Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үлкен Урсуик Урсуик Тарнының солтүстік және батыс жағалауларында орналасқан, бұл шағын су қоймасы (шамамен 1100 футқа 600 фут), бірақ Төменгі Фернестегі ең ірі табиғи су айдыны. Тарн айналасындағы төбелерден су алады және оңтүстікке қарай Глистон Бекке құяды, судың айналасындағы жердің темірге бай болуына байланысты қызыл түсті болуы айтылады. Кіші Урсуик, екі елді мекеннің кішісі, Болтон-Хедс деп аталатын әктас тіктеуінің төменгі беткейлерінде оңтүстікке қарай жатыр.
Great Urswick is situated along the north and west sides of Urswick Tarn, a small body of water (c. 1100 feet by 600), although the largest such natural body in Low Furness. The tarn is fed from the surrounding hills and feeds Gleaston Beck to the south, the water is said to have a red hue due to the iron content of the surrounding land. Little Urswick, the smaller of the two settlements, stands further south on the lower slopes of a limestone outcrop known as Bolton Heads.
Топонимика
Урсуик атауына қатысты бірнеше түсінік ұсынылған. «Вик» элементі, мүмкін, ежелгі ағылшын тіліндегі «вик» сөзінен туындаған, яғни «шаруашылық» немесе «сауда орталығы» деген мағынаны білдіреді, мұндай элемент римдік жолдардың үстінде немесе жанындағы елді мекендерде жиі кездеседі (төменде қараңыз). Атаудың бірінші бөлігі ежелгі ағылшын тіліндегі «ur» + «sǣ» сөздерінен құралған «бизон көлі» дегенді білдіруі мүмкін деп болжанған. Дегенмен, қазіргі Урсуик ауылдарын қамтитын ежелгі иелікке жасалған алғашқы нақты тарихи сілтемелерді қамтитын басқа да түсіндірме ұсынылды – «Домесдей» сарабынан алынған «Чилуэстрейк» (қараңыз сілтемелер). «Ұлы Урсуик» атауы «Көп Урсуик» деп атала бастады, бұл оның өлшеміне байланысты емес, Майкл ле Флемингпен байланысты болды. Ауыл – Михаилға 1111 жылға дейін Генрих I-нің берген жерлерінің бастапқы бөлігі, ал Кіші Урсуик Блуалық Стефанға, кейін Фурнесс аббаттығына тиесілі болды. «Көп Урсуик» атауы «Михаилдің Урсуигі» дегенді білдірді, ол Михаил мен Фурнесс аббаттығының жерлерін ажырату үшін қолданылды.
A number of explanations have been suggested for Urswick's name. The ' wick' element is perhaps from the Old English wic meaning 'farm' or 'trading centre', an element commonly found in settlements on or near Roman roads (see below). It has been suggested that the first element may mean 'bison lake' from Old English ur + sǣ However, an alternative explanation has been proposed which incorporates the first definite historical reference to the ancient estate that incorporated the present Urswick villages – Chiluestreuic – from the Domesday survey (see references). The name 'Great Urswick' originated as 'Much Urswick', not because of its size but because of its association with Michael le Fleming. The village was an original part of Michael's lands, granted to him before 1111 by Henry I, whilst Little Urswick belonged to Stephen of Blois and later Furness Abbey. The name 'Much Urswick', meaning 'Michael's Urswick', was used to differentiate between the lands of Michael and Furness Abbey.
