Кіріспе

Швецияның 2-ші премьер-министрі (1820–1901)

Арвид Рутгер Фредрикссон Поссе (15 ақпан 1820 – 24 сәуір 1901) – швед аристократы және мемлекет қайраткері, 1880–1883 жылдары Швеция премьер-министрі қызметін атқарды.

Отбасылық жағдайы және білімі

Посс Мальмёхус округінің Розендал қаласында губернатор граф sv және баронша Магдалена Шарлотта Беннеттің ұлы болып дүниеге келді. 1835 жылы Лунд университетіне түсіп, 1840 жылы заң ғылымының дипломын алды. Сол жылы ол Скания және Блекинге апелляциялық сотында стажер ретінде жұмыс істей бастады, осы кезеңде аудандық соттарда да, апелляциялық сотта да жұмыс істеді. Кейіннен ол аудандық судьяның көмекшісі (vice häradshövding) қызметіне тағайындалды, ал 1846 жылы апелляциялық соттың хатшысы болды, 1847 жылы аталған соттың төрешісі болып бекітілді. 1849 жылы Посс мемлекеттік қызметтен кетіп, Шарлоттенлунд қаласына көшіп, ауыл шаруашылығымен, кәсіпкерлікпен және жергілікті саясатпен айналысты (мысалы, 1865–68 жылдары Мальмёхус округтік кеңесінің төрағасы болды).

Саяси мансап

Посс өзінің саяси мансабын 1856–58 жылдардағы Парламентте Дворяндар палатасының мүшесі ретінде бастады. Ол сол кезде Банктік және валюта комитетінің (Bankoutskottet) төрағасы болды. 1862–63 жылдарғы Парламентте ол Жолдар мен қаражат комитетінің (Bevillningsutskottet) төрағасы болды, онда ол өмір бойы еркін сауда қағидаларын ынталы түрде қолдады. Осы Парламентте ол жергілікті басқару туралы заңға ұсынылған түзетулерге, атап айтқанда, ірі жер иелерінің дауыс үлесіне шектеу қою туралы ұсынысқа қарсылық білдірді. Ол, егер түзетулер қабылданса, ұсынылған сайлау реформасының күші әлсіреп қалуы мүмкін деп опасызданды. Алайда, Посс бұл реформаны қолдамады. Керісінше, ол реформаның ең жақтастарының бірі болды және 1865–66 жылдарғы Парламентте, ол Жабдықтау комитетінің төрағасы болған кезде, егер реформа жүзеге асырылса, елдің болашағы қиын болатынын болжады. Ол жаңа сайлау жүйесінің аграрлық мүдделердің қолына тым көп билік беретінінен, олар "өздерінің үстінде де, қасында да өмір сүретін көптеген адамдарды" тез ұмытып кететінінен қорқып отырды. Осы мәлімдемеге қарамастан, 1867 жылы Риксдагтың Екінші палатасының алғашқы отырысында Посс аграрлық топтың ресми өкілі болып тағайындалды, бұл оны жаңа Екінші палатаның сөзсіз көшбасшысы етті. Осы топтан Lantmanna партиясы құрылды, ол Посс басшылығымен үкіметке қарсы оппозициялық ұстанымды қабылдады. Бірнеше жыл бойы Посс Парламенттегі ең белгілі және ықпалды тұлға болып қала берді, тіпті ең харизматикалық болмаса да. 1867–1881 жылдары Посс Екінші палатаның мүшесі болды, ол Истадтан тыс Херрестад және Льюнит жүздіктерін (Hundreds) өкілдік етті. 1867–1875 жылдары ол Жабдықтау комитетінің төрағасы болды (1871 жылғы кезектен тыс Парламентте ол Арнайы комитеттің (Särskilda utskottet) төрағасының орынбасары болды). 1876–1880 жылдары спикер ретінде ол Екінші палатаның жұмысына жауапты болды. Ол 1880 жылдың 19 сәуірінде үкіметке кіріп, барон Луи Герхард Де Гирдің отставкасынан кейін Премьер-министр болып тағайындалды. Сонымен қатар, Посс 1880 жылдың 7 желтоқсанынан 1881 жылдың 8 наурызына дейін Қаржы министрі болды.

Премьер-министр және әкімшілік соттың төрағасы

Премьер-министр ретінде Поссеге Парламент реформасынан бері күн тәртібінде тұрған маңызды мәселелерді шешу қажет болды. Бұл мәселелер әскерилерді қайта ұйымдастыру аясында жер бөлу жүйесін және жер салығын (grundskatter) жою туралы ұсынысқа байланысты болды. Ол бұрынғы партиялық достарының және алдыңғы үкіметтердің қарсыластарының қолдауына ие бола алады деп есептелгендіктен, сәттілікке жету мүмкіндігі зор болды. Бұл мәселелерді зерттеу үшін ірі комитеттер тағайындалды. 1883 жылғы Парламентте Поссе үкіметі өз ұсыныстарын ұсынды. Олар жер салығын, жерді жалға алу және жер үлестіру салықтарын кезең-кезеңімен алып тастауға уәде берді. Қайтарым ретінде Поссе Парламенттен мемлекеттік қызметке ерікті түрде шақырылған және мемлекет тарапынан жалақы алатын әскерлер мен міндетті әскери қызметтен тұратын әскери құрылымды құру туралы үкімет ұсынысын мақұлдауын сұрады. Алайда, Жоғарғы палатаның жер бөлу жүйесін сақтап қалуға талап етуі және, одан да маңыздысы, Лантманна партиясының бюджетті қысқаруы Поссе үшін бірқатар қиын жағдайларға және жеңіліске әкелді. Осыдан кейін ол 1883 жылдың 13 маусымында Премьер-министр қызметінен кетті. Кейін ол 1889 жылға дейін Әкімшілік апелляциялық соттың төрағасы болып тағайындалды.

Саяси және ғылыми жұмыс

Оңтүстік Кальмар округінің 1882–1890 жылдардағы Бірінші палатасының мүшесі ретінде Поссе көзге түспеді, бірақ 1887 жылы еркін сауда жақтастары мен протекционистер арасындағы тартыс кезінде астық тарифтерін енгізуге қарсылық танытты. Ол сондай-ақ, умеренный сайлау құқығы реформасын қолдады. Парламентте сөйлегенде Поссе айқын және нақты сөйлейтін, көбінесе құлшыныспен, бірақ әрқашан сабырлылық пен қадір-қасиетпен өрнектелді. Ол 1879 жылы Швеция Корольдік ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы академиясының мүшесі, ал 1878 жылы Лундтағы Корольдік физиографиялық қоғамның және 1880 жылы Швеция Корольдік теңіз ғылымдары қоғамының құрметті мүшесі болып сайланды. Ол 1901 жылғы 24 сәуірде Стокгольмде қайтыс болды.

Қарым-қатынас

1912 жылы оның қызы, Сигрид Линдстрем (туған есімі Поссе) (1856–1946), RMS «Титаник» кемесінің батып кетуінен бірінші класс жолаушысы ретінде аман қалды.