Кіріспе

Британдық әскерші және жазушы (1661–1707)

Генерал-лейтенант Джон Каттс, 1-ші барон Каттс, Кеңесшілер кеңесінің мүшесі (Ирландия) (1661 – 25 қаңтар 1707), британдық әскерші және жазушы.

Ерте өмір

Каттс 1661 жылы Эссекс графтығының Аркесден ауылында Ричард Катт пен Джоан Эверардтың (сэр Ричард Эверардтың қызы) екінші ұлы болып дүниеге келді. Оның әулеті Генрих VIII-нің үй қазынашысы болған сэр Джон Каттстың ұрпағы еді. Кембридж университетінің Катарина Холл колледжінде қысқа ғана оқығаннан кейін ол отбасылық мүлікті мұраға алды, бірақ сарай және әскери лагерь өміріне көбірек бейімділік танытты.

Мансап

Әскери және әдеби даңққа ұмтылысы оның алғашқы еңбегіне түрткіс болды, ол 1685 жылы «La Muse de cavalier», немесе «Поэзияны кәсіп емес, хобби еткен джентльмендерге кешірім» деген атпен жарық көрді. Келесі жылы Кэттс Венгриядағы Лотарингия герцогының ерікті жауынгері ретінде қызмет етті, және ол Буда қамалында (шілде 1686) императорлық туды қабырғаға алғаш тіккен адам болды деседі. 1687 жылы ол «Поэтикалық жаттығулар» атты кітап жариялады. Келесі жылы ол Голландияда подполковник болып тағайындалды. Генерал Хью Маккей сол кездегі Кэттсты «кейбір бойында биік, денелі және әдемі пішінді, көп ақыл-ойы бар, жағымды, мейірімді және жақын, бірақ мақтан мен өзімшілдікке тым берілген» деп сипаттады. Лейтенант-полковник Кэттс 1688 жылғы ағылшын революциясында III Уильямдың серіктерінің бірі болды, ал 1690 жылы Ирландияға жаяу әскер полкінің командирі ретінде барды, онда ол өзгеше көзге түсті. Ол Бойн шайқасында (1690 жылдың шілдесі) және Лимерик қамалында (1690) (онда ол жараланды) өзгеше көзге түсті. Король Уильям оны 12 желтоқсанда Ирландия пэерлігінде Гоуран бароны Кэттс етіп тағайындады. 1691 жылы Гессен князінің бригадасына қолбасшылыққа ие болды (1691 жылдың шілдесінде Огримде жараланды), Лимерик берілгеннен кейін қала коменданты болып тағайындалды. Келесі жылы ол Фландрияда бригадир болып қызмет етті. Оның Маккей дивизиясының бригадасы 1692 жылдың тамызында Штайнкиркте талқандалды. Бұл шайқаста Кэттс өзі де жараланды. Кейін Лорд Кэттс Уайт аралының лейтенант-губернаторы болды (қызмет еткен жылдар: 1694-1707), бірақ ол 1694 жылы қайтадан активті қызметке оралды, 1694 жылдың маусымында апатты Брест экспедициясында қолбасшылық міндетін атқарды. Ол Камарет шығанағын барлау кезінде Кармартеннің серіктерінің бірі болды және көп ұзамай қайтадан жараланды. Колдстрим гвардиясының полковнигі ретінде Кэттс экспедиция командирі Талмаштың орнына келді, ол жараларынан қайтыс болды. Ол келесі жылы Антверпен банкін реттеу комиссары болып қызмет етті, 1695 жылғы Намур қамалында қайтадан өзін ерекшелендірді, ең ауыр отқа бейжай қарауымен «Саламандр» деген лақап атын иеленді. Цитадельге шабуыл жасағанда басына оқ тиді, бірақ жазылып, әскерін қалаға басып алуға жетектеді. Содан кейін сарай және әскери қызмет кезектесіп болды. Кэтс III Уильямның сенімін артты және 1697 жылғы Рисвик бейбіт шартына әкелген келіссөздерде дипломатиялық агент ретінде әрекет етті. Уайтхоллдағы үлкен өрт кезінде (1698) Колдстримдердің басында Кэтс «Саламандр» деген құрметті лақап атын қайтадан иеленді. Кейін капитан Ричард Стил оның жеке хатшысы болды. 1702 жылы генерал-майор ретінде Кэтс 1701-1714 жылдардағы Испания мұрагерлігі соғысының бастапқы науқанында Марлбороның қол астында қызмет етті, ал 1702 жылғы Венло қамалында әдеттегідей батылдығымен көзге түсіп, Форт-Сен-Михаилға шабуыл жасағандарды жетектеді. Оның жаулары, тіпті шабуылдан аман қалғандар, көңілсіз көрінетін кәсіптің табысқа ие болуына таң қалды. Бірақ, қазір үлкен және алуан тәжірибе жинаған Кэтс, өз сыншыларынан гөрі табыс пен сәтсіздік факторларын жақсы бағалады. Осы оқиғаға байланысты Свифт генерал-лейтенантты «Саламандрға арналған ода» атты өлеңінде пародиялады. Кэтс 1703 жылы Фландрияда наурыз жасады, ал 1704 жылы Англияға сапардан кейін Дунай жағалауында Марлбороға қосылды. Бленхаймде (1704 жылдың тамызында) ол үшінші қолбасшы болды, және оның дивизиясы шайқасқа атын берген ауылдағы қаһарлы шайқастың ең ауыр соққысын қабылдады. Бленхайм Кэтстің соңғы шайқасы болды. 1705 жылдың 23 наурызында ол Ирландияның бас қолбасшысы болып тағайындалды, бұл оның соңғы лауазымы болды. Ол өмірінің соңына дейін Ирландия армиясының ресми қолбасшысы болып қалды.

Кейінгі жылдар

Қалған өмірін ол үйде өткізді, ал қайтыс болған кезде оның қолында сегіз түрлі саяси және әскери лауазым болды. Ол Кембридж графтығы үшін бес парламентте отырды, ал Анна патшайымның алғашқы Парламентіне Уайт аралындағы Ньюпорт округінен сайланды және өмірінің соңына дейін сол жерде өкілдік етті. Ол екі рет үйленді, бірақ баласы болған жоқ. Каттстың Кембридждегі бұрынғы колледжі, Сент-Катарина, 2007 жылдың қаңтар айында оның қайтыс болғанына үш жүз жыл толуына арналған кешкі ас ұйымдастырды.