Кіріспе

Француз саясаткері (1811–1883)

Эдуард Рене Лефевр де Лабуле (Édouard René Lefèbvre de Laboulaye; 18 қаңтар 1811 – 25 мамыр 1883) – француз заңгері, ақын, жазушы және құлдыққа қарсы күрескер. Америка Құрама Штаттарының саяси өмірін ұқыпты бақылап, американдық конституцияға құрметпен қараған ол, француз халқының Америка Құрама Штаттарына сыйға тарту еткен мүсін идеясын ұсынды, нәтижесінде Нью-Йорк портындағы Азаттық мүсіні құрылды.

Өмір

Лабулай 1842 жылы адвокаттық практикамен айналысты, ал 1849 жылы Франция колледжінде салыстырмалы құқық профессоры болып сайланды. 1870 жылғы Париж коммунасынан кейін ол Сена департаментінен ұлттық ассамблеяға сайланды. Конституциялық комиссияның отыз мүшелі тобының хатшысы ретінде ол монархистермен күресіп, Үшінші Республиканың құрылуына зор үлес қосты. 1875 жылы ол өмір бойына сенатор болып сайланды, ал 1876 жылы Франция колледжінің әкімшісі болып тағайындалды және 1877 жылы салыстырмалы заңнама бойынша лекцияларын қайта бастады. Лабулай сонымен қатар француздық құлдыққа қарсы қоғамның төрағасы болды.

Ол әрқашан АҚШ саясатын мұқият бақылап, оның конституциясына жоғары баға берді. Ол АҚШ-тың саяси тарихына арналған үш томдық еңбек жазып, оны саяси қуғын-сүргінге ұшыраған Екінші Империя кезеңінде Парижде жариялады. Америка Азамат соғысы кезінде ол Одақтың мүддесін қорғады және құлдықты жоюға белсенді түрде қолдау көрсетті, екі елдің мәдени байланыстары туралы тарихтар жариялады. 1865 жылы соғыс аяқталғаннан кейін ол АҚШ-та жаңадан босатылған құлдарға көмектесетін француздық Эмансипация комитетінің президенті болды. Сол жылы ол АҚШ-қа бостандықты бейнелейтін мүсінді сыйға тарту туралы ойға келді, бұл Наполеон III-тің басып тастаған идеяларының символы болды. Лабулайдың досы, мүсінші Фредерик Огюст Бартольди бұл идеяны іске асырды.

Танымал мәдениет

Лабулай 2007 жылғы "Ұлттық қазына: құпиялар кітабы" фильміндегі маңызды тарихи тұлға еді.