Кіріспе
Британдық-канад жазушысы, романист және қоғамдық белсенді Лиза Аппигнанези (туған Ельжбета Боренштейн; 4 қаңтар 1946 жылы) – Польшада туған британдық-канад жазушысы, романист және сөз бостандығын қорғаушы. 2021 жылға дейін ол Корольдік әдебиет қоғамының төрағасы болды, сонымен қатар Англия ПЕН клубының бұрынғы президенті және Лондон Фрейд мұражайының төрағасы қызметін атқарды. Ол 2017 жылғы Букер халықаралық сыйлығының Ольга Токарчук жеңіп алуына төрағалық етті. Ол Оксфордтағы Сент-Бенетт залының құрметті мүшесі және Лондон Корольдік колледжінің ағылшын тілі кафедрасының қонақ профессоры. Сондай-ақ ол "Мұз бен Ақыл" атты қоғамдық лекциялар сериясы үшін Wellcome Trust People Award сыйлығын алды. Оның "Mad, Bad, and Sad: A History of Women and the Mind Doctors" кітабы 2009 жылы Британ медициналық қауымдастығының ғылымды түсіну жөніндегі сыйлығын жеңіп алды. Ол The New York Review of Books, The Guardian және The Observer басылымдарына материалдар жазды, сондай-ақ бағдарламалар жасап, BBC арнасында сұхбат берді.
Lisa Appignanesi (born Elżbieta Borensztejn; 4 January 1946) is a Polish born British Canadian writer, novelist, and campaigner for free expression. Until 2021, she was the Chair of the Royal Society of Literature, and is a former President of English PEN and Chair of the Freud Museum London. She chaired the 2017 Booker International Prize won by Olga Tokarczuk. She is an Honorary Fellow of St Benet's Hall, Oxford and visiting professor in the Department of English at King's College London, and held a Wellcome Trust People Award there for her public series on The Brain and the Mind. Her book Mad, Bad, and Sad: A History of Women and the Mind Doctors won the 2009 British Medical Association Award for the Public Understanding of Science, among other prizes. She has written for The New York Review of Books, The Guardian and The Observer, as well as making programmes and appearing on the BBC.
Жеке өмір және білім
Аппигнанеси 1946 жылғы 4 қаңтарда Польшаның Лодзь қаласында Хена мен Аарон Боренштейнтердің қызы Эльжбета Боренштейн ретінде дүниеге келді. Ол дүниеге келгеннен кейін ата-анасы Парижге, Францияға көшіп, 1951 жылы Монреальге, Квебек, Канадаға қоныс аударды, сол жерде өсті. Монреальдегі МакГилл университетінде оқыды, онда The McGill Daily газетінің арнайы мақалалар редакторы болды. 1966 жылы бакалавр, ал 1967 жылы магистр дәрежесін (Эдгар Аллан По тақырыбындағы диссертациясымен) алды және жазушы Ричард Аппигнанезиге үйленді. Олар үйленгеннен кейін Англияға көшіп, 1970 жылы Сассекс университетінде салыстырмалы әдебиет бойынша философия докторы (DPhil) дәрежесін алды. Лиза Аппигнанеси Лондонда тұрады.
Академиялық жұмыс
Манхэттендегі әлеуметтік зерттеулер фирмасында бір жыл жазушы болып жұмыс істегеннен кейін, Аппигнанези Ұлыбританияға оралып, Эссекс университетінде Еуропалық зерттеулер лекторы болып жұмыс істеді. 1990 жылы ол ICA-дан толық уақыт жазу үшін кетіп қалды.
Жазу
1991 жылы Аппиньянези «Естелік пен құштарлық» атты бестселлер роман жариялады. Фрейдтің өмірі, идеялары және әйелдермен қарым-қатынасы туралы маңызды зерттеу, «Фрейдтің әйелдері» (Джон Форрестермен бірлесіп жазылған) 1992 жылы жарық көрді. Аппиньянези француз теледидары үшін Салман Рушди туралы екі фильмге сценарий жазды, BBC Radio 4 үшін Зигмунд Фрейд туралы екі радио бағдарламасын жүргізді, BBC Three үшін «Nightwaves» өнер мен идеялар бағдарламасын ұсынды, «Saturday Review», «Start the Week» және «Woman's Hour» сияқты түрлі бағдарламаларға үлес қосты, сондай-ақ «New Writing Partnership» үшін жазды. Аппиньянези көптеген телеарналарда, оның ішінде BBC Newsnight және Late Review бағдарламаларында мәдени сыншы ретінде пайда болды. Ол Profile Books баспасынан шыққан «Үлкен идеялар» сериясының бас редакторы болды, оған Славой Жижектың «Күш қолдану» және Сюзи Орбахтың «Денелер» кітаптары кірді. Ол Ашық университетінің Ми және мінез-құлық зертханасының қызметкері ретінде жұмыс істеді, сонымен қатар The Guardian үшін жазды. Аппиньянези «Чарльз Тейлор» сыйлығына және отбасылық естеліктері үшін «Jewish Quarterly Wingate» әдеби сыйлығына ұсынылды, ал «Естелік адамы» романы «Commonwealth Writers' Prize» үшін тізімге алынып, Канаданың Холокост әдебиеті сыйлығын жеңіп алды. «Mad, Bad and Sad» – «Warwick Prize» тізіміне еніп, «Samuel Johnson Prize» тізіміне ұзақ тізімге алынып, бірнеше сыйлыққа ие болды. Джон Бергермен бірге ол Нелла Биелскидің еңбектерін аударды. «Жыл 42» әдеби аударма үшін «Scott Moncrieff Prize» сыйлығын жеңіп алды. 1987 жылы ол «Өнер және әдебиет орденінің» кавалері атанды. 2015 жылы Корольдік әдебиет қоғамының мүшесі болды және 2016 жылы Корольдік әдебиет қоғамы кеңесінің төрағасы болды.
Appignanesi has been nominated for the Charles Taylor Prize, and the Jewish Quarterly Wingate Literary Prize for her family memoir Losing the Dead, while her novel The Memory Man was short listed for the Commonwealth Writers' Prize and won the Canadian Holocaust Fiction Award. Mad, Bad and Sad was short listed for the Warwick Prize and long listed for the Samuel Johnson Prize, amongst others, and won several awards. With John Berger, she translated the work of Nella Bielski. The Year is 42 won the Scott Moncrieff Prize for Literary Translation. In 1987 she was made a Chevalier of the Ordre des Arts et des Lettres. She became a Fellow of the Royal Society of Literature in 2015 and became the Chair of the Royal Society of Literature Council in 2016.