пайызы аралас нәсілдік топтарды құрады; тұрғындардың 10 пайызы Ұлыбританиядан тыс жерде дүниеге келген. Олардың 59,7 пайызы өзін христиан дінінің жатқызып, 29,5 пайызы дінсіз екенін айтты. Ислам (1,46 пайыз) және индуизм (0,73 пайыз) сияқты азшылық діндер де кездеседі. Англия шіркеуінің Винчестер епархиясы 676 жылы құрылған, ол Гэмпширдің үштен екі бөлігін қамтиды және Дорсетке дейін созылады. Гэмпширдің шағын бөліктері Портсмут, Гилдфорд және Оксфорд епархияларының құрамына кіреді. Портсмут Рим-католик епархиясы Гэмпширді, сондай-ақ Уайт аралын және Норманд аралдарын қамтиды.

Саясат

Портсмут пен Саутгемптон қалалық округтерін қоспағанда, Гэмпширді Винчестердегі Касл Хиллде орналасқан Гэмпшир округі кеңесі басқарады. Оның құрамында он бір қалалық емес округ және округтің көп бөлігінде жергілікті деңгейде приходтық немесе қалалық кеңестер бар. 2016 жылғы Ұлыбританияның Еуропалық Одақтан шығу жөніндегі референдумында Гэмпширдің (Уайт аралын қоса алғанда) шамамен 55% Brexit-ті қолдады. Госпорт ең үлкен үлеспен (64%) Еуроодақтан шығуға дауыс берген аймақ болды, ал Винчестер ең үлкен үлеспен (59%) Еуроодақта қалуға дауыс берген аймақ еді. Харт және Шығыс Гэмпшир де Еуроодақта қалуды қолдады.

Парламент

Хэмпшир парламентке он сегіз мүше сайлайды. 2019 жылғы жалпы сайлау нәтижесі бойынша он алты депутат консерватор, ал екі депутат – Лейборист. + 2019 жылғы Хэмпширдегі жалпы сайлау нәтижелері

Hampshire elects eighteen Members of Parliament. As of the 2019 General Election, sixteen MPs are Conservative and two MPs are Labour. + 2019 General Election Results in HampshirePartyVotes%Seats% change from 2017Votes in 2017Vote change from 2017Conservatives512,68157.4%16 1.1%525,222 2.3%Liberal Democrats172,67019.3%0 7%114,794 50.4%Labour169,28419%2 6.9%241,562 29.9%Greens29,6703.3%0 1.1%19,932 48.8%Others8,5861%0 2.2%30,508 71.8%Total892,891100.0 18932,018

In the 2019 General Election there were no seat changes, with the 16 Conservative constituencies and 2 Labour constituencies holding on to the same seats won or held in 2017. This is despite the Liberal Democrats gaining 57,876 more votes (an increase of 50.4%) compared to 2017, and Labour losing 72,278 votes (29.9%) compared to 2017. At the 2017 General Election, the Conservatives won 16 seats, continuing their dominance in the county. Labour took two seats, Southampton Test and Portsmouth South. In the 2015 general election, every Hampshire seat except Southampton Test (Labour) was won by the Conservatives. In 2010, 14 constituencies were represented by Conservative Members of Parliament (MPs), two by the Liberal Democrats, and two by Labour. Labour represented the largest urban centre, holding both Southampton constituencies (Test and Itchen). The Liberal Democrats held Portsmouth South and Eastleigh. The Conservatives represent a mix of rural and urban areas: Aldershot, Basingstoke, East Hampshire, Fareham, Gosport, Havant, Meon Valley, North East Hampshire, North West Hampshire, New Forest East, New Forest West, Portsmouth North, Romsey and Southampton North and Winchester. At the 2013 local elections for Hampshire County Council, the Conservative Party had a 37.51 per cent share of the votes, the Liberal Democrats 21.71 per cent, the UK Independence Party 24.61 per cent and Labour 10 per cent. As a result, 45 Conservatives, 17 Liberal Democrats, 10 UKIP, four Labour and one Community Campaign councillor sit on the County Council. Southampton City Council, which is a separate Unitary Authority, has 28 Labour, 16 Conservative, 2 Councillors Against the Cuts and 2 Liberal Democrat councillors. Portsmouth City Council, also a UA, has 25 Liberal Democrat, 12 Conservative and 5 Labour councillors. Hampshire has its own County Youth Council (HCYC) and is an independent youth run organisation. It meets once a month around Hampshire and aims to give the young people of Hampshire a voice. It also has numerous district and borough youth councils including Basingstoke's "Basingstoke & Deane Youth Council".