Тарих
Урсуикте бірнеше тарихқа дейінгі елді мекендердің көрінетін қалдықтары сақталған, соның ішінде ауылға қарайтын төбелерде Скельмор бас деп аталатын бір қабатты төбе бекінісі бар. Ауыл тарихы қола дәуіріне, тіпті одан да ертерек кезеңге жататыны сөзсіз, себебі жергілікті аймақта ежелгі ескерткіштердің көптігі байқалады. 2023 жылы Ұлы Урсуиктегі Хенинг Вуд сүйектер үңгірінен табылған адам сүйегі мен ұсақ қабықшадан жасалған әшекейдің шамамен 11 000 жылға дейін солатыны анықталды, бұл «Англияның солтүстігіндегі мезолиттік жерлеулердің нақты дәлелі» болып табылады. Ауылдағы римдіктердің болу тарихы, жалпы Фернесс сияқты, қазіргі таңда зерттелуде. Фурнесс аймағынан табылған римдік монеталар, тіпті римдіктердің басып кіргенге дейінгі ақшалары да, римдіктердің осы аймақта Римнің басып кіргенінің алғашқы күндерінен бастап белсенді болғанын көрсетеді. 2007 жылы жарияланған мақалада римдік әскери қызметі кейіннен Фурнесс қаласындағы Дальтонға шоғырланған деген тұжырым жасалған, ол Фурнесс аймағының ортағасырлық әкімшілік орталығы болған. Автор өз пікірін 18 ғасырғы антиквариум жасаған байқауларға негіздейді, бірақ 20 және 21 ғасырлардағы зерттеулер римдік археологиясына байланысты нақты дәлелдер тапқан жоқ. Мұндай дәлелдерге, әрине, 20-шы ғасырдың соңы мен 21-ші ғасырдың басында қала құрылысы кезінде римдік қызметі күдік тудырған археологиялық орындарды зерттеу барысында табылған римдік жәдігерлер кіруі керек еді. Далтон қаласында көптеген траншеялар қазылғанмен, мұндай дәлелдерге тап болмады. Бұл көрсеткіш бұл тұжырымның ең болжамды екенін көрсетеді. Ұлы Урсуиктің батысында металл іздеушілер римдік монеталар мен басқа да жәдігерлер тапты. 2003 және 2004 жылдары Урсуик тарихын зерттеу бағдарламасы (UODP) сонымен қатар Сент-Бис құмтасынан жасалған көптеген тас қамалдарды тауып, тіркеді. Сент-Бис құмтасы Урсуик ауданында кездеспейді. UODP тобы тапқан құмтастар ұзақ уақыт бұрын қиратылған ортағасырлық ғимаратқа тиесілі болмауы мүмкін, себебі олардың көп бөлігі далалық қабырғаларда және Ұлы және Кіші Урсуик ауылдары арасындағы шіркеу мен шіркеу ауласының қабырғаларында кездеседі. Кейбір фрагменттерде Адриан қабырғасы мен оның аймағындағы римдік ескерткіштерінен табылған құралдар мен ерекшеліктерге ұқсас ерекше құралдар мен басқа да белгілер бар. Құмтастар римдік бекіністердегі сәулеттік элементтер үшін импортталып, өңделгендігі белгілі, мысалы, Уотерхедте (Амблсайд) және Эскдейлдегі Хардкноттта. 2004 жылы UODP Ұлы Урсуик шіркеуінің батысы мен оңтүстік-батысындағы екі алаңның 1,08 гектарында бағалау қазбаларын жүргізді, сонымен қатар Ұлыбританиялық GSB Prospection компаниясымен кәсіби геофизикалық зерттеу жүргізді, далалық зерттеу нәтижелерін тексеру үшін. Геофизикалық зерттеу нәтижелері жарияланды – «Бэрроудан бұрынғы өмір» – 1-бөлім: Урсуик тарихын зерттеу бағдарламасының аралық есебі 1 – 2004 ж. 5: First Light Heritage Agency, Улверстон, 2005 ж. 2005 жылы он бір жылдық тарихи зерттеулер, археологиялық зерттеулер, бағалау қазбалары және қашықтан зондтау зерттеу бағдарламасынан кейін, Кардифф университетінің археология факультетінің студенттері мен жергілікті тұрғындардың көмегімен First Light Heritage Agency ұйымдастырған 1-2 ғасырлардағы римдік бекініс орналасқан деп саналатын жерде қазба жұмыстары басталды. 2004 және 2005 жылдардағы жобалардың нәтижелері жергілікті тұрғындардың сынына ұшырады, олар 2002 жылы жарияланған 8 жылдық зерттеуден алынған деректерді толыққанды ескермеді (Oxbow Books, Оксфордтан алуға болады: төмендегі сілтемені қараңыз). Сыншылар 2003 жылғы 4 далалық зерттеу, бағалау қазбалары және геофизикалық зерттеу нәтижелерінен алынған дәлелдерді де елемеуді жөн көрді (жоғарыда қараңыз). 2004/5 жылдар аралығындағы археологиялық зерттеулердің алғашқы аралық басылымы 2012 жылы көл ауданы мен Камбрияның археологиясына арналған жаңа веб-сайт арқылы жарияланады. Сондай-ақ, қазіргі Сент-Мария және Сент-Михаил шіркеуінің (бұрынғы Сент-Мария) кейбір құрылымдық элементтері римдік кезеңге дейін солатынуы мүмкін деген пікірлер бар. Шіркеудің ерте ортағасырлық шығу тегі алғаш рет 20 ғасырдың басында екі ерте христиандық тас айқыш фрагменттері шіркеу құрылысына кіріктірілген кезде анықталды, олардың біреуінде маңызды англосаксон рун жазуы және екі тұлғаның мүсіндік бейнесі бар. Бұл англосаксон жазуы мен бейнесіне нақты тарихи контекст ұсынылды (сілтемелерді қараңыз), сондай-ақ римдік кезеңнен кейінгі, нормандардан бұрынғы шіркеуді қамтитын ерте ортағасырлық діни орталықтың археологиялық және тарихи контексі ұсынылды, ол үлкен ерте христиандық монастырь мүлігінің орталығы болды. Бұл ерте тарихи мүлік Святой Патрик туған жері болуы мүмкін деген болжам да айтылды, бірақ бұл теория Камбрияның тарихшылары, өнеркәсіптік және коммерциялық сектордың археологтары және тарихи ортаны сақтау мамандары тарапынан сынға ұшырады, олар тарихи және археологиялық зерттеулерге толыққанды және дұрыс сілтеме жасамады, олардың