Кіріспе

Сан-Пабло-Вилла-де-Митла – Мексикадағы қала және муниципалитет. Ол Вальес-Централес аймағының шығысындағы Тлаколула округінің бөлігі. Қала сонымен қатар қолөнер бұйымдарымен, әсіресе кестеленген бұйымдармен және мескальмен танымал. Қалада 1995 жылы себебізсіз жабылған мұражай бар, содан бері оның сапотек және микстек мәдени заттарының барлық коллекциясы жоғалып кетті. "Сан-Пабло" атауы Әулие Павелдің құрметіне берілген, ал "Митла" – науатль тіліндегі "Миттлан" атауының испаншасы. Бұл ацтектер испандықтар келгенге дейін ежелгі қалаға берген есім және "өлгендер елі" дегенді білдіреді. Қала Оахаканың Орталық аңғарлары аймағында, Оахака қаласынан 46 км қашықтықта, Тлаколула округінде орналасқан. Қаланың мәдени орталығы – "Casa de Cultura", ол дәстүрлі би сияқты сабақтарды ұсынады. Археологиялық аймақтың жанында ашық аспан астындағы қолөнер базары бар. Мұнда жасалған және сатылатын қолөнер бұйымдарының көпшілігі тоқыма өнімдері: қолмен тоқылған және кестеленген дәстүрлі киімдер, аспақтар, сараптар, кілемдер, сөмкелер, үстел жамылғылары және басқа да бұйымдар. Алқаптар мен білезіктер талшықтардан тоқылған, бұрандалармен, тұқымдармен, кішкентай тастармен және/немесе керамикалық фигуралармен безендірілген. Бұл жерде кездесетін көптеген суреттер испандықтар келгенге дейінгі кодекстерден және сапотек мифологиялық кейіпкерлерінен алынған, бірақ қазіргі мексикалық суретшілердің суреттері де кездеседі. Қаланың екі шіркеуі бар: біреуі Әулие Жақияға, екіншісі Әулие Павелге арналған. Шіркеуге кіру пирамида тәрізді жоғарғы жағы мен нишасы бар портал арқылы жүзеге асырылады. Қаланың қасиетті қорғаушысы Әулие Павелдің мерекесі қаңтар айында археологиялық ескерткіштегі Сан-Пабло шіркеуінен басталатын шерумен атап өтіледі, ол қала зираты арқылы өтіп, қала орталығында аяқталады. Шеруге келгендерге мескаль тегін ұсынылады. Бұл шараға халықтың көп бөлігі, музыкалық топтар қатысады, сондай-ақ алып маймылдар сияқты фантастикалық кейіпкерлер жасалады. Бұл 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Кверо отбасы басқарған "La Sorpresa" атты қонақүй болды. 1950 жылдары ғимарат америкалық Эдвин Роберт Фрисселлге сатылды. Фрисселл мұражайды құру үшін көптеген археологиялық бұйымдарды жинады. Мұражай коллекциясы Ховард Лидің сапотек өнерінің жинағымен толықтырылды, ол оны Оахака қаласынан мұнда көшірді. Мұражай 1950 жылы ашылды және "Junta Cultural Zapoteca de Mitla" атты азаматтық бірлестікпен демеушілік етілді. Мұражайда сапотек және микстек өнерінің эволюциясын көрсететін әртүрлі залдар болды. Бұл коллекцияда 82,93 км² аумақты қамтитын керамикалық бұйымдар: ыдыстар, құмыралар, оттықтар және диірмен тастар бар. Археологиялық ескерткіштің артындағы төбенің жанындағы шағын көлде қарапайым кемпинг жасауға болады, бірақ жергілікті гидтің және кемпингтік жабдықтың болуы ұсынылады. Аймақтың асханасы негро, верде, амарильо және колорадо сияқты молелерге негізделген. Тағы бір танымал тағам – бауыр жұмыртқамен. Жергілікті сусындарға сүт орнына сумен дайындалған ыстық шоколад, жүгері атоле, панела ірімшігі немесе шоколад қосылған атоле, тежате, позоль (ферменттелген жүгері/какао сусындары), цилакайота жемісінен жасалған сусындар және тепаче жатады. Мескаль – маңызды дистилленген сусын, ол таза немесе хош иістендіргіштер қосылып бөтелкеге құйылады. Хош иістендірілген мескальдар "крема" (крем) деп аталады және апельсин, кокос, кофе, лайм және басқа да дәмдермен келеді. Өлгендер күні – бұл жерде маңызды мереке, өйткені бұл аймақ бұл жердің тынығу және әлем басқа жаққа қатысы бар екенін көрсетеді. Марқұмдардың жадына арналған құрбандық үстелдері үйлерде орнатылады.