Партиясы | Дауыс саны | % | Орын саны | 2017 жылдан бергі өзгеріс | 2017 жылғы сайлаудағы дауыс саны | 2017 жылдан бергі дауыс санының өзгерісі
---|---|---|---|---|---|---
Консерваторлар | 512,681 | 57.4% | 16 | +1.1% | 525,222 | +2.3%
Либералды демократтар | 172,670 | 19.3% | 0 | +7% | 114,794 | +50.4%
Лейбористтер | 169,284 | 19% | 2 | +6.9% | 241,562 | -29.9%
Жасылдар | 29,670 | 3.3% | 0 | +1.1% | 19,932 | +48.8%
Басқалар | 8,586 | 1% | 0 | +2.2% | 30,508 | -71.8%
Барлығы | 892,891 | 100.0% | 18 | | 932,018 |

2019 жылғы жалпы сайлауда орындықтардың құрамы өзгермеді. 16 консерваторлық және 2 лейбористтік сайлау округтері 2017 жылы жеңіп алған немесе иеленген орындарын сақтап қалды. Бұл либералды демократтардың 2017 жылмен салыстырғанда 57 876 дауысқа (50,4%) артып, ал лейбористердің 2017 жылмен салыстырғанда 72 278 дауысқа (29,9%) азайғанына қарамастан болды. 2017 жылғы жалпы сайлауда консерваторлар 16 орынды жеңіп алып, округтегі үстемдігін сақтап қалды. Лейбористтер екі орынды – Саутгемптон Тест және Портсмут Оңтүстік сайлау округтерін жеңіп алды. 2015 жылғы жалпы сайлауда Саутгемптон Тест (Лейборист) сайлау округінен басқа Хэмпширдегі барлық орындар консерваторларға бұйырды. 2010 жылы 14 сайлау округі консерваторлық парламент мүшелері (депутаттар) тарапынан ұсынылды, екеуі либералды демократтар, ал екеуі лейбористер тарапынан ұсынылды. Лейбористтер ең ірі қалалық орталықты ұсынып, Саутгемптонның екі сайлау округін де (Тест және Итчен) иеленді. Либералды демократтар Портсмут Оңтүстік және Истли округтерін ұсынып тұрды. Консерваторлар ауылдық және қалалық аймақтардың қосымшасын ұсынады: Алдершот, Басингстоук, Шығыс Хэмпшир, Фарехам, Госпорт, Хавант, Мион аңғары, Солтүстік-Шығыс Хэмпшир, Солтүстік-Батыс Хэмпшир, Жаңа Орман Шығыс, Жаңа Орман Батыс, Портсмут Солтүстік, Ромси және Саутгемптон Солтүстік, сондай-ақ Винчестер. 2013 жылғы Хэмпшир округі кеңесінің жергілікті сайлауында консерваторлық партия 37,51 пайыз, либералды демократтар 21,71 пайыз, Ұлыбританияның тәуелсіздік партиясы 24,61 пайыз, ал лейбористер 10 пайыз дауыс жинады. Нәтижесінде, 45 консерватор, 17 либералды демократ, 10 UKIP, төрт лейборист және бір қоғамдық науқан кеңесшісі округтік кеңесте отырды. Саутгемптон қалалық кеңесі, жеке біртұтас билік, 28 лейборист, 16 консерватор, 2 «Қысқартуларға қарсы кеңесшілер» және 2 либералды демократ кеңесшілерін қамтиды. Портсмут қалалық кеңесі, сондай-ақ біртұтас билік, 25 либералды демократ, 12 консерватор және 5 лейборист кеңесшілерін қамтиды. Хэмпширдің өз округтік жастар кеңесі (HCYC) бар, ол тәуелсіз жастар ұйымы. Ол айына бір рет Хэмпширде жиналады және Хэмпширдің жастарын дауыстауға бағытталған. Сондай-ақ, Басингстоуктің «Басингстоук және Дине жастар кеңесі» сияқты көптеген аудандық және округтік жастар кеңестері бар.