алғашқы кезеңі 2002 жылы жарияланды (жоғарыда көрсетілгендей) және 2002 жылдан қазіргі уақытқа дейін жалғасуда. Урсуик, әдетте, «Domesday» сауалнамасында үлкен мүлік – Hougunның бір бөлігі ретінде тіркелген. Hougun атауы «haugr» ескі норвеж сөзінен шыққан болуы мүмкін, ол «төбе» немесе «қорған» деген мағынаны білдіреді. Houganai немесе Hougun аралы – жақын орналасқан Уолней аралының да атауы болған. Жоғарыда айтылғандай, бұл Chiluestreuic болуы мүмкін, бұрын Фурнесс қаласындағы Дальтонның жанындағы жоғалған Killerwick-ке қатысты деп есептелген. «chil» элементі, ескі ирландияның «cill» сөзін білдіретін болса, ол монастырь немесе шөлгежайды білдіреді, егер Урсуик ерте монастырьға орталық болған болса, бұл жағдайға сәйкес келеді. 12 ғасырдың ортасында Ұлы Урсуик Мачланд баронының бір бөлігіне айналды, ал Кіші Урсуик Стивен де Блуаға тиесілі болды, ол кейіннен оны Фурнесс аббаттығына берді. Аббат сонымен қатар бұрыннан бар Сент-Мария шіркеуіне құқықтарын талап етті, бұл Мачланд барондарымен ұзақ дауға әкелді, ол ақырында аббаттың пайдасына шешілді. 13 ғасырдың ортасында Кіші Урсуик Аббат пен Мачланд арасындағы жер алмасудың бөлігі болды және соңғысына берілді. Қазіргі таңда Урсуик, негізінен, Улверстон және Барроу-ин-Фурнесс қалаларының маңындағы тұрушылардың ауылына айналды. Алайда, ауылшаруашылық та маңызды болып қала береді, ал ауылдар шаруашылықтармен қоршалған. 2024 жылдың ақпанында Урсуик көлінде ауылдық кеңесші Денис Чемберлен тапқан аллигатор бақасы табылды.
Urswick has visible remains of several prehistoric settlements, including a univallate hill fort known as Skelmore Heads, on the hills overlooking the village. There can be little doubt that the history of the village dates back to the Bronze Age or further, given the wealth of ancient sites in the local area. In 2023 it was confirmed that a human bone and a periwinkle shell bead found in Heaning Wood Bone Cave in Great Urswick were about 11,000 years old, representing "clear evidence of Mesolithic burials in the north [of England]". The history of Roman presence in the village, as with the rest of Furness, is currently under investigation. Finds of Roman coins, including pre invasion issues, from Furness indicate that the Romans were active in the area from the earliest days of the Roman invasion. An article published in 2007 made a claim for Roman military activity focused on what later became Dalton in Furness: the medieval secular capital of Furness. The author bases his argument on observations made by an 18th century antiquarian; unsupported by 20th and 21st century investigations providing evidence for Roman archaeology. Such evidence would undoubtedly include Roman finds linked to contexts discovered in the evaluation of archaeological loci where Roman activity is suspected during late 20th and early 21st century urban development. Despite the cutting of many service and foundation trenches in Dalton, no such evidence has been revealed. This strongly suggests that this approach remains speculative at best. Roman finds, including coins, have been found by metal detector users to the west of Great Urswick. Field survey by the Urswick Origins Discovery Programme (UODP) in 2003 and 2004 also located and recorded a significant quantity of worked red, (St Bees) sandstone masonry in the walls of the Church of St Mary and St Michael, (see below) and in field walls to the north west and west of the church. St Bees sandstone is not native to Urswick parish. The sandstone found by the UODP teams is considered unlikely to have belonged to a (long demolished) medieval building or buildings; partly because the majority of it occurs in field walls and in the church and churchyard walls between the medieval villages of Great and Little Urswick. Some pieces also show distinctive tooling and other features (such as bar or cramp slots) that find comparison with tooling and features on masonry from Roman sites on Hadrian's Wall and its hinterland. Sandstones are known to have been imported and worked for specific architectural features in Roman forts elsewhere in Cumbria – for example, at Waterhead (Ambleside) and Hardknott in Eskdale. In 2004 the UODP ran an evaluation excavation project alongside a commissioned professional geophysical survey, (by UK based GSB Prospection) of 1.08ha of two fields to the west and south west of Great Urswick's church, (see below) to test the results from the field survey. The results of the geophysical survey were published – Life Before Barrow – Part 1: Urswick Origins Discovery Programme Interim Report 1 – 2004 5: First Light Heritage Agency, Ulverston 2005. In 2005, following an eleven year historical research and archaeological survey, evaluation excavation and remote sensing investigation programme; excavations began on what was considered through a range of field and remote sensing evidence, (see