Кіріспе

Папель пикадо ("перфорацияланған қағаз", "тесілген қағаз") – мексикалық дәстүрлі сәндік қолөнер, жұқа қағаздарға күрделі суреттер кесу арқылы жасалады. Папель пикадо мексикалық халық өнерінің бір түрі саналады. Суреттер көбінесе 40-50 түрлі түсті жұқа қағазды бір-біріне қабаттап, үлгі немесе шаблон, кішкентай балға және шапшалар қолданып кесіледі, бір уақытта 50-ге дейін ту жасауға болады. Мексика көшелерінде папель пикадоны жиі біріктіріп, көшелерде немесе үйлерде іліп қоятын тулар жасалады.

Шығу тегі

Мексиканың ерте дәуірінде суретші түрлі пішіндес ұштарға ие кішкентай балға мен кескіштерді пайдаланып, қағаз қабаттарынан бөліктерді кесіп шығарады.

Мәдени маңызы

Туризм және мәдениет министрлігі папель-пикадо өнерін ресми түрде мойындайды және қолдайды. 1998 жылы Пуэбла штатының губернаторы Сан-Сальвадор Уиксколотада жасалған папель-пикадо стилінің Пуэбла штатының мәдени мұрасының бір бөлігі екенін жариялады (Patrimonio Cultural del Estado de Puebla).

Түрлері

Мексикалық мерекелерде қолданылатын папель пикадоның көптеген түстер мен өрнектердің сансыз комбинациялары бар. Папель пикадоның нақты өрнектері маңызды мәнге ие және әлемге әсер етеді деп саналады. Сондықтан, папель пикадоға кесілген сурет, оның қай шарада көрсетілетініне байланысты анықталады. Офрендалар жердің төрт элементін – отты, суды, жерді және ауаны – көрсетеді, ал папель пикадо ауаны бейнелейді. Сонымен қатар, осы папель пикадо түрлері ақ кружевка сияқты етіп жасалады.

Қағаздан жасалған фигуралар

Қағаз пикадосы адамның өмірлік сапарына көмектесу үшін де қолданылады. Адамның қажеттілігіне қарай, оның жағдайына көмектесетін қағаз пикадо суреті жасалынатын еді. Кармен Ломас Гарза (1948 жылы туған) – мексикалық-американдық суретші және жазушы. Ол негізінен суреттерімен және қағаз пикадосымен танымал. Оның туындылары Смитсоновтың американдық өнер мұражайында, Мексиканың ұлттық өнер мұражайында және тағы да көптеген мұражайларда көрсетілген. Маргарет Соса (1948 жылы туған) Калифорния мемлекеттік университетін бітірген және үш он жылдан астам уақыт бойы қағаз пикадосын зерттеді. Ол шебер қағаз пикадо суретшісі Ольга Понсе Фургисонның басшылығымен жұмыс істеді, ал оның туындыларын бүгінде әлемнің түкпір-түкпіріндегі көрмелерде кездестіруге болады. Маргарет "Квика" Аларкон (1969 жылы туған) Шығыс Лос-Анджелесте өскен және қазір суретші және мұғалім ретінде өмір сүреді. Оның туындылары Палос-Вердес өнер орталығы, Galeria Otra Vez in Self Help Graphics & Art және Avenue 50 Studio сияқты көптеген мұражайларда көрсетілген. Герминия Альбарран Ромеро – мексикалық-американдық суретші, ол қағаз пикадосымен танымал, оны жасауды жас кезінде үйренген. 2005 жылы ол Ұлттық өнер қорынан (NEA) халықтық және дәстүрлі өнер саласындағы АҚШ-тың ең жоғары наградасын – Ұлттық мұра стипендиясын алды. Каталина Дельгадо Транк (1945 жылы туған) Мексика қаласында өскен, қазір Альбукеркиде, Нью-Мексико штатында тұрады. Оның туындылары Смитсоновтың ұлттық американдық үнді мұражайында және Жапонияның Каназава қаласындағы қазіргі заманғы өнер мұражайында қойылған. Кэтлин Тренчард – автор және суретші, ол қағаз пикадосына маманданған және Сан-Антониодағы (Техас штаты) студиясында сурет салу, сызу және өнерді бағалауды үйретеді. Беатрис Васкес – Индианаполистегі суретші. Ол штаттың барлық аймандарындағы студенттерге дәстүрлі қағаз пикадо өнері туралы дәріс береді. Оның туындылары Индиана штатының мұражайында, Курт Воннегут мұражайы мен кітапханасында және Индианаполистің балалар мұражайында көрсетілген.