Экономика

Гэмпшир – Саутгемптон мен Портсмутты есептемегенде, елдегі ең өркендеген округтердің бірі, жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) 29 миллиард фунт стерлингті құрайды. 2018 жылы Гэмпширдің жан басына шаққандағы ЖІӨ 22 100 фунт стерлинг болды, бұл бүкіл Ұлыбритания деңгейімен салыстырылады. Портсмут пен Винчестер округтегі ең жоғары жұмыс орындарының шоғырланған аймақтары болып табылады; 2011 жылы Портсмут қаласындағы жұмыс орындарында жұмыс істейтіндердің 38 пайызы қалаға сырттан келген. Саутгемптон жұмыс орындарының ең көп санына ие, сондай-ақ қалаға кіру және одан шығу да жоғары деңгейде. 2018 жылғы ақпан айына қарай, округтегі жұмыссыздық деңгейі ұлттық орташа көрсеткіштен төмен – 1,3 пайыз, ал ұлттық көрсеткіш 2,1 пайызды құрады. Жұмыскерлердің шамамен үштен бірі ірі компанияларда жұмыс істейді. Гэмпширде жоғары технологиялық салалардағы жұмыспен қамту ұлттық орташа көрсеткіштен айтарлықтай жоғары, бірақ білімге негізделген салаларда орташа деңгейде. Халықтың шамамен 25 пайызы мемлекеттік секторда жұмыс істейді. Туризм округте 60 мыңға жуық жұмыс орнын қамтамасыз етеді, бұл жалпы санының шамамен 9 пайызын құрайды. Нью-Форест аймағы ұлттық саябақ болып табылады, туризм осы аймақтағы маңызды экономикалық сегментті құрайды, 1992 жылы 7,5 миллион адам келді. Саут-Даунс және Портсмут, Саутгемптон және Винчестер қалалары да округке туристерді тартады. Саутгемптон қайық көрмесі округте өткізілетін ең ірі жылдық шаралардың бірі болып табылады және бүкіл елден келушілерді қызықтырады. 2003 жылы округте 31 миллион бір күндік сапар және 4,2 миллион ұзақ мерзімді тұру тіркелді. Саутгемптон және Портсмут қалалары маңызды порттар болып табылады, Саутгемптон доктары ұлттық контейнерлік тасымалдаудың үлкен бөлігін жүзеге асырады, сонымен қатар круиздік лайнерлердің маңызды базасы болып табылады, ал Портсмут порты Корольдік теңіз күштерінің негізгі базаларының бірін және Франция мен Испанияға бағытталған арналық паромдардың терминалын қамтиды. Доктар дәстүрлі түрде осы қалалардағы ірі жұмыс берушілер болды, бірақ жүк тасымалдауды механикаландыру жұмыс күшінің азаюына әкелді. Теңіз апаттарын тергеу басқармасының бас кеңсесі Саутгемптонда, ал әуе апаттарын тергеу басқармасының бас кеңсесі Рашмур ауданындағы Фарнборо қаласында орналасқан. Теміржол апаттарын тергеу басқармасының екі кеңсесінің бірі Фарнборо қаласында орналасқан.