above) to be the site of a 1st century/early 2nd century Roman fort, organised by First Light Heritage Agency with the aid of students from the University of Cardiff's Archaeology Department and local people. The outcomes of the 2004 and 2005 projects have received local criticism which failed to fully take into account evidence resulting from an 8 year study of the site published in 2002 (available from Oxbow Books, Oxford: see reference below.) Critics also chose to ignore evidence published in 2005 resulting from the 2003 4 field survey, evaluation excavation and geophysical survey (see above). The first interim publication of the 2004/5 archaeological interventions will appear in 2012 via a new website dedicated to the archaeology of the Lake District and Cumbria. There has also been research to suggest that some of the fabric of the present St Mary & St Michael's Church (previously St Mary's) may date back to the sub Roman period. The early medieval origins of the church were first highlighted in the early 20th century when fragments of two early Christian stone crosses were discovered built into the church fabric – one with a significant Anglo Saxon runic inscription and sculptural representation of two figures. A specific historical context for this Anglo Saxon inscription and depiction has been proposed, (see references), and an archaeological and historical context for an early medieval religious site, incorporating a post Roman, pre Norman church forming the focus for a significant large early Christian monastic estate. It has further been suggested that this early historic estate may be the birthplace of St Patrick: a theory which has been challenged chiefly by some Cumbrian prehistorians, industrial and commercial sector archaeologists and historic environment curators – again without full and proper reference to the historical and archaeological investigations; the first phase of which was published in 2002, (as noted above), and ongoing from 2002 to the present. Urswick was probably recorded in the Domesday Survey, as part of a larger estate – Hougun. The name Hougun may derive from the Old Norse word haugr: meaning hill or mound. Houganai or island of Hougun was also the name given to the nearby island of Walney Island. As noted above, it has been suggested that it may be Chiluestreuic, previously thought to refer to the now lost Killerwick near Dalton in Furness. The 'chil ' element, probably representing Old Irish cill, referring to a monastery or hermit's cell, certainly fits if Urswick was home to an early monastery. In the 12th century, Great Urswick became part of the manor of Muchland, whilst Little Urswick remained within the Liberty of Furness belonging to Stephen of Blois who later granted it to Furness Abbey. The Abbey also claimed rights to the already ancient St Mary's Church, which led to a long running dispute with the lords of Muchland, finally settled in the Abbey's favour. In the 13th century Little Urswick was part of an exchange of land between the Abbey and Muchland and was ceded to the latter. Nowadays, Urswick has largely become a commuter village for the towns of Ulverston and Barrow in Furness. However, agriculture also remains important, with the villages surrounded by farms. In February 2024 an alligator snapping turtle was discovered in Urswick Tarn, by parish councillor Denise Chamberlain.
Танымал мәдениетте
Кішкентай Урсуик "Лифтің мағынасы" кітабында былай деп жазылған: «(n.) Кез келген сыныптың оқушысы, ол мұғалімді мектептерде өлім жазасын енгізу қажет деген ойға ең көп итермелейді.»
Little Urswick has an entry in The Meaning of Liff ("(n.) The member of any class who most inclines a teacher towards the view that capital punishment should be introduced in schools.")
Басқа дереккөздер
Дикинсон, С (2002); «The Beacon on the Bay»: Камбрия, Лоу-Фернесс, Грейт-Урсуиктегі ерте христиан шіркеуі мен монастырь орталығының табылуы және оның Сент-Ниниан, Сент-Патрик, Сент-Хильд және Сент-Колумбамен байланысы туралы. «Британдық археология» – Британдық археология кеңесінің жарияланымы: 87 (наурыз/сәуір 2006), 88 (мамыр/маусым 2006) және 89 (шілде/тамыз 2006) нөмірлерінде шіркеу туралы мақала, 2004/5 жылдардағы қазба жұмыстары мен қашықтан зондтау бағдарламасы (87 нөмір), сын хат (88 нөмір) және оған жауап (89 нөмір) жарияланған.
Dickinson, S (2002); The Beacon on the Bay : the discovery of an early Christian church and monastic site at Great Urswick, Low Furness, Cumbria, and the case for its connections with St. Ninian, St. Patrick, St. Hild and St. Columba. British Archaeology – the Council for British Archaeology publication: issues 87 (March/April 2006), 88, (May/June 2006) and 89 (July/August 2006) for an article about the church and the 2004/5 excavations and remote sensing programme (Issue 87), a letter of critique, (Issue 88) and a rebuttal (Issue 89).