Кіріспе

Америкалық археолог, этнолог және мұражай қызметкері

Фредерик Уорд Путнам (16 сәуір 1839 – 14 тамыз 1915) – американдық антрополог және биолог болған.

Өмірбаян

Путнам Массачусетс штатындағы Салемде Эбенезердің (1797–1876) және Элизабет (Эпплтон) Путнамның ұлы ретінде дүниеге келді және өсті. Колледжді бітіргеннен кейін Эбенезер қысқа мерзімге жас жігіттерді колледжге дайындаумен айналысты, бірақ көп ұзамай Цинциннатиде комиссиялық саудагер ретінде бизнес бастады, ол табысты болды. 1826 жылы әкесінің қайтысымен Салемге қайта оралған Эбенезер сол жерде үйленді және өзін өсімдіктер мен жемістерді зерттеуге және өсіруге арнады, сондай-ақ округіндегі Демократиялық партияның ісіне қатысты. Эбенезерге жиі лауазым ұсынылғанымен, ол Салемнің «үлгілік үкіметінде» альдермен және Салемнің пошта бастығы қызметтерін қоспағанда, ешқайсысын қабыланбады. Фредериктің алғашқы білімі жеке мектептерде және үйде әкесімен болды. Сол жылы ол «Эссекс округінің құстарының тізімі» атты еңбегін жариялады. Луи Агассиздің Салемге жасаған сапары, ол оның қабілеттерін бағалағаннан кейін, Путнам 1862 жылы Гарвардты бітірді.

1865 жылы Путнам «Индиан қабірі және оның ішіндегі заттар, Массачусетс штатындағы Салемдегі Қысқы аралда» деген мақала жариялады. Оның археологиялық қызметі осы мақаланың жариялануымен басталды деп айтуға болады, өйткені оның жарияланымдарының тізімін қарап көргенде, осы уақыттан бастап ерте американдық адамдар туралы мақалалар саны арта түседі және зоологтың жұмысы дерлік тоқтатылады. 1874 жылы Путнам 1874 жылдан 1909 жылға дейін Гарвард университетінің Пибоди археология және этнология мұражайының кураторы болды. Путнам жақсы қарым-қатынас жасауға бейім болды және көптеген студенттерді, соның ішінде әйелдер мен үндістерді тартты. Ол АҚШ-тың 37 штатында және басқа елдерде археологиялық қазба жұмыстарын жүргізді. 1875 жылы ол 100-ші меридиан батысындағы АҚШ зерттеулерінде азаматтық көмекші болып тағайындалды, оның міндеттері археологиялық және этнологиялық материалдарды зерттеу және есеп беру болды. Путнам табиғат тарихын да, Солтүстік Америка археологиясын да зерттеді. Басқа жобалардың ішінде Путнам 1880–1895 жылдары Огайо штатында археологиялық зерттеу жүргізді, онда ол Ұлы Жылан үйіндісін сақтауға үлкен үлес қосты. Ол сондай-ақ Нью-Джерсиді кеңінен зерттеді. Путнам 1891 жылы Чикагода 1893 жылы өтетін Дүниежүзілік Колумбия көрмесінің жетекші кураторы және антропология бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды. Ол көрмеге дейінгі екі жылдың көп бөлігін Американың барлық бөліктеріне және әлемнің басқа бөліктеріне экспедицияларды ұйымдастыруға және бағыт беруге арнады, олар көрме үшін табиғат тарихы және этнографиялық заттарды жинады. Көрме аяқталуға жақын келгенде, Путнам өзінің қадағалауымен жиналған артефактілер үшін тұрақты орын табуға ұсыныс жасады. 1893 жылдың соңында Табиғи тарих мұражайы құрылды, келесі жылы ашылды. Путнам мұражайдың бірінші директоры болуға үміттенді, бірақ сәтті болмады. Путнам кәсіби ұйымдарда да белсенді болды, олар қарқынды түрде құрылып жатты. 1882 жылы ол Америка антиквариаттар қоғамының мүшесі болып сайланды, 1895 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды, ал 1898 жылы Америка ғылымды ілгерілету қауымдастығының президенті болып сайланды. 1901 жылы ол Америка фольклорлық қоғамының президенті болды. 1905 жылы ол Америка антропологиялық қауымдастығының президенті болды. Ол Ұлттық ғылым академиясының және көптеген шетелдік ғылыми қоғамдардың мүшесі болуға шақырылды. Путнам ғылыми әдістерге қосқан үлесі және осы жаңа саланың көптеген ең жақсы студенттерін, соның ішінде Артур С. Паркерді даярлағаны үшін «Америка археологиясының әкесі» ретінде кеңінен танымал. Ол 1915 жылдың 14 тамызында Массачусетс штатының Кембридж қаласында қайтыс болды.

Тану

Мексика жыланының бір түрі, Manolepis putnami, оның құрметіне берілген.