Hampshire is one of the most affluent counties in the country, with a gross domestic product (GDP) of £29 billion, excluding Southampton and Portsmouth. In 2018, Hampshire had a GDP per capita of £22,100, comparable with the UK as a whole. Portsmouth and Winchester have the highest job densities in the county; 38 per cent of workplace workers in Portsmouth commuted into the city in 2011. Southampton has the highest number of total jobs and commuting both into and out of the city is high. The county has a lower level of unemployment than the national average, at 1.3 per cent when the national rate is 2.1 per cent, as of February 2018. About one third are employed by large firms. Hampshire has a considerably higher than national average employment in high tech industries, but average levels in knowledge based industry. About 25 per cent of the population work in the public sector. Tourism accounts for some 60,000 jobs in the county, around 9 per cent of the total. The New Forest area is a national park, and tourism is a significant economic segment in this area, with 7.5 million visitors in 1992. The South Downs and the cities of Portsmouth, Southampton, and Winchester also attract tourists to the county. Southampton Boat Show is one of the biggest annual events held in the county, and attracts visitors from throughout the country. In 2003, the county had a total of 31 million day visits, and 4.2 million longer stays. The cities of Southampton and Portsmouth are both significant ports, with Southampton Docks handling a large proportion of the national container freight traffic as well as being a major base for cruise liners, and Portsmouth Harbour accommodating one of the Royal Navy's main bases and a terminal for cross channel ferries to France and Spain. The docks have traditionally been large employers in these cities, though mechanisation of cargo handling has led to a reduction in manpower needed. The Marine Accident Investigation Branch has its principal offices in Southampton, while the Air Accidents Investigation Branch has its head office in Farnborough in Rushmoor District The Rail Accident Investigation Branch has one of its two offices at Farnborough.

Ауа

Саутгемптон әуежайы, қалалық теміржол станциясымен бірге, Саутгемптон қаласындағы Суэйтлингке жақын Эстли ауданында орналасқан халықаралық әуежай. Фарнборо халықаралық авиашоу – аэроғарыш және қорғаныс салалары үшін маңызды сауда көрмесімен қатар, көпшілікке арналған авиашоуды біріктіретін бір апталық іс-шара. Іс-шара жұп жылдары шілде айының ортасында Фарнборо әуежайында өтеді. Бірінші бес күн (дүйсенбіден жұмаға дейін) саудаға арналса, соңғы екі күні жұртшылыққа ашық болады.

Теңіз

Саутгемптон, Портсмут және Лаймингтон қалаларынан Крос-канал және Крос-Солент паромдары графтықты Уайт аралымен, Канал аралдарымен және континенттік Еуропамен байланыстырады.

Темір жол

Оңтүстік-Батыс магистральдық жолы (Оңтүстік-Батыс темір жолымен қамтамасыз етіледі) Лондоннан Веймутқа дейін Винчестер және Саутгемптон қалалары арқылы өтеді, сондай-ақ Бристольден Портсмутқа дейінгі Вессекс магистральдық жолы мен Портсмут тікелей жолы да округ арқылы өтеді.

Жол

M3 тас жолы округті оңтүстік-батыстан, Саутгемптонның жанындағы Жаңа Орманның жиегінен солтүстік-шығысқа қарай, M25 Лондон айналма тас жолымен қосылуға бағытталған. Оның оңтүстік ұшында M27 оңтүстік жағалау тас жолымен байланысады. Винчестер маңындағы Твифорд Даун қазбасының құрылысы көптеген ежелгі жолдар мен археологиялық маңызы бар басқа да ескерткіштерді кесіп өту арқылы үлкен дау тудырды. M27 ірі қалалық агломерациялардың айналма жолы ретінде және оңтүстік жағалаудағы басқа да елді мекендерге байланыс ретінде қызмет етеді. Басқа маңызды жолдарға A27, A3, A31, A34, A36 және A303 кіреді. Округте жеке көлікке иелік деңгейі жоғары, тек 15,7 пайызы жеке көлікке қол жеткізе алмайды, бұл Англия мен Уэльстегі 26,8 пайызбен салыстырғанда. Округте пойызбен жүру көрсеткіші орташадан төмен (3,2 пайыз, ал жұмысқа бару үшін 4,1 пайыз) және автобуспен жүру көрсеткіші (3,2 пайыз 7,4 пайызға қарағанда), бірақ велосипедпен жүру көрсеткіші орташадан жоғары (3,5 пайыз 2,7 пайызға қарағанда) және автомобильмен жүру көрсеткіші (63,5 пайыз 55,3 пайызға қарағанда).

