Кіріспе

"Азаттық радиосы" (бұрынғы "Азаттық Ауғанстан радиосы") – АҚШ үкіметіне қарасты "Азаттық Еуропа/Азаттық" (RFE/RL) радиосының Ауғанстан филиалы. Ол "Америка дауысы" (VOA) радиосымен бірлесіп, тәулігіне 24 сағаттық хабар таратудың ішінде 12 сағат хабар таратады. "Азаттық Ауғанстан" радиосы 1985-1993 жылдары Ауғанстанда алғаш рет эфирге шықты және 2002 жылдың қаңтарында қайта іске қосылды. "Азаттық радиосы" Халықаралық хабар тарату бюросы ұсынған қысқа толқынды радио, спутниктік және AM және FM сигналдары арқылы тыңдаушыларға мәдени, саяси және ақпараттық бағдарламаларды ұсынады. "Азаттық радиосының" мәлімдемесіне сәйкес, олардың миссиясы – "жаңалықтар, фактілер мен идеяларды тарату арқылы Ауғанстанда демократиялық құндылықтар мен институттарды дамыту және қолдау".

Қазіргі

2001 жылы желтоқсанда АҚШ Конгресі Талибан режимін құлатудан кейін Ауғанстанда бейбіт және демократиялық ел құруға бағытталған күш-жігердің бір бөлігі ретінде Ауғанстанға хабар тарату үшін қаржы бөлді. "Азаттық Ауғанстан" радиосы содан бері Ауғанстанда кең аудитория жинады, сауалнамалар оны елдегі ең танымал радиостанция деп көрсетеді. "Азаттық" радиосы жастар мен әйелдерге арналған арнайы бағдарламалардан бастап, саяси сатира, музыка және әдеби бағдарламаларға дейін әртүрлі хабарлар дайындайды. Жақында "Азаттық" радиосы Кабул университетінің журналистика факультетімен бірлесіп "Бұқаралық ақпарат құралдары мен демократия" тақырыбында семинар өткізді. Самиулла Махди 2019 жылдан бері Ауғанстандағы "Азаттық" радиосының бюро меңгерушісі болып табылады.

Ауғанстандағы медиа ортасы

Ауғанстандағы "Еркін Еуропа" / "Еркіндік" радиосының журналистері әскери басшылар, талибандар және басқа да экстремистер тарапынан үнемі қорқытуға ұшырап отыр. "Ислам құндылықтарына құрмет" деген желеумен БАҚ-ты бақылауға алуға тырысып жатыр. Сонымен бірге, Ауғанстанда жеке теледидар және радио станцияларының саны артып, елдегі БАҚ арасында бәсекелестік күшейді.

Тарих

"Еркін Еуропа/Еркіндік" радиосы бұл қызметті алғаш рет 1985 жылдың 1 қазанында Ауғанстанға (1979-1989) совет әскерлерінің басқыншылығы кезінде іске қосты. Оның мақсаты – "советтер басып алған Ауғанстан халқына және қарсылық күштеріне объективті және цензураланбаған жаңалықтар мен ақпарат жеткізу" болды. Қызмет бастапқыда дар тілінде аптасына екі рет 30 минуттық хабарлардан тұрды, кейіннен пашту және дар тілдерінде аптасына бес күн сағаттық хабарлар таратуға дейін кеңейтілді. "Азаттық Ауғанстан" радиосы – РСЕ/АҚ радиосының соңғы тридцать жылдағы алғашқы аумақтық кеңеюі болды. 1993 жылы бюджеттік себептермен хабар тарату тоқтатылды, ал 2001 жылы АҚШ Ауғанстанға басып кіргеннен кейін қайта жаңғыртылды. Конгресс 2002 жылғы қаржы жылына 8 миллион доллар операциялық шығындарға, ал 9 миллион доллар капиталдық шығындарға, Кувейтте жаңа қысқа толқынды хабар тарату станциясын салуға бөлді.

Басты беттер

2002 жылдың мамыр айында АҚШ-тың бірінші ханымы Лора Буш Прагадағы RFE/RL штаб-пәтерінен Ауғанстан халқына арналған сөз сөйледі. Вашингтондағы Конгресс кітапханасы жақында "Ауғанстан дауыстары" атты жаңа көрме ашты, онда тыңдаушылар жіберген мыңдаған қолмен жазылған парша мен хаттар ұсынылды. Жақындағы марапаттар: "халықтарына жаңалықтарды жеткізуде үлкен батылдық көрсеткені үшін" Дэвид Берк атындағы ерекше журналистика сыйлығы; тепе-тең және объективті хабарлау арқылы Ауғанстан қоғамын қайта құруға көмектескені үшін Ауғанстан журналистерінің ұлттық одағының екі сыйлығы; және Ауғанстан сауда-өнеркәсіп палатасының үздік хабарлау сыйлығы. 2009 жылы Ауғанстан президент сайлауына дейін "Азаттық" радиосы президент Хамид Карзай және оның екі негізгі қарсыласының қатысуымен тарихи президенттік пікірсайысын өткізді. Бұл Ауғанстандағы президенттің тұңғыш рет қатысқан пікірсайысы болды және Ауғанстанның ұлттық телеарнасында көрсетілді. 2009 жылы Конгресс "Азаттық" радиосының Ауғанстан-Пәкістан шекарасындағы пашту тілінде сөйлейтін шекаралық аймақтарда хабар таратуын бастау үшін қосымша алты миллион доллар қаржы бөлді. 2009 жылы АҚШ Мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтон Прагадағы "Азаттық" радиосының студиясында Ауғанстан тыңдаушыларының сұрақтарына жауап берді.