Ішкі су жолдары

Бұрын Гэмпширде бірнеше каналдар мен көптеген жеке ауруханалар болған. Southern Health NHS Foundation Trust қоғамдық денсаулық сақтау қызметтерін үйлестіреді, ал Hampshire Hospitals NHS Foundation Trust ауруханалық қызметтерді үйлестіреді.

Ту

Хэмпшир графтығының туы Хэмпшир округі кеңесінің, Хэмпшир лорд-лейтенантының және көптеген жергілікті ұйымдардың қолдауымен 2019 жылдың 12 наурызында Ту институтының тізіліміне ресми түрде енгізілді. Графтық күні мен ту күні – 15 шілде, Сент-Свитун күні; Сент-Свитун – Уинчестердің аңглосаксон епископы болған.

Музыка

Хэмпширде көптеген оркестрлер, музыкалық топтар мен ансамбльдер бар. Музыкант Лора Марлинг Хэмпширде туған. Хэмпшир округінің жастар хоры Винчестер қаласында орналасқан және соңғы жылдары Канада мен Италияға сәтті гастрольдік сапарлар жасады. Хэмпшир округінің жастар оркестрі (оның ішінде камералық және скрипкалық оркестрлер) Торнден залында орналасқан.

Мұражайлар

Жергілікті музейлердің көптеген түрлері бар, мысалы, Винчестердегі қалалық музей темір дәуірі мен римдік кезеңдерді, орта ғасырларды және Виктория дәуірін үш қабатта қамтиды. Андоверде "Темір дәуірі мұражайы" орналасқан. Солент аспаны мұражайы Гэмпшир және Солент аймағындағы авиация тарихын көрсетеді, онда алтын ғасырдан қалған 20-дан астам ұшақтар бар. Саутгемптонның Sea City мұражайы негізінен қаланың «Титаникпен» байланысына арналған. Басингстоуктегі Milestones мұражайы округтің өнеркәсіптік мұрасын сақтайды. Гэмпширде бірнеше ұлттық мұражайлар да бар. Ұлттық автокөлік мұражайы Жаңа Орманда, Болиуда орналасқан. Корольдік теңіз күштері мұражайы Портсмут тарихи кемежайының бөлігі болып табылады. Басқа әскери мұражайларға Госпорттағы Су асты кемелер мұражайы, бастапқыда Саутсиде орналасқан, бірақ 2019 жылы кемежайға көшірілуі жоспарланған Корольдік теңізшілер мұражайы, Альдершот әскери мұражайы, Саутси қамалының жанындағы «D күні» тарихы және Орта Уоллоптағы Армия авиациясы мұражайы кіреді. Гэмпширдегі бірнеше мұражайлар мен тарихи ғимараттар Хэмпшир мәдени қорының жауапкершілігінде. Арнайы мұражайларға Селборндағы Гилберт Уайт мұражайы кіреді, ол өз үйінде орналасқан және зерттеуші Лоуренс Оутске арналған Оутс коллекциясын қамтиды.

Жыл сайынғы іс-шаралар

Нью-Форест және Гэмпшир округтерінің көрмесі жыл сайын шілде айының соңында өтеді; 2020 жыл оның жүз жылдығын мерекелеуге арналады. Батыс Еуропадағы мұсылмандардың ең ірі жиыны – Жалса Салана 2017 жылы 37 000 келушіні қабылдап, Алтон қаласының жанында өтті. Көктемде Ботсер ежелгі шаруашылығында ежелгі Белтайн фестивалі ұйымдастырылады.

Ғимараттар мен қорғалатын ескерткіштер

Округта 187 I санаттағы ғимарат бар, олар мүсіндерден бастап шаруашылық ғимараттарына дейін, шіркеулерден бастап сарайларға дейін, 511 ғимарат II* санаттағы және II санаттағы көптеген ғимараттар бар. Ұлттық мұра деректеріне Уайт аралы кіреді, онда 208 I санаттағы ғимарат, 578 II* санаттағы және 10 372 II санаттағы ғимарат, 731 жоспарланған ескерткіш, екі кеме апаттары, 91 саябақ және бақ, сондай-ақ 1644 жылы Винчестер маңында өткен Шеритон шайқасы бар.

Спорт

Криккет ойыны негізінен Англияның оңтүстік-шығысында дамыған, ал 1750 жылы Хамблдон қаласында алғашқы командалардың бірі – Хамблдон клубы құрылды. Олар крикет ережелерінің көптеген бастапқы заңдарын жасады. Хэмпшир округінің крикет клубы – бірінші санаттағы команда. Округтың негізгі алаңы – Вест-Эндтегі Эгейс Боул, онда бір күндік халықаралық матчтар өткізілді және жаңартылғаннан кейін 2011 жылы алғашқы тестілік матч қабылданды. Әлемдегі ең көне сақталған боулинг-грин – Саутгемптонның ескі боулинг-грин, ол алғаш рет 1299 жылы қолданылған. Хэмпширдің салыстырмалы түрде тыныш сулары округтің елдегі ең жұмылы желкендесу аймақтарының біріне айналуына мүмкіндік берді, Солентте көптеген яхт-клубтар мен бірнеше өндіруші орналасқан. Хамбл, Болиу және Лаймингтон өзендері, сондай-ақ Хайт және Оушен Виллидж мариналары бәсекелестік және демалысқа арналған желкендесудің маңызды орталықтары болып табылады. Уиндсерфинг спорты округтың оңтүстік-шығысындағы Хейлинг аралында ойлап табылды. Хэмпширде бірнеше футбол командасы бар, оның ішінде EFL Чемпиондығындағы «Саутгемптон», EFL Бірінші лигасының «Портсмут» және Ұлттық лигадағы «Альдершот Таун», «Истли» және «Хавант & Уотерлувилл» командалары бар. «Портсмут» пен «Саутгемптон» командаларының арасындағы бәсекелестік ұзақ тарихқа ие. «Портсмут» 1939 және 2008 жылдары ФА кубогын жеңіп алды, ал 1949 және 1950 жылдары Футбол лигасының чемпионы атанды. «Саутгемптон» 1976 жылы ФА кубогын жеңіп алды және 1900, 1902 және 2003 жылдары финалға жетті, сондай-ақ 1984 жылы Футбол лигасында екінші орынды иеленді. «Альдершот» 1932 жылдан 1992 жылы таратылғанға дейін Футбол лигасының мүшесі болды. Оның орнын «Альдершот Таун» басты, ол 2008 жылы Конференция Премьер-лигасының чемпионы атанды және Футбол лигасына жолдама алды, бірақ 2012/13 маусымының соңында Конференцияға қайта түсті. Хэмпширде көптеген лигадан тыс футбол командалары бар. «Бэшли», «Госпорт Борроу» және «АФК Тотон» Оңтүстік футбол лигасының Жоғары дивизионында, ал «Шоллинг» және «Винчестер Сити» Оңтүстік футбол лигасының Бірінші дивизионында Оңтүстік және Батыс аймағында ойнайды. Округтың солтүстігіндегі Тракстон трассасы – Хэмпширдегі ең ірі автожарыс трассасы, онда картинг трассасы да бар; Саутгемптон мен Госпортта да басқа картинг трассалары бар. Тағы бір маңызды трасса – Матчэмстегі Рингвуд жарыс жолы болды. Алтон қаласына жақын орналасқан Лашам әуеайлағы – жыл сайын өтетін аймақтық және ұлттық жарыстарға арналған жолсеру спортының маңызды орталығы.

The game of cricket was largely developed in south east England, with one of the first teams forming at Hambledon in 1750, with the Hambledon Club creating many of cricket's early laws. Hampshire County Cricket Club is a first class team. The main county ground is the Ageas Bowl in West End, which has hosted one day internationals and which, following redevelopment, hosted its first test match in 2011. The world's oldest surviving bowling green is the Southampton Old Bowling Green, which was first used in 1299. Hampshire's relatively safe waters have allowed the county to develop as one of the busiest sailing areas in the country, with many yacht clubs and several manufacturers on the Solent. The Hamble, Beaulieu and Lymington rivers are major centres for both competitive and recreational sailing, along with Hythe and Ocean Village marinas. The sport of windsurfing was invented at Hayling Island in the south east of the county. Hampshire has several association football teams, including EFL Championship side Southampton, EFL League One side Portsmouth and National League sides Aldershot Town, Eastleigh and Havant & Waterlooville. Portsmouth and Southampton have traditionally been fierce rivals. Portsmouth won the FA Cup in 1939 and 2008 and the Football League title in 1949 and 1950. Southampton won the FA Cup in 1976 and reached the final in 1900, 1902, and 2003, as well as finishing second in the Football League in 1984. Aldershot were members of the Football League from 1932 until they folded in 1992. They were succeeded by Aldershot Town, who in 2008 were crowned the Conference Premier champions and promoted to the Football League but were relegated back to the Conference at the end of the 2012–13 season. Hampshire has a number of Non League football teams. Bashley, Gosport Borough and AFC Totton play in the Southern Football League Premier Division, and Sholing and Winchester City play in the Southern Football League Division One South and West. Thruxton Circuit, in the north of the county, is Hampshire's premier motor racing circuit, with a karting circuit; there are other karting circuits at Southampton and Gosport. The other main circuit was the Ringwood Raceway at Matchams. Lasham Airfield, near Alton, is a major centre for gliding, hosting both regional and national annual competitions.

Теледидар

Округтың тележаңалықтарын BBC South Today Саутгемптон қаласындағы студиясынан және ITV Meridian Уайтли қаласындағы студиясынан көрсетеді, алайда BBC Лондон мен ITV Лондон округтің солтүстік және шығыс бөліктерінде қолжетімді. «That's Hampshire» деген жергілікті тәуелсіз телеарна 2017 жылдың мамыр айында хабар таратуды бастады.

Радио

BBC аймақтық радиосы BBC Radio Solent, BBC Radio Berkshire (Бейсингстоук және Андоверді қамтиды) және BBC Radio Surrey (Алдершот, Фарнборо және Флитті қамтиды) арқылы жүзеге асырылады. Аймақ бойынша коммерциялық радиостанцияларға Heart South, Capital South, Easy Radio South Coast, Nation Radio South Coast және Greatest Hits Radio South кіреді. Аймақтағы жергілікті қауымдастықтар үшін Unity 101, Voice FM 103.9 және Andover Radio сияқты көптеген қоғамдық радиостанциялар бар. Саутгемптон университеті мен Портсмут университетінің студенттік радиостанциялары бар, олар сәйкесінше Surge Radio және Pure FM деп аталады. Ал Винчестердегі Питер Саймондс колледжінің студенттері Саймондс радиосының қосымша білім беру қоғамы арқылы Outreach Radio үшін бағдарламалар жасайды.

Пресс

Саутгемптон және Портсмут күнделікті газеттерді – сәйкесінше Southern Daily Echo мен The News-ты қолдайды. "Бейсингстоук газеті" аптасына үш рет жарияланады. Апталық газеттердің қатарында елдегі ең көне газеттердің бірі – "Хэмпшир хроникасы